Παρατηρήσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup στις 18 Σεπτεμβρίου 2026

Ξεκινήσαμε τη σημερινή συνάντηση με μια ευρεία συζήτηση σχετικά με τις τελευταίες οικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΚΤ παρουσίασαν τις αξιολογήσεις τους, ενώ η Aurore Lalucq παρουσίασε την οπτική γωνία της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το πρώτο μήνυμα είναι θετικό.

Η οικονομία της ζώνης του ευρώ αποδείχθηκε ισχυρότερη από ό,τι αναμενόταν στις αρχές του τρέχοντος έτους. Η ανάπτυξη στο δεύτερο τρίμηνο ήταν καλύτερη από την προβλεπόμενη και, με βάση τα τρέχοντα στοιχεία, αυτή η δυναμική θα πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα έως το τέλος του 2026.

Η Ευρώπη έχει δείξει ότι είναι ανθεκτική. Το καθήκον τώρα είναι να μετατρέψουμε αυτή την ανθεκτικότητα σε δύναμη. Διότι, ταυτόχρονα, οι προκλήσεις πολλαπλασιάζονται.

Καταρχάς, στο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ασκούν για άλλη μια φορά ανοδική πίεση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, με άμεσες συνέπειες για τους πολίτες μας και τις επιχειρήσεις μας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζουμε ένα τέτοιο εξωτερικό σοκ. Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο το μάθημα πρέπει να είναι έντονο και σαφές. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε κάθε κρίση που ξεσπά πέρα ​​από την Ευρώπη. Μπορούμε όμως να μειώσουμε την εξάρτησή μας από γεγονότα πέρα ​​από τα σύνορά μας.

Γι’ αυτό πρέπει να επιταχύνουμε την πορεία μας προς μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία. Πρόκειται για την οικονομία μας, την ανταγωνιστικότητά μας και την ασφάλειά μας. Και σήμερα, είναι πιο επείγον από ποτέ.

Δεύτερον, οι παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές συνθήκες επιδεινώνονται. Αυτό αντικατοπτρίζεται επίσης στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων και, για όσο διάστημα επιμένουν αυτές οι συνθήκες, η πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς θα αυξάνεται.

Οι αποδόσεις έχουν αυξηθεί σε όλες τις μεγάλες οικονομίες, για τους ίδιους σε γενικές γραμμές λόγους: τις τιμές της ενέργειας και τη μεγάλη παγκόσμια ζήτηση για κεφάλαια.

Τα spreads εντός της ευρωζώνης παραμένουν συγκρατημένα σε σύγκριση με ό,τι έχουμε βιώσει στο παρελθόν. Και αυτό έχει σημασία. Η Ευρώπη έχει βιώσει κρίσεις στις οποίες η αβεβαιότητα μεταφράστηκε σε οικονομική αστάθεια. Δεν είναι αυτό που βλέπουμε σήμερα.

Η σημερινή σταθερότητα επιτεύχθηκε μέσω δύσκολων αποφάσεων, ισχυρότερων θεσμών και πιο υπεύθυνων δημοσιονομικών πολιτικών. Και αυτό πρέπει να το διαφυλάξουμε.

Σε περιόδους αβεβαιότητας, η αξιοπιστία καθίσταται οικονομικό πλεονέκτημα. Προστατεύει τις οικονομίες μας και διευρύνει τις επιλογές που έχουμε στη διάθεσή μας.

Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει να παραμείνουμε στην δημοσιονομική πορεία που έχουμε συμφωνήσει. Αυτό είναι απαραίτητο για τη διατήρηση ευνοϊκών συνθηκών χρηματοδότησης και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών μας.

Και εάν χρειαστούν νέα μέτρα ως απάντηση στις υψηλότερες τιμές ενέργειας, αυτά θα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και συνεπή με τους δημοσιονομικούς μας κανόνες.

Στόχος μας πρέπει να είναι η προστασία των πολιτών όταν οι συνθήκες γίνονται πιο δύσκολες, χωρίς να δημιουργούμε νέα βάρη για το μέλλον. Να ενεργούμε έγκαιρα και αποτελεσματικά, διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα των οικονομιών μας. Να προστατεύουμε το σήμερα, χωρίς να υποθηκεύουμε το αύριο.

Ταυτόχρονα, πρέπει να αυξήσουμε τις επενδύσεις στην άμυνα, την ψηφιοποίηση και την ενέργεια – επενδύσεις που μπορούν επίσης να ενισχύσουν την ανάπτυξη. Και πρέπει να εξετάσουμε πώς μπορούμε να κάνουμε τα δημόσια οικονομικά μας πιο αποτελεσματικά. Το Eurogroup θα επανέλθει σε αυτό το θέμα τον επόμενο μήνα.

Η δεύτερη σημαντική συζήτηση σήμερα επικεντρώθηκε στην παραγωγικότητα και την ανάπτυξη, με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΟΣΑ, Ματίας Κόρμαν, ο οποίος παρουσίασε την αξιολόγηση του ΟΟΣΑ για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Αυτή η συζήτηση έρχεται στην πραγματικότητα σε μια αρκετά κρίσιμη στιγμή.

Δύο χρόνια μετά την έκθεση Ντράγκι και σύμφωνα με τις προτεραιότητες ανταγωνιστικότητας που έθεσε το Eurogroup τον Νοέμβριο του 2024, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος.

Αλλά ο κόσμος κινείται πιο γρήγορα από εμάς. Και αυτό πρέπει να αλλάξει.

Έτσι, σήμερα, η εστίασή μας δεν ήταν μόνο στο πού βρισκόμαστε, αλλά πάνω απ’ όλα στο τι πρέπει να κάνουμε στη συνέχεια και πόσο γρήγορα και σε ποια κλίμακα μπορούμε να το κάνουμε.

Η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα θα καθορίσουν τη θέση της Ευρώπης στον κόσμο. Θα καθορίσουν εάν μπορούμε να αναπτυχθούμε, να δημιουργήσουμε καλύτερες θέσεις εργασίας και υψηλότερα εισοδήματα, να χρηματοδοτήσουμε τη μετάβασή μας στην ασφάλεια, την τεχνολογία και την ενέργεια, και να διατηρήσουμε ένα ισχυρό ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο.

Η παραγωγικότητα είναι το θεμέλιο της ευρωπαϊκής ευημερίας και της ευρωπαϊκής ισχύος.

Μία βασική προτεραιότητα από αυτή την άποψη είναι το ανθρώπινο κεφάλαιο. Σε μια οικονομία που μετασχηματίζεται με εξαιρετική ταχύτητα από την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο σε δεξιότητες και να προσαρμόσουμε τα εκπαιδευτικά μας συστήματα στις ανάγκες μιας νέας εποχής. Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι έχουμε ακόμη σημαντικό δρόμο να διανύσουμε. Δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι η Ευρώπη θα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της τεχνολογικής αλλαγής, εάν οι δεξιότητές μας υστερούν.

Είναι εξίσου σημαντικό να κατευθύνουμε το κεφάλαιο, την εργασία και την τεχνολογία προς τα σημεία όπου μπορούν να είναι πιο παραγωγικά, να αυξήσουμε την παραγωγικότητα στις υπηρεσίες και να επιταχύνουμε τη διάδοση της καινοτομίας σε ολόκληρη την οικονομία.

Και αυτό μας φέρνει σε μία από τις κεντρικές μας προκλήσεις: να μετατρέψουμε περισσότερο από το κεφάλαιο, την τεχνολογία και την καινοτομία που παράγει η Ευρώπη σε οικονομική αξία εδώ στην Ευρώπη.

Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντική η κινητοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων και η εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς. Διαθέτουμε τους πόρους. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε να διοχετευθούν σε παραγωγικές επενδύσεις και σε εταιρείες που μπορούν να αναπτυχθούν και να επεκταθούν σε όλη την Ευρώπη.

Η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει περισσότερο από την αξία που δημιουργεί.

Γι’ αυτό ακριβώς το κεντρικό μήνυμα από τη σημερινή συζήτηση είναι το εξής. Έχουμε εντοπίσει τις προκλήσεις και, σε μεγάλο βαθμό, γνωρίζουμε και τις λύσεις. Τώρα πρέπει να δείξουμε ότι είμαστε ικανοί να τις υλοποιήσουμε.

Ο κόσμος δεν περιμένει. Ούτε η Ευρώπη έχει την πολυτέλεια να περιμένει.

19.9.2026