Το Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε 15 άτομα και μία οντότητα που ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και πολιτικών κρατουμένων τόσο στις προσωρινά κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας όσο και στη Ρωσία.
Η ΕΕ επιβάλλει περιοριστικά μέτρα βάσει του Παγκόσμιου Καθεστώτος Κυρώσεων για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά οκτώ Ρώσων προσώπων και μίας οντότητας που ευθύνονται για βασανιστήρια και άλλη σκληρή, απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου (POW) και αμάχων κρατουμένων στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη.
Μεταξύ των ατόμων που αναφέρονται είναι ο Ντμίτρι Νέελοφ , πρώτος αναπληρωτής διευθυντής των φυλακών Ολενίβκα στην περιοχή του Ντόνετσκ, ο οποίος εμπλέκεται στα βασανιστήρια, τους ξυλοδαρμούς και την ταπείνωση Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και αμάχων. Είναι άμεσα υπεύθυνος για τη μαζική δολοφονία Ουκρανών κρατουμένων στην Ολενίβκα στις 28-29 Ιουλίου 2022 μετά από ρωσική επίθεση, καθυστερώντας σκόπιμα την εκκένωση των τραυματιών. Η απόφαση περιλαμβάνει επίσης αρκετούς υψηλόβαθμους αξιωματικούς και προσωπικό που πραγματοποίησαν την εξευτελιστική μεταχείριση Ουκρανών κρατουμένων στις φυλακές Ολενίβκα.
Ένα άλλο στοχευμένο άτομο είναι ο Alexei Khavetsky , επικεφαλής ασφαλείας στο σωφρονιστικό ίδρυμα αρ. 7 στο Πάκινο της Ρωσίας, όπου ενορχήστρωσε τη συστηματική κακομεταχείριση των Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου. Υπό την επίβλεψή του, οι κρατούμενοι υποβλήθηκαν σε ηλεκτροσόκ, σκόπιμη λιμοκτονία και πράξεις σεξουαλικής βίας , καθώς και σε ακραία ταπείνωση για την ψυχαγωγία του προσωπικού του στρατοπέδου.
Το Συμβούλιο επιβάλλει επίσης κυρώσεις στον Yan Zanevsky , αξιωματικό της FSB που εμπλέκεται σε παράνομη κράτηση και βασανιστήρια – όπως ξυλοδαρμούς, ασφυξία και σεξουαλική κακοποίηση – αμάχων σε προσωρινά κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Kherson, Nikolaiv και Zaporizhzhia.
Η οντότητα που στοχοποιείται σήμερα βάσει αυτού του πλαισίου είναι το Κέντρο Προφυλάκισης-2 Ταγκανρόγκ ( SIZO 2 ) , το οποίο χρησιμοποιείται για τη κράτηση Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και πολιτών, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων και γυναικών, οι οποίοι υποβάλλονται σε συστηματικά βασανιστήρια που οδηγούν σε θάνατο, όπως στην περίπτωση της δημοσιογράφου Βικτόρια Ρόστσινα, η οποία πέθανε σε αυτήν την εγκατάσταση μετά από ένα χρόνο κράτησης και έδειξε πολλά σημάδια βασανιστηρίων.
Επιπλέον, το Συμβούλιο καταγράφει σήμερα επτά ακόμη άτομα υπό άλλο καθεστώς κυρώσεων που στοχεύουν σε παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία. Το Συμβούλιο στοχοποιεί, μεταξύ άλλων, τον επικεφαλής του Σωφρονιστικού Καταφυγίου αριθ. 10 στο χωριό Ουντάρνι, Αλεξάντερ Γκνούτοφ, τους πέντε αναπληρωτές επικεφαλής του και την επικεφαλής της ιατρικής μονάδας του ίδιου σωφρονιστικού καταφυγίου, Γκαλίνα Μοκσάνοβα . Όλοι φέρουν ευθύνη για την κακοποίηση κρατουμένων που διαπράττεται από το προσωπικό του Σωφρονιστικού Καταφυγίου 10, ιδίως Ουκρανών πολιτών και αιχμαλώτων πολέμου.
Εκατοντάδες Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου, καθώς και Ουκρανοί πολίτες, που αιχμαλωτίστηκαν από τα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη, κρατούνται στο Σωφρονιστικό Κέντρο Νο. 10. Πρώην κρατούμενοι καταγγέλλουν απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση και βασανιστήρια, όπως ηλεκτροσόκ, ξυλοδαρμό, στάσεις πίεσης που προκαλούν τροφικά έλκη, σεξουαλική βία, εικονικές εκτελέσεις και άρνηση ιατρικής περίθαλψης. Οι πολίτες υποβάλλονται στην ίδια μεταχείριση με τους αιχμαλώτους πολέμου και κρατούνται χωρίς δίκη και καθεστώς.
Τα άτομα και οι οντότητες που αναφέρονται και στα δύο καθεστώτα κυρώσεων υπόκεινται σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων . Απαγορεύεται στους πολίτες και τις εταιρείες της ΕΕ να θέτουν κεφάλαια στη διάθεσή τους . Τα άτομα υπόκεινται επίσης σε ταξιδιωτική απαγόρευση , η οποία τους εμποδίζει να εισέρχονται ή να διέρχονται από εδάφη της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδικάζει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τα βασανιστήρια, την κακομεταχείριση και τη δολοφονία Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και αμάχων κρατουμένων, ζητά την απρόσκοπτη πρόσβαση ανεξάρτητων παρατηρητών, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, σε όλους τους κρατούμενους και επαναλαμβάνει την ανάγκη να διασφαλιστεί η λογοδοσία για σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Οι σχετικές νομικές πράξεις έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Φόντο
Στις 7 Δεκεμβρίου 2020 , το Συμβούλιο θέσπισε ένα Παγκόσμιο Καθεστώς Κυρώσεων για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα , το οποίο εφαρμόζεται σε πράξεις όπως η γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και άλλες σοβαρές παραβιάσεις ή καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. βασανιστήρια, δουλεία, εξωδικαστικές εκτελέσεις, αυθαίρετες συλλήψεις ή κρατήσεις). Το Παγκόσμιο Καθεστώς Κυρώσεων της ΕΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα υπογραμμίζει τη δέσμευση της ΕΕ να ενισχύσει τον ρόλο της στην αντιμετώπιση σοβαρών παραβιάσεων και καταπατήσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως.
Επιπλέον, στις 27 Μαΐου 2024, η ΕΕ υιοθέτησε επίσης ένα καθεστώς κυρώσεων λόγω της κατάστασης στη Ρωσία . Αυτό το πλαίσιο κυρώσεων στοχεύει όσους ευθύνονται για σοβαρές παραβιάσεις ή καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για καταστολή της κοινωνίας των πολιτών και της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και για υπονόμευση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στη Ρωσία.
Στα συμπεράσματά του της 23ης Μαρτίου 2023, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε ότι το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων που διέπουν τη μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου, πρέπει να τυγχάνει πλήρους σεβασμού και καταδίκασε τις παραβιάσεις που διαπράττονται στο πλαίσιο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Τόνισε περαιτέρω τη σημασία της διασφάλισης της λογοδοσίας για τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
Στις 16 Μαρτίου 2026, η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Ηνωμένα Έθνη και σε άλλους διεθνείς οργανισμούς στη Γενεύη εξέδωσε δήλωση στο πλαίσιο της 61ης Συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Σε αυτήν τη δήλωση, καταδίκασε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου στην Ουκρανία από τη Ρωσία, όπως οι συνοπτικές εκτελέσεις αιχμαλώτων πολέμου και αμάχων κρατουμένων, η αυθαίρετη κράτηση, η συστηματική και εκτεταμένη χρήση βασανιστηρίων και άλλων μορφών κακομεταχείρισης, συμπεριλαμβανομένου του βιασμού και άλλων μορφών σεξουαλικής και έμφυλης βίας που σχετίζονται με συγκρούσεις.
14.7.2026
