Στη σύγχρονη πολιτισμική πραγματικότητα, όπου η τέχνη συχνά περιορίζεται στον ρόλο της εύκολης διασκέδασης, κάθε έργο που τολμά να λειτουργήσει ως κοινωνικός καθρέφτης είναι καταδικασμένο να προκαλέσει. Το τραγούδι «Φέρτο» και η ερμηνεία του Ακύλα, στο διαγωνισμό εκπροσώπησης της Ελλάδας, για τη συμμετοχή της στη Eurovision 2026, δεν αποτέλεσαν απλώς ένα μουσικό γεγονός. Αποτέλεσαν ένα
πολιτισμικό σοκ.
Ένα σοκ που αποκάλυψε όχι μόνο τις αντοχές του καλλιτέχνη, αλλά και τα όρια της συλλογικής μας κατανόησης.
Η ένταση ως συνειδητή επιλογή
Το «Φέρτο» δεν είναι ένα ήρεμο, συναισθηματικό τραγούδι. Δεν σχεδιάστηκε για να καθησυχάζει. Είναι ρυθμικά επιθετικό, επαναληπτικό, σχεδόν εμμονικό. Σε παρασύρει, σε πιέζει, σε εγκλωβίζει μέσα στον παλμό του.
Αυτή η ένταση δεν είναι αισθητικό ατύχημα. Είναι συνειδητή καλλιτεχνική στρατηγική.
Αναπαριστά μουσικά τον ψυχισμό της υπερκαταναλωτικής κοινωνίας: τη διαρκή ανικανοποίητη επιθυμία, την ανάγκη για «κι άλλο», την αδυναμία κορεσμού. Ο ακροατής βιώνει, μέσα από τον ρυθμό, την ίδια πίεση που βιώνει καθημερινά ως καταναλωτής.
Το τραγούδι δεν περιγράφει απλώς το πρόβλημα. Το ενσωματώνει.
Στίχοι ως κοινωνικός καθρέφτης
Οι στίχοι του «Φέρτο» λειτουργούν ως σύγχρονη κοινωνική σάτιρα. Με απλότητα, επανάληψη και φαινομενική επιφανειακότητα, αποκαλύπτουν μια βαθιά αλήθεια: ότι ο άνθρωπος της εποχής μας εκπαιδεύεται να μετρά την αξία του με βάση όσα αποκτά.
Η επιθυμία δεν είναι πια φυσική ανάγκη· είναι κατασκευασμένη.
Η ευτυχία δεν είναι εμπειρία· είναι προϊόν.
Η ταυτότητα δεν είναι εσωτερική συγκρότηση· είναι βιτρίνα.
Το «Φέρτο» εκθέτει αυτό το σύστημα χωρίς να το κηρύσσει. Δεν διδάσκει. Δείχνει.
Και ακριβώς επειδή δείχνει, ενοχλεί.
Η παρεξήγηση της σάτιρας
Μεγάλο μέρος της κριτικής που δέχθηκε το τραγούδι και ο ερμηνευτής του βασίστηκε σε μια επιφανειακή ανάγνωση. Πολλοί στάθηκαν στον θόρυβο, στην επανάληψη, στην ένταση, χωρίς να αναζητήσουν το νόημα.
Η σάτιρα, όμως, δεν είναι πάντα ευγενική. Δεν είναι πάντα «όμορφη». Συχνά είναι
ενοχλητική, γιατί μας υποχρεώνει να δούμε πλευρές του εαυτού μας που θα προτιμούσαμε να αγνοούμε.
Όταν το έργο σατιρίζει τη συλλογική μας εμμονή με την κατανάλωση, δεν στοχεύει «τους άλλους». Στοχεύει όλους μας.
Γι’ αυτό και πολλοί αντέδρασαν αμυντικά.
Η κοινωνία που πυροβολεί τον αγγελιοφόρο
Αντί να τεθούν ερωτήματα όπως:
– Γιατί νιώθουμε ότι χωρίς υλικά αγαθά δεν αξίζουμε;
– Ποιος μας έπεισε ότι η επιτυχία είναι συσσώρευση αγαθών;
– Ποιος ωφελείται από αυτή την ιδεολογία;
προτιμήθηκε η εύκολη απόρριψη.
«Υπερβολικός.»
«Φασαριόζικος.»
«Επιφανειακός.»
Η κριτική έγινε μηχανισμός άμυνας. Όχι εργαλείο σκέψης.
Ένας καλλιτέχνης που μιλά από βίωμα
Η επιμονή του Ακύλα να υπερασπιστεί το τραγούδι του δεν είναι πράξη δημοσίων
σχέσεων. Είναι πράξη αξιοπρέπειας.
Προέρχεται από βιωμένη κοινωνική ανισότητα, από εμπειρία στέρησης, από τη γνώση του τι σημαίνει να νιώθεις «αόρατος» επειδή δεν έχεις.
Όταν μιλά για ένα σύστημα που συνδέει την ανθρώπινη αξία με την κατοχή, δεν μιλά θεωρητικά. Μιλά υπαρξιακά.
Το έργο του είναι μαρτυρία, όχι μόδα.
Η ειρωνεία της κριτικής
Πολλοί κατανάλωσαν το «Φέρτο» γρήγορα, το έκριναν πρόχειρα και το απέρριψαν, ακριβώς όπως καταναλώνουν και απορρίπτουν προϊόντα.
Με αυτόν τον τρόπο επιβεβαίωσαν το μήνυμά του.
Η κριτική τους έγινε μέρος της σάτιρας.
Η τέχνη ως πράξη ευθύνης
Η ουσιαστική τέχνη δεν υπάρχει για να μας νανουρίζει. Υπάρχει για να μας αφυπνίζει. Να μας φέρνει σε επαφή με τις αντιφάσεις μας.
Το «Φέρτο» θέτει ερωτήματα που δεν χωρούν σε εύκολες απαντήσεις:
Γιατί φοβόμαστε τόσο τη φτώχεια;
Γιατί συγχέουμε την αξία με την κατοχή;
Γιατί επιτρέπουμε στο σύστημα να ορίζει την αυτοεκτίμησή μας;
Όποιος ακούσει πραγματικά το τραγούδι, δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος.
Μια νίκη με πολιτισμικό βάρος
Η επιτυχία του Ακύλα δεν είναι απλώς καλλιτεχνική. Είναι συμβολική.
Δείχνει ότι ακόμη και μέσα στον πιο εμπορευματοποιημένο θεσμό μπορεί να υπάρξει κοινωνικός λόγος. Ότι ακόμη και μέσα στο θέαμα μπορεί να γεννηθεί κριτική.
Αυτό είναι σπάνιο. Και γι’ αυτό ακριβώς είναι πολύτιμο.
Η νέα γενιά και η ψυχοτραυματική αναγνώριση της αλήθειας
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία της επιτυχίας του «Φέρτο» ήταν η μαζική στήριξη από τη νέα γενιά, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Μια γενιά που συχνά χαρακτηρίζεται ως «αδιάφορη» ή «ναρκισσιστική», αλλά στην πραγματικότητα κουβαλά βαθύ ψυχολογικό βάρος.
Οι νέοι δεν το αγκάλιασαν επειδή ήταν απλώς «πιασάρικο». Το αγκάλιασαν επειδή αναγνώρισαν τη δική τους εμπειρία:
διαρκή ανασφάλεια,
αβεβαιότητα για το μέλλον,
σύγκριση χωρίς τέλος,
πίεση να «αποδείξουν» την αξία τους.
Για αυτούς, το «πρέπει να έχεις για να αξίζεις» δεν είναι θεωρία. Είναι καθημερινότητα.
Η αλήθεια ως τραύμα
Οι νέοι μεγάλωσαν μέσα σε αλλεπάλληλες κρίσεις. Έμαθαν ότι η σταθερότητα δεν είναι δεδομένη, ότι η εργασία είναι εύθραυστη, ότι η κοινωνική άνοδος δεν είναι εγγυημένη.
Ζουν, ταυτόχρονα, σε έναν ψηφιακό χώρο διαρκούς σύγκρισης.
Αυτό δημιουργεί ένα συλλογικό, διαρκές ψυχοτραύμα: την αίσθηση ότι ποτέ δεν είναι
αρκετοί.
Το «Φέρτο» αγγίζει αυτή την πληγή.
Από την ταύτιση στην ανακούφιση
Το τραγούδι λειτουργεί ως συλλογική εκτόνωση. Ως ένα άρρητο «επιτρέπεται να νιώθω έτσι».
Μέσα από τον ρυθμό εκφράζεται το άγχος.
Μέσα από τη σάτιρα, η απογοήτευση.
Μέσα από τη σκηνική παρουσία, η ανάγκη για αξιοπρέπεια.
Δεν είναι απλή ταύτιση. Είναι ψυχική ανακούφιση.
Από το τραύμα στη συνείδηση
Η στήριξη της νέας γενιάς μετατρέπει το «Φέρτο» σε συλλογικό σύμβολο.
Σύμβολο μιας γενιάς που κουράστηκε να μετριέται με δείκτες επιτυχίας, που αρνείται να ορίσει την αξία της με υλικά κριτήρια, που αναζητά νόημα πέρα από την κατανάλωση.
Όταν ένας νέος άνθρωπος ψηφίζει αυτό το τραγούδι, ψηφίζει το δικαίωμά του να ακουστεί.
Η βαθύτερη πολιτισμική σημασία
Η γενεακή αυτή ταύτιση δείχνει ότι η νέα γενιά δεν είναι αδιάφορη. Είναι υπερευαίσθητη.
Μέσα στο θόρυβο ζητά νόημα.
Μέσα στην ειρωνεία ζητά αλήθεια.
Μέσα στην ένταση ζητά δικαιοσύνη.
Και το «Φέρτο» έγινε το μέσο αυτής της αναζήτησης.
Καλή Επιτυχία Ακύλα!
Παναγιώτα Μπλέτα – Συγγραφέας, Διανοήτρια
17.2.2026
