Ο Μάρκος Δράκος ήταν από τους ενάρετους αντάρτες της ΕΟΚΑ που σκοτώθηκε Γενάρη του 1957. Σε κάθε μνημόσυνο του παρούσες οι αδελφές του, Μεγαλύνη και Μαρία κι επιζώντες συναγωνιστές του, ανάμεσά τους ο Ευτύχιος Σαλάτας. O θάνατος των ηρώων Μάρκου Δράκου και Χαράλαμπου Μούσκου, που υπήρξαν αδελφικοί φίλοι με τον Σαλάτα, λειτούργησε ως εφ΄ όρου ζωής σύνδεση του με τους συγγενείς των ηρώων.
Στο φετινό μνημόσυνο του Μ. Δράκου, πρώτοι στα στασίδια της εκκλησίας ήταν εκπρόσωποι κομμάτων, πολιτικοί και άλλοι. Στην άλλη πλευρά, μερικοί αγωνιστές της ΕΟΚΑ, ανάμεσά τους ο Ευτύχιος Σαλάτας που μπήκε στον αγώνα 22 χρονών και παρά τα τόσα χρόνια, στεκόταν ευθυτενής παρακολουθώντας με ευλάβεια την επιμνημόσυνο δέηση για τον αντάρτη φίλο του. Στεκόταν εκεί, με αυστηρό και συνάμα καλοσυνάτο παραστατικό, όπως ακριβώς τον απαθανάτισε ο φωτογράφος τότε στον αγώνα της ΕΟΚΑ, όταν τον συνέλαβαν οι Εγγλέζοι και τον κρατούσαν σφιχτά δύο επικουρικοί, ένας σε κάθε πλευρά, για να τον πετάξουν στο στρατιωτικό όχημα. Ο Σαλάτας ευθυτενής και ωραίος, περπατούσε αγέρωχος κοιτάζοντας τους δυνάστες με την αυτοπεποίθηση της ψυχικής δύναμης του δικαίου απέναντι στην υλική ισχύ του άδικου.
Καθώς στην εκκλησία προχωρούσε η λειτουργία, μπήκαν οι κάμερες των καναλιών για τα πλάνα των βραδινών ειδήσεων. Ο Ευτ. Σαλάτας παρέμεινε ατάραχος και βυθισμένος στις σκέψεις του συνέχισε να παρακολουθεί την επιμνημόσυνο δέηση. Κι όταν οι κάμερες επικεντρώθηκαν στα πρώτα στασίδια των πολιτικών, κάποιοι τεντώθηκαν, άλλοι φρόντιζαν τα μαλλιά τους….
Το μνημόσυνο έφτανε στο τέλος του όταν ο ιερέας αναφώνησε:
«Μετά πνευμάτων δικαίων τετελειωμένων, την ψυχήν του δούλου σου, Σώτερ, ανάπαυσον, φυλάττων αυτήν εις την μακαρίαν ζωήν, την παρά σοι, φιλάνθρωπε.
[…]
Αιωνία σου η μνήμη, αξιομακάριστε και αείμνηστε αδελφέ ημών.»
Αιωνία του η μνήμη, ψιθύρισε o Ευτύχιος Σαλάτας και κάποιος του έδωσε ένα αντίδωρο άρτου, το οποίο πήρε με ευλάβεια, το μοίρασε ακριβοδίκαια κι έδωσε το ένα κομμάτι στον διπλανό του, που εκείνος το πήρε ως νάταν κρυφό μυστικό της ΕΟΚΑ και το φύλαξε στο σακάκι του δίπλα στην καρδιά του.
Η ζωή του Ευτύχιου Σαλάτα στην ΕΟΚΑ και αργότερα στα μαύρα χρόνια προ του 1974, κρατήθηκε από μια ευλογημένη κλωστή, με τις ευχές και προσευχές των γονιών του στη διάρκεια του αγώνα, αλλά κι όταν πραξικοπηματίες τον συνέλαβαν το 1974 για να τον εκτελέσουν σε μια ρεματιά. Την τελευταία όμως στιγμή γλύτωσε πάλι. Ακόμη και πληρωμένοι «εχθροί» του, αναγνώριζαν την αφοσίωσή του στην πατρίδα και στο καθήκον που υπηρέτησε ανθρώπινα και μεγαλόψυχα, αφού κι όταν εισέβαλε ο Αττίλας, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή…Τις προάλλες σε μια σεμνή τελετή για την αντίσταση, τιμήθηκε ειδικά για την αντιστασιακή του δράση, αλλά για λόγους υγείας, τον εκπροσώπησαν οι κόρες του.
Ο υπεύθυνος για τις βραδινές ειδήσεις ήταν ικανοποιημένος με τα πλάνα από το μνημόσυνο και φέτος… Ίσως, δεν ήξερε τον ασπρομάλλη παππού που στεκόταν παραπλεύρως. Ίσως, δεν ήξερε ότι εκείνος ο λεβέντης παππούς είναι η ζωντανή ιστορία της Κύπρου.
Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D
(η πρώτη εκδοχή δημοσιεύτηκε το 2019)
