Ευρωπαϊκή Πράξη για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης: Το Συμβούλιο εξασφαλίζει εντολή για διαπραγματεύσεις

Οι πρεσβευτές των κρατών μελών της ΕΕ συμφώνησαν με τη θέση του Συμβουλίου σχετικά με έναν νέο νόμο για τη διασφάλιση της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, του πλουραλισμού και της ανεξαρτησίας στην ΕΕ. Ο ευρωπαϊκός νόμος για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης (EMFA) θα θεσπίσει ένα κοινό πλαίσιο για τις υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και θα εισαγάγει μέτρα με στόχο την προστασία των δημοσιογράφων και των παρόχων μέσων ενημέρωσης από πολιτικές παρεμβάσεις, ενώ παράλληλα θα διευκολύνει τη λειτουργία τους πέρα ​​από τα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ .

Parisa Liljestrand

Είμαι πολύ χαρούμενος που τα κράτη μέλη της ΕΕ κατέληξαν σε αυτή τη συμφωνία. Η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης είναι θεμελιώδης για τη δημοκρατική κοινωνία, ωστόσο αντιμετωπίζει αυξανόμενες απειλές, τόσο από την ΕΕ όσο και από το εξωτερικό. Η θέση του Συμβουλίου σχετικά με το EMFA ενισχύει την προστασία των παρόχων μέσων ενημέρωσης και των πηγών τους και δίνει στις εθνικές ρυθμιστικές αρχές μεγαλύτερη ευθύνη για τη συνεργασία και την παροχή συμβουλών στην Επιτροπή σχετικά με την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι το μοναδικό τοπίο των μέσων ενημέρωσης σε κάθε μέλος κράτος μπορεί να συνεχίσει να ευδοκιμεί.

Parisa Liljestrand, Υπουργός Πολιτισμού της Σουηδίας

Αυξανόμενη απειλή για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης

Ο προτεινόμενος κανονισμός ανταποκρίνεται στις αυξανόμενες ανησυχίες στην ΕΕ σχετικά με την πολιτικοποίηση των μέσων ενημέρωσης καθώς και την έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης και την κατανομή της κρατικής διαφήμισης στους παρόχους υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης. Επιδιώκει να θεσπίσει διασφαλίσεις για την καταπολέμηση της πολιτικής παρέμβασης στις συντακτικές αποφάσεις τόσο για τους ιδιωτικούς όσο και για τους δημόσιους παρόχους μέσων ενημέρωσης, την προστασία των δημοσιογράφων και των πηγών τους και την εγγύηση της ελευθερίας και του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης.

Ένας νέος πίνακας υπηρεσιών πολυμέσων

Το EMFA βασίζεται στις διατάξεις της Οδηγίας για τις Υπηρεσίες Οπτικοακουστικών Μέσων του 2018 (AVMSD), ιδίως προτείνοντας ένα νέο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Πολυμέσων που θα αντικαταστήσει την ομάδα ρυθμιστικών αρχών (ERGA) που έχει συσταθεί βάσει της AVMSD. Το συμβούλιο θα αποτελείται από εθνικές αρχές μέσων ενημέρωσης και θα συμβουλεύει και θα υποστηρίζει την Επιτροπή να προωθήσει τη συνεπή εφαρμογή βασικών διατάξεων του νέου νόμου σε όλα τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων παρέχοντας γνωμοδοτήσεις και βοηθώντας την Επιτροπή να εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές.

Η θέση του Συμβουλίου

Η εντολή του Συμβουλίου διατηρεί τη φιλοδοξία και τους στόχους της πρότασης της Επιτροπής, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι ο νέος νόμος είναι συνεπής με την υφιστάμενη νομοθεσία της ΕΕ, σέβεται τις εθνικές αρμοδιότητες στον τομέα αυτό και επιτυγχάνει τη σωστή ισορροπία μεταξύ της απαραίτητης εναρμόνισης και του σεβασμού των εθνικών διαφορών.

Ειδικότερα, η θέση του Συμβουλίου:

  • διευκρινίζει την ευθύνη των κρατών μελών να εγγυώνται την πολυφωνία, την ανεξαρτησία και την εύρυθμη λειτουργία των δημόσιων παρόχων μέσων ενημέρωσης που λειτουργούν εντός των συνόρων τους
  • καθορίζει το πεδίο εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Υπηρεσιών ΜΜΕ και ενισχύει την ανεξαρτησία του
  • θεσπίζει διατάξεις για την ενίσχυση της προστασίας των δημοσιογράφων και των δημοσιογραφικών πηγών και περιορίζει τη χρήση καταναγκαστικών μέτρων, όπως η ανάπτυξη spyware με σκοπό τη λήψη τέτοιων πληροφοριών
  • διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη είναι σε θέση να υιοθετήσουν αυστηρότερους ή λεπτομερέστερους κανόνες από αυτούς που ορίζονται στα σχετικά μέρη του EMFA
  • διευρύνει το πεδίο των απαιτήσεων σχετικά με τη διαφάνεια , τόσο για τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας που προτείνεται να ισχύει για όλους τους παρόχους υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης όσο και για τη διαφάνεια της κρατικής διαφήμισης όπου η δυνατότητα εθνικών εξαιρέσεων για μικρές οντότητες μειώνεται σημαντικά
  • παρέχει σαφέστερους κανόνες για τη σχέση μεταξύ πολύ μεγάλων παρόχων διαδικτυακών πλατφορμών και παρόχων υπηρεσιών πολυμέσων που τηρούν ρυθμιστικά ή αυτορυθμιστικά καθεστώτα συντακτικού ελέγχου και δημοσιογραφικά πρότυπα στα κράτη μέλη, με στόχο να διασφαλιστεί ότι τέτοιου είδους περιεχόμενο αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή

Επόμενα βήματα

Η Προεδρία του Συμβουλίου έχει πλέον εντολή να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μόλις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθορίσει τη θέση του σχετικά με τον κανονισμό EMFA. Ο κοινός στόχος της Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου είναι να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για τον κανονισμό EMFA πριν από τις επικείμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ιστορικό

Η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και ο πλουραλισμός κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Ωστόσο, πρόσφατες εκθέσεις της Επιτροπής και του Media Pluralism Monitor τόνισαν ορισμένες ανησυχίες στην ΕΕ σχετικά με ζητήματα όπως η πολιτικοποίηση των μέσων ενημέρωσης, η διαφάνεια της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης και η ανεξαρτησία των ρυθμιστικών αρχών των μέσων ενημέρωσης.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 2022 η Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της για κανονισμό για τη θέσπιση κοινού πλαισίου για τις υπηρεσίες μέσων επικοινωνίας στην εσωτερική αγορά. Η πρόταση EMFA ορίζει νέους κανόνες για την προστασία της πολυφωνίας και της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης στην ΕΕ. Τα βασικά στοιχεία της νέας νομοθεσίας περιλαμβάνουν:

  • ένα ανεξάρτητο δημόσιο μέσο ενημέρωσης με σταθερή πηγή χρηματοδότησης
  • διαφάνεια της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης
  • προστασία της συντακτικής ανεξαρτησίας
  • διασφαλίσεις για τη διασφάλιση του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης και την πρόληψη της συγκέντρωσης των μέσων ενημέρωσης
  • το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ένας νέος επόπτης για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης

21.6.2023