Σήμερα, τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν επίσημα τον κανονισμό για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου από αγωγούς και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην ΕΕ. Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν επίσης μέτρα για την αποτελεσματική παρακολούθηση και διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού.
Ο κανονισμός αποτελεί βασικό ορόσημο για την επίτευξη του στόχου του REPowerEU για τον τερματισμό της εξάρτησης της ΕΕ από τη ρωσική ενέργεια.
Από σήμερα, η αγορά ενέργειας της ΕΕ θα είναι ισχυρότερη, πιο ανθεκτική και πιο διαφοροποιημένη. Απεξαρτόμαστε από την επιζήμια εξάρτησή μας από το ρωσικό φυσικό αέριο και κάνουμε ένα σημαντικό βήμα, με πνεύμα αλληλεγγύης και συνεργασίας, προς μια αυτόνομη Ενεργειακή Ένωση.
Μιχαήλ Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου
Σταδιακή απαγόρευση, αυστηρή παρακολούθηση και διαφοροποίηση
Σύμφωνα με τον κανονισμό, η εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών και LNG στην ΕΕ θα απαγορευτεί . Η απαγόρευση θα αρχίσει να ισχύει έξι εβδομάδες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Οι υφιστάμενες συμβάσεις θα έχουν μεταβατική περίοδο. Αυτή η σταδιακή προσέγγιση θα περιορίσει τον αντίκτυπο στις τιμές και τις αγορές. Η πλήρης απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ για τις εισαγωγές LNG από τις αρχές του 2027 και για τις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από το φθινόπωρο του 2027.
Πριν από την έγκριση της εισόδου εισαγωγών φυσικού αερίου στην Ένωση, οι χώρες της ΕΕ θα επαληθεύουν τη χώρα στην οποία παρήχθη το φυσικό αέριο .
Η μη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες μπορεί να οδηγήσει σε μέγιστες κυρώσεις ύψους τουλάχιστον 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για τα άτομα και τουλάχιστον 40 εκατομμυρίων ευρώ για τις εταιρείες, τουλάχιστον 3,5% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας ή 300% του εκτιμώμενου κύκλου εργασιών των συναλλαγών.
Έως την 1η Μαρτίου 2026, οι χώρες της ΕΕ πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με φυσικό αέριο και να εντοπίσουν πιθανές προκλήσεις στην αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου. Για τον σκοπό αυτό, οι εταιρείες θα πρέπει να ενημερώνουν τις αρχές και την Επιτροπή για τυχόν εναπομείνασες συμβάσεις ρωσικού φυσικού αερίου. Οι χώρες της ΕΕ που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο θα πρέπει επίσης να υποβάλουν σχέδια διαφοροποίησης.
Ασφάλεια εφοδιασμού σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης
Σε περίπτωση κηρυχθείσας κατάστασης έκτακτης ανάγκης και εάν η ασφάλεια εφοδιασμού απειλείται σοβαρά σε μία ή περισσότερες χώρες της ΕΕ, η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει την απαγόρευση εισαγωγών για έως και τέσσερις εβδομάδες.
Επόμενα βήματα
Ο κανονισμός θα δημοσιευτεί τώρα στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του και θα εφαρμόζεται άμεσα σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να προτείνει νομοθεσία για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το τέλος του 2027.
Φόντο
Μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και τη χρήση της ενέργειας ως όπλου, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν, στη Διακήρυξη των Βερσαλλιών του Μαρτίου 2022, να καταργήσουν σταδιακά την εξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα το συντομότερο δυνατό.
Κατά συνέπεια, οι εισαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου από τη Ρωσία στην ΕΕ έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, ενώ οι εισαγωγές πετρελαίου έχουν μειωθεί κάτω από το 3% το 2025 ως αποτέλεσμα του ισχύοντος καθεστώτος κυρώσεων, το ρωσικό φυσικό αέριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 13% των εισαγωγών της ΕΕ το 2025, αξίας άνω των 15 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Αυτό αφήνει την ΕΕ εκτεθειμένη σε σημαντικούς κινδύνους όσον αφορά το εμπόριο και την ενεργειακή της ασφάλεια.
26.1.2026
