Την Ισμήνη Μίχα την γνώρισα πρώτα από τους πίνακές της. Αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν, ότι σε ένα φαινομενικά καθαρό πίνακα, δηλαδή έβλεπες ξεκάθαρα τι απεικονίζει, δεν μπορούσες να στρέψεις το βλέμμα σου αλλού μέχρι να δεις και την τελευταία λεπτομέρεια, την ακτίνα φωτός, το ακουμπισμένο αντικείμενο σαν να ήταν τυχαίο στο καμβά. Οι πίνακές της σου ζητούν να τους αποκρυπτογραφήσεις κι αυτό από μόνο του είναι μαγευτικό. Σαν άνθρωπος μου βγάζει τον αυθορμητισμό ενός εφήβου με επαναστατικές τάσεις, που όμως έχει την ωριμότητα στόχων και σκέψης μαζί με την ενσυναίσθηση που είναι το κύριο γνώρισμά της.
Κ.Κ.: Κάθε πίνακας είναι ένα βιβλίο μικρό ή μεγάλο; Συμφωνείτε;
Ι.Μ.: Συμφωνώ απόλυτα. Κάθε έργο λειτουργεί πράγματι σαν ένα μικρό βιβλίο, μόνο που η αφήγησή του δεν χτίζεται με λέξεις αλλά με εικόνες, σιωπές και εντάσεις. Κάθε πίνακας έχει τη δική του προσωπική ροή και προσκαλεί τον θεατή να την διαβάσει με τον δικό του μοναδικό τρόπο, ανακαλύπτοντας πίσω από τα χρώματα τη δική του αλήθεια.
K.K.: Η θέληση να αποθανατίζετε τις στιγμές της ψυχής, σας ώθησε να ζωγραφίζετε ή το ταλέντο σας;
I.M.: Η ζωγραφική για μένα υπήρξε πάντα ένας συνδυασμός εσωτερικής ανάγκης και διαρκούς ανακάλυψης. Δεν ξεκίνησα με σκοπό να επιδείξω ένα ταλέντο, καθώς αφετηρία μου ήταν η επιθυμία να παρατηρώ, να κατανοώ και να αποτυπώνω όσα συχνά παραμένουν ανείπωτα. Η τεχνική και η δεξιοτεχνία ήρθαν στην πορεία μέσα από την αφοσίωση και την εξερεύνηση και δεν τις αντιμετωπίζω ως αυτοσκοπό, αλλά ως το μέσο για να φωτίσω όσα με απασχολούν βαθιά.
K.K.: Μέσα στους πίνακές σας βλέπω κάτι χειροπιαστό — ένα μοντέλο σας άψογα ζωγραφισμένο που παίρνει ζωή μέσα από το φως, αυτό αντανακλά διάφορες πτυχές, άλλοτε σκληρές ή γήινες και άλλοτε απόκοσμες από ένα άλλο παράλληλο σύμπαν. Τα αντικείμενα μέσα στον πίνακα πάντα λένε μια ‘ιστορία’;
I.M.: Τίποτα δεν είναι τυχαίο πάνω στον καμβά. Κάθε αντικείμενο και κάθε λεπτομέρεια έχει τη δική της θέση και σημασία χωρίς να λειτουργεί απλώς διακοσμητικά. Αυτά τα στοιχεία συνδέουν τον θεατή με μια αίσθηση χρόνου, μνήμης ή συναισθήματος και λειτουργούν σαν μικρά σημάδια που υπαινίσσονται κάτι πέρα από την επιφάνεια. Επιδιώκω τα έργα μου να δημιουργούν έναν διάλογο ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο, στο προσωπικό και το συλλογικό, αφήνοντας πάντα χώρο για τη σκέψη και τη φαντασία του άλλου.
K.K.: Έχετε κάνει εικονογραφήσεις βιβλίων, έχετε δημιουργήσει τοιχογραφίες που κοσμούν δημόσιους χώρους, οι πίνακές σας βρίσκονται σε μουσεία και συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Είστε ένα πολύπλευρο άτομο που πειραματίζεστε;
I.M.: Ο πειραματισμός χαρακτήρισε έντονα τα πρώτα στάδια της διαδρομής μου, όταν αναζητούσα την ταυτότητά μου μέσα από διαφορετικά υλικά, φόρμες και υφές. Αυτή η αναζήτηση με οδήγησε τελικά στις ελαιογραφίες και στην ανθρωποκεντρική θεματολογία η οποία με κέρδισε ολοκληρωτικά. Η εικονογράφηση παιδικών βιβλίων είναι για μένα μια παράλληλη και μαγική διαδρομή, καθώς μου επιτρέπει να δίνω μορφή σε ολόκληρους κόσμους και να μιλώ στις ευαίσθητες χορδές των παιδιών μέσα από το χρώμα. Αν και εστιάζω στη γυναίκα από το 2004, θεωρώ πως ένας καλλιτέχνης δεν σταματά ποτέ να πειραματίζεται. Για μένα όμως η διαδικασία αυτή δεν είναι πλέον αισθητική, αλλά ένας τρόπος να πλησιάζω βαθύτερα τα ίδια υπαρξιακά ερωτήματα.
K.K.: Η γυναίκα εδώ και πολλά χρόνια κυριαρχεί στους πίνακές σας. Φαίνεται ότι έχετε μελετήσει τον γυναικείο ψυχισμό, πρώτον γιατί τον καταλαβαίνετε περισσότερο, δεύτερον γιατί η γυναικεία φύση είναι ένα μυστήριο από μόνη της;
I.M.: Η γυναίκα με μαγνητίζει γιατί στο πρόσωπό της συναντώ πολλές αλήθειες ταυτόχρονα, προσωπικές, κοινωνικές και ιστορικές. Δεν προσπαθώ να λύσω το μυστήριό της ή να αποκαλύψω μυστικά, αλλά να αναδείξω τις πολλαπλές όψεις της ύπαρξης και των ρόλων της. Οι μορφές που ζωγραφίζω δεν είναι στερεότυπα αλλά αφορμές για έναν ουσιαστικό διάλογο με τον θεατή πάνω σε πτυχές της ζωής που συχνά παραμένουν αόρατες.
K.K.: Τι να περιμένουμε το επόμενο διάστημα; Έχετε κάτι στα σκαριά;
I.M.: Αυτή την περίοδο βρίσκομαι σε μια δημιουργική διαδικασία δουλεύοντας πάνω σε μια νέα σειρά έργων, η οποία αποτελεί τη φυσική συνέχεια της διαδρομής μου γύρω από τη γυναικεία παρουσία ιδωμένη μέσα από μια πιο εστιασμένη και ώριμη ματιά. Με ενδιαφέρει να φωτίσω τους πολλαπλούς ρόλους που κουβαλά η γυναίκα και τις λεπτές ισορροπίες που καλείται να διατηρήσει ανάμεσα στην προσωπική της ταυτότητα και τις κοινωνικές απαιτήσεις.
Σε αυτή τη δουλειά η ζωγραφική δεξιοτεχνία υποχωρεί μπροστά στη μεταφορά του νοήματος. Με απασχολεί η θέση της γυναίκας που, αν και θεσμικά φαίνεται κερδισμένη, υπαρξιακά παραμένει ένα ζητούμενο ανοιχτό. Μέσα στα έργα διατρέχει η κληρονομιά των γυναικών που προηγήθηκαν, το ίχνος των δρόμων που άνοιξαν και των αγώνων που έδωσαν. Δεν επιδιώκω μια κυριολεκτική αφήγηση αυτών των ιστοριών αλλά τη σιωπηλή τους παρουσία μέσα στη σύγχρονη μορφή. Είναι μια δουλειά πιο εσωτερική, κοινωνικά συνειδητοποιημένη και για μένα αποτελεί μία από τις πιο ουσιαστικές που έχω δημιουργήσει μέχρι σήμερα.
K.K.: Ευχαριστώ πολύ
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ισμήνη Μίχα
Η Ισμήνη Μίχα γεννήθηκε και εργάζεται στην Αθήνα. Η εικαστική της γλώσσα
διαμορφώθηκε μέσα από μια συστηματική θητεία στην Ιστορία της Τέχνης, με έμφαση στη
μελέτη των δασκάλων της Αναγέννησης και του Μπαρόκ. Στοιχεία όπως το φως, η κίνηση
και η ένταση της ανθρώπινης μορφής διατρέχουν τη ζωγραφική της. Τη δεκαετία του
1990, ασχολήθηκε με τη δημιουργία τοιχογραφιών σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους,
μια εμπειρία που καθόρισε τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον χώρο και τη μορφή.
Με μια διαδρομή που περιλαμβάνει περισσότερες από δέκα ατομικές εκθέσεις, το έργο της
έχει παρουσιαστεί στην Ελλάδα, την Ιταλία, τις ΗΠΑ, την Αυστρία, τη Γερμανία και τη
Γαλλία. Έχει συμμετάσχει σε διεθνείς Biennale, όπως του Bari (2021, 2022) και των
Skopje. Το 2022 τιμήθηκε με το Πρώτο Βραβείο από την Biennale Internazionale d’Arte
του Bari.
Έργα της βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό,
όπως το Μουσείο Κοπελούζου, το Πολεμικό Μουσείο και το Μουσείο των Δρέδων, καθώς
και στα Δημαρχεία της Μήλου και της Σύρου