Τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στους τομείς του πολιτισμού, των μέσων ενημέρωσης και της δημοκρατικής ανθεκτικότητας παρουσίασε η Υφυπουργός Πολιτισμού δρ Βασιλική Κασσιανίδου, κατά τη σημερινή της ακρόαση ενώπιον της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (CULT) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις Βρυξέλλες.
Στην παρέμβασή της, η κα Υφυπουργός ανέπτυξε το όραμα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ με στόχο «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Κόσμο», δίνοντας έμφαση στον ρόλο του πολιτισμού ως θεμελιώδους πυλώνα της ευρωπαϊκής οικοδόμησης, της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατικής ζωής της Ένωσης.
Πυξίδα Πολιτισμού για την Ευρώπη
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Πυξίδα Πολιτισμού για την Ευρώπη (Culture Compass for Europe) και στην Κοινή Διακήρυξη που τη συνοδεύει, η οποία συνιστά, όπως υπογράμμισε η κα Υφυπουργός, ένα κρίσιμο στρατηγικό ορόσημο για την ένταξη του πολιτισμού στον πυρήνα της ευρωπαϊκής χάραξης πολιτικής. Η Κυπριακή Προεδρία αποδίδει ύψιστη σημασία στην προώθηση των σχετικών διαβουλεύσεων, με στόχο την υιοθέτηση της Διακήρυξης από το Συμβούλιο κατά τη διάρκεια της θητείας της.
Νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα AgoraEU
Σε ό,τι αφορά στο νέο πρόγραμμα AgoraEU, η κα Υφυπουργός τόνισε ότι ο πολιτισμός, τα μέσα ενημέρωσης και η κοινωνία των πολιτών αποτελούν βασικές υποδομές της ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Το πρόγραμμα, το οποίο εντάσσεται στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028-2034), στοχεύει στη στήριξη των καλλιτεχνών, των πολιτιστικών και δημιουργικών τομέων, των ανεξάρτητων μέσων και της δημοκρατικής συμμετοχής των πολιτών. Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ εργάζεται για την επίτευξη συμφωνίας στο Συμβούλιο εντός Μαΐου.
Πρόγραμμα Εργασίας της ΕΕ για τον Πολιτισμό
Αναφερόμενη στο Πρόγραμμα Εργασίας της ΕΕ για τον Πολιτισμό μετά το 2027 (EU Work Plan for Culture), η κα Υφυπουργός σημείωσε ότι αποτελεί βασική προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας η προετοιμασία του νέου στρατηγικού πλαισίου, το οποίο θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις και ανάγκες των πολιτιστικών και δημιουργικών τομέων. Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζεται ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των Υπουργών Πολιτισμού κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου τον Μάιο.
Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης (European Capitals of Culture), ο οποίος αναγνωρίστηκε ως μία από τις πλέον επιτυχημένες πρωτοβουλίες της ΕΕ, με σημαντική συμβολή στην κοινωνική συνοχή, την πολιτιστική ανάπτυξη και τη διεθνή προβολή των ευρωπαϊκών πόλεων. Η Κυπριακή Προεδρία χαιρετίζει το έργο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα νομική βάση του θεσμού μετά το 2033 και δηλώνει έτοιμη να ξεκινήσει τις σχετικές συζητήσεις στο Συμβούλιο.
Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας
Σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, η κα Υφυπουργός ανέδειξε τον γραμματισμό στα μέσα (media literacy) ως κατεξοχήν πολιτιστική και εκπαιδευτική πολιτική, κρίσιμη για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του πληροφοριακού χώρου, την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και της δημοκρατίας.
Στη συζήτηση που ακολούθησε με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με την ελευθερία και την ανεξαρτησία των μέσων, την ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των καλλιτεχνών και των μέσων στο πλαίσιο του προγράμματος AgoraEU, καθώς και τον ρόλο του πολιτισμού στη θωράκιση των δημοκρατικών αξιών στην Ευρώπη.
Η κα Υφυπουργός προέβη επίσης σε αναφορά στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, με ιδιαίτερη μνεία στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πολιτιστική κληρονομιά στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου, καθώς και στο ζήτημα της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών. Όπως τόνισε η δρ Κασσιανίδου, το φαινόμενο αυτό συνιστά σοβαρή απειλή για την πολιτιστική κληρονομιά, το κράτος δικαίου και τη διεθνή ασφάλεια και απαιτεί ενισχυμένη ευρωπαϊκή και διεθνή συνεργασία.
Ολοκληρώνοντας, η Υφυπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ επιδιώκει να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση μιας ΕΕ που επενδύει στον πολιτισμό, τη γνώση και τις αξίες ως συνεκτικό ιστό της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και ως κοινή γλώσσα των ευρωπαϊκών κοινωνιών.
28.1.2026
