Αμυντική βιομηχανία της ΕΕ: Το Συμβούλιο καταλήγει σε γενική προσέγγιση για την ενίσχυση των κοινών προμηθειών

Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα γενική προσέγγιση σχετικά με τον προτεινόμενο κανονισμό για τη θέσπιση πράξης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προμηθειών (EDIRPA). Η γενική προσέγγιση σημαίνει ότι έχει επιτευχθεί πολιτική συμφωνία στο Συμβούλιο, βάσει της οποίας μπορεί πλέον να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Jana Černochová
Υπουργός Άμυνας της Τσεχικής Δημοκρατίας

Η ισχυρή και ανταγωνιστική αμυντική βιομηχανία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της αμυντικής ικανότητας κάθε έθνους. Η πράξη για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προμηθειών (EDIRPA) είναι ένα από τα εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν τις εταιρείες να προβλέψουν καλύτερα την παραγωγική ικανότητα, προκειμένου να εξασφαλίσουν τον απαραίτητο εφοδιασμό των ενόπλων δυνάμεων. Η συνεχιζόμενη επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας αποδεικνύει ότι μόνο ένας καλά εξοπλισμένος στρατός μπορεί να επιβιώσει στο σημερινό μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας. Χαίρομαι που τα κράτη μέλη κατέληξαν σε σχετική συμφωνία.

Jana Černochová, Υπουργός Άμυνας της Τσεχικής Δημοκρατίας

 

Στη γενική του προσέγγιση, το Συμβούλιο επιβεβαίωσε την πρόταση της Επιτροπής να δεσμεύσει 500 εκατ. € από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο από την έναρξη ισχύος του κανονισμού έως το 2024, προκειμένου να δοθούν κίνητρα για δράσεις με σκοπό την αντιμετώπιση των πλέον επειγουσών και κρίσιμων αναγκών σε αμυντικά προϊόντα. Οι δράσεις αυτές πρέπει να πραγματοποιούνται από κοινοπραξία τουλάχιστον τριών κρατών μελών.

Η γενική προσέγγιση του Συμβουλίου διασφαλίζει ότι τα κονδύλια της ΕΕ θα χρηματοδοτούν μόνο τις δράσεις κοινής προμήθειας στις οποίες το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων που προέρχονται από την ΕΕ και τις συνδεδεμένες με αυτήν χώρες είναι τουλάχιστον 70 %. Η γενική προσέγγιση θέτει επίσης σαφείς όρους επιλεξιμότητας για τους κατασκευαστές και τα αμυντικά προϊόντα, με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας.

Προκειμένου η EDIRPA να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει βραχυπρόθεσμες πιεστικές ανάγκες με ευέλικτο τρόπο, η θέση του Συμβουλίου λαμβάνει υπόψη την επέκταση της υφιστάμενης συνεργασίας της αμυντικής βιομηχανίας σε διατλαντικό πλαίσιο και με άλλες ομόφρονες δημοκρατικές χώρες αντίστοιχα.

Ιστορικό και επόμενα βήματα

Κατά την άτυπη σύνοδό τους στις Βερσαλλίες στις 11 Μαρτίου 2022, οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ δεσμεύτηκαν να ενισχύσουν τις ευρωπαϊκές αμυντικές ικανότητες υπό το πρίσμα του νέου γεωπολιτικού πλαισίου, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη αστάθεια, στρατηγικό ανταγωνισμό και αυξημένες απειλές κατά της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένου του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Ο πόλεμος κατέστησε ακόμη πιο σαφές ότι είναι ζωτικής σημασίας να αντιμετωπιστούν χωρίς καθυστέρηση οι υφιστάμενες ελλείψεις.

Η Διακήρυξη των Βερσαλλιών ανέφερε ιδίως ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες, να αναπτύξουν περαιτέρω συνεργατικές επενδύσεις σε κοινά έργα και στην κοινή προμήθεια αμυντικών ικανοτήτων, να τονώσουν την καινοτομία και να ενισχύσουν και να αναπτύξουν την αμυντική βιομηχανία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ.

Στις 18 Μαΐου 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ύπατος εκπρόσωπος υπέβαλαν κοινή ανακοίνωση σχετικά με την ανάλυση των επενδυτικών κενών στον τομέα της άμυνας και τη μελλοντική πορεία.

Σύμφωνα με τα αμυντικά δεδομένα του ΕΟΑ για το 2020, τα κράτη μέλη της ΕΕ επένδυσαν μόνο 4,1 δισ. EUR σε συνεργατικές προμήθειες αμυντικού εξοπλισμού (11 % των συνολικών δαπανών τους), δηλαδή μείωση κατά 13 % σε σύγκριση με το 2019. Στην κοινή ανακοίνωση επισημαίνεται ότι οι υποεπενδύσεις των κρατών μελών στις αμυντικές δαπάνες οδήγησαν σε κενά στη βιομηχανία και στις δυνατότητες στην ΕΕ και στα σημερινά ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων αμυντικού εξοπλισμού.

Τώρα που το Συμβούλιο κατέληξε σε γενική προσέγγιση, οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας μπορούν να ξεκινήσουν μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθορίσει τη θέση του.

1.12.2022