Το Συμβούλιο εξέδωσε σήμερα δύο αποφάσεις που εξουσιοδοτούν την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA) και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας (iTA) μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur.
Μαζί, οι συμφωνίες αυτές σηματοδοτούν ένα σημαντικό ορόσημο στη μακροχρόνια σχέση της ΕΕ με τους εταίρους της Mercosur – Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη. Μόλις τεθούν σε ισχύ, θα θεσπίσουν ένα πλαίσιο για πολιτικό διάλογο, συνεργασία και εμπορικές σχέσεις στο πλαίσιο μιας εκσυγχρονισμένης και ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης .
Οι συμφωνίες θα απαιτούν την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προτού συναφθούν επίσημα από το Συμβούλιο. Θα απαιτηθεί επίσης η επικύρωσή τους από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ για να τεθεί σε ισχύ η EMSA.
Μετά από 25 και πλέον χρόνια, οι σημερινές αποφάσεις σηματοδοτούν ένα ιστορικό βήμα προς την ενίσχυση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης της ΕΕ με τη Mercosur. Σε μια εποχή αυξανόμενης παγκόσμιας αβεβαιότητας, είναι απαραίτητο να ενισχύσουμε την πολιτική μας συνεργασία, να εμβαθύνουμε τους οικονομικούς μας δεσμούς και να τηρήσουμε την κοινή μας δέσμευση για βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτές οι συμφωνίες θα δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και των δύο πλευρών, διασφαλίζοντας παράλληλα ισχυρές διασφαλίσεις για τους πιο ευαίσθητους τομείς μας και ένα δίκαιο, βιώσιμο πλαίσιο για το εμπόριο.
Μιχαήλ Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου
Συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur
Η Συμφωνία ΕΜΚΑ συνδυάζει τον πολιτικό διάλογο, τη συνεργασία και την ολοκληρωμένη τομεακή δέσμευση σε ένα ενιαίο πλαίσιο. Περιλαμβάνει επίσης έναν πυλώνα εμπορίου και επενδύσεων, ο οποίος θα τεθεί πλήρως σε ισχύ μόλις ολοκληρωθεί και τεθεί σε ισχύ η συμφωνία.
Αυτές οι διατάξεις θα ενισχύσουν τη συνεργασία σε τομείς όπως η βιώσιμη ανάπτυξη, το περιβάλλον και η δράση για το κλίμα , ο ψηφιακός μετασχηματισμός, τα ανθρώπινα δικαιώματα , η κινητικότητα, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και η διαχείριση κρίσεων. Οι διατάξεις για τον πολιτικό διάλογο θα προωθήσουν τον στενότερο συντονισμό σε παγκόσμιες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή, η διατήρηση της ειρήνης και η μετανάστευση. Το πλαίσιο αυτό θα διευκολύνει επίσης μια ισχυρή ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε θέματα που κυμαίνονται από τη διακυβέρνηση έως την τεχνολογική καινοτομία. Η EMSA ενισχύει επίσης τον συντονισμό ΕΕ-Mercosur σε πολυμερή φόρουμ και παρέχει δομημένες πλατφόρμες για τομεακό διάλογο.
Σύμφωνα με την απόφαση που ελήφθη σήμερα, η ΕΕ θα υπογράψει τη συμφωνία και θα εφαρμόσει μεγάλα μέρη των κεφαλαίων πολιτικής και συνεργασίας σε προσωρινή βάση, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των διαδικασιών επικύρωσης.
Προσωρινή εμπορική συμφωνία
Η Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία (iTA) αντικατοπτρίζει τον πυλώνα της ΕΜΣΑ για την απελευθέρωση του εμπορίου και των επενδύσεων και θα λειτουργεί ως αυτόνομη συμφωνία μέχρι να τεθεί σε ισχύ η πλήρης ΕΜΣΑ. Στόχος της είναι να αποφέρει τα οικονομικά οφέλη των διαπραγματευμένων εμπορικών δεσμεύσεων το συντομότερο δυνατό.
Η συμφωνία προσφέρει δασμολογικές μειώσεις και ανοίγει την πρόσβαση σε νέες αγορές για ένα ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών. Βασικοί τομείς όπως η γεωργία, η αυτοκινητοβιομηχανία, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα χημικά θα επωφεληθούν από βελτιωμένους εμπορικούς όρους. Επιπλέον, περιλαμβάνει διατάξεις για τη διευκόλυνση των επενδύσεων και την άρση των εμποδίων στο διασυνοριακό εμπόριο υπηρεσιών , ιδίως στις ψηφιακές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Οι διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις θα επιτρέψουν στις εταιρείες της ΕΕ να έχουν πρόσβαση σε διαδικασίες δημόσιων διαγωνισμών στις χώρες της Mercosur.
Η iTA εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ και ως εκ τούτου δεν απαιτεί επικύρωση από τα μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ. Θα παύσει να ισχύει μόλις τεθεί σε ισχύ η EMPA.
Διμερείς διασφαλίσεις
Ενόψει της εν εξελίξει νομοθετικής διαδικασίας για έναν ειδικό κανονισμό διασφαλίσεων της Mercosur, η απόφαση του Συμβουλίου εισάγει ειδικές ρυθμίσεις που διασφαλίζουν ότι η ΕΕ μπορεί να αντιμετωπίσει ταχέως τις διαταραχές της αγοράς που προκύπτουν από τις εισαγωγές ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων.
Μέχρι την επίσημη έγκριση του μόνιμου νομοθετικού πλαισίου μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή θα έχει την εξουσία να εφαρμόζει διμερή μέτρα διασφάλισης στο πλαίσιο της iTA για τα γεωργικά προϊόντα και θα ισχύουν ενισχυμένες απαιτήσεις παρακολούθησης για τα προϊόντα που υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να κινήσει έρευνες διασφάλισης και η Επιτροπή θα υποχρεούται να ενημερώνει το Συμβούλιο πλήρως και έγκαιρα για κάθε προβλεπόμενο μέτρο διασφάλισης.
Αυτές οι προσωρινές ρυθμίσεις διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας για τους αγρότες και τους αγροδιατροφικούς τομείς της ΕΕ κατά τη μεταβατική περίοδο.
Επόμενα βήματα
Μετά τις σημερινές αποφάσεις, η ΕΕ και οι εταίροι της στη Mercosur θα προχωρήσουν στην υπογραφή των συμφωνιών. Πριν από την επίσημη σύναψη των συμφωνιών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να δώσει την έγκρισή του.
Η Συμφωνία ΕΜΣΑ θα τεθεί πλήρως σε ισχύ μόλις όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα μέρη της Mercosur ολοκληρώσουν την επικύρωσή της. Η iTA θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι να αντικατασταθεί από την έναρξη ισχύος της πλήρους συμφωνίας εταιρικής σχέσης.
Φόντο
Η συμφωνία με τους εταίρους της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη) θα δημιουργήσει τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, καλύπτοντας μια αγορά άνω των 700 εκατομμυρίων καταναλωτών. Η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εταίρος της Mercosur στο εμπόριο αγαθών, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 17% του συνολικού εμπορίου της Mercosur το 2024. Εκείνο το έτος, το εμπόριο της ΕΕ με τη Mercosur ανήλθε σε αξία άνω των 111 δισεκατομμυρίων ευρώ: 55,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε εξαγωγές και 56 δισεκατομμύρια ευρώ σε εισαγωγές, με το εμπόριο αγαθών μεταξύ των δύο μπλοκ να αυξάνεται κατά 36% σε σχέση με το 2014. Το 2023 (το πιο πρόσφατο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία) το εμπόριο υπηρεσιών μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur ανήλθε σε αξία άνω των 42 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Οι διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Mercosur ξεκίνησαν το 1999. Ολοκληρώθηκαν με επιτυχία στις 6 Δεκεμβρίου 2024 και οδήγησαν σε δύο παράλληλα, νομικά διακριτά μέσα: τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA), η οποία συνδυάζει τους πυλώνες του πολιτικού διαλόγου, της συνεργασίας και του εμπορίου, και την ενδιάμεση Συμφωνία Εμπορίου (iTA), η οποία περιέχει τις εμπορικές και επενδυτικές δεσμεύσεις, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για να εφαρμοστούν πριν από την έναρξη ισχύος της EMPA.
Στις 17 Δεκεμβρίου 2025, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με τον κανονισμό για τις διμερείς διασφαλίσεις ΕΕ-Mercosur. Η συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί και να εγκριθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα πριν τεθεί σε εφαρμογή.
10,1,2026
