Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat το 2023, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πιο γερασμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ολοένα αυξανόμενο ποσοστό πολιτών ηλικίας άνω των 65 ετών. Η δημογραφική αυτή εξέλιξη δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική τάση, αλλά μια κοινωνική
πραγματικότητα που επηρεάζει ήδη χιλιάδες οικογένειες.
Για δεκαετίες, η φροντίδα των ηλικιωμένων ήταν ευθύνη της οικογένειας. Οι παππούδες και οι γιαγιάδες ζούσαν μαζί με τα παιδιά και τα εγγόνια τους, αποτελώντας ζωντανό κομμάτι της καθημερινότητας. Σήμερα όμως, οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Οι απαιτήσεις της εργασίας, η οικονομική
πίεση, οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής και η μετανάστευση έχουν περιορίσει δραματικά τη δυνατότητα των οικογενειών να προσφέρουν συνεχή φροντίδα.
Την ίδια στιγμή, οι δημόσιες δομές φροντίδας ηλικιωμένων παραμένουν περιορισμένες και συχνά υποστελεχωμένες. Υπηρεσίες όπως τα ΚΑΠΗ και το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» παρέχουν σημαντική στήριξη, αλλά δεν καλύπτουν τις ανάγκες ατόμων που απαιτούν καθημερινή ή εξειδικευμένη φροντίδα. Όταν προκύπτει μια σοβαρή κατάσταση υγείας ή ανάγκη μόνιμης υποστήριξης, η λύση είναι συνήθως ένας οίκος ευγηρίας, διαφορετικά η πλήρης ανάληψη της φροντίδας από την οικογένεια, επιλογές που δεν είναι πάντα εφικτές.
Έτσι, η φροντίδα της τρίτης ηλικίας μετατρέπεται σε ζήτημα οικονομικής δυνατότητας. Όσοι έχουν τους πόρους μπορούν να εξασφαλίσουν ποιοτικές υπηρεσίες, ενώ οι υπόλοιποι καλούνται να ανταπεξέλθουν μόνοι τους, συχνά με μεγάλο προσωπικό και οικονομικό κόστος. Πρόκειται για μια
σιωπηλή κοινωνική ανισότητα που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη.
Η ανάγκη για ουσιαστικές αλλαγές είναι πλέον επιτακτική. Η ανάπτυξη περισσότερων δημόσιων δομών, η επαρκής χρηματοδότηση, η στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό και η στήριξη των οικογενειών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για ένα ανθρώπινο και βιώσιμο σύστημα φροντίδας.
Πάνω απ’ όλα, όμως, απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας.
Η τρίτη ηλικία δεν είναι βάρος, αλλά κομμάτι της κοινωνίας που αξίζει σεβασμό, ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Γιατί η φροντίδα των ηλικιωμένων δεν αφορά μόνο αυτούς αλλά μας αφορά όλους. Είναι ο καθρέφτης μιας κοινωνίας που καλείται να τιμήσει το παρελθόν της και να προετοιμαστεί για το
μέλλον της. Και αργά ή γρήγορα, όλοι θα βρεθούμε στη θέση εκείνων που σήμερα χρειάζονται στήριξη.
Ειρήνη Τάχα
Κοινωνιολόγος
23.3,2026
