Ένα διεθνές σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης μπλόκαρε μια αποστολή χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή φαιντανύλης, η οποία θα μπορούσε να είχε παράγει έως και 1,6 δισεκατομμύρια δυνητικά θανατηφόρες δόσεις, δήλωσε την Πέμπτη ο οργανισμός ελέγχου ναρκωτικών του ΟΗΕ.
Η αναχαίτιση υπογραμμίζει τον ζωτικό ρόλο της συνεργασίας στην αντιμετώπιση του ταχέως εξελισσόμενου παράνομου εμπορίου ναρκωτικών.
Στην Ετήσια Έκθεσή του για το 2025 , το Διεθνές Συμβούλιο Ελέγχου Ναρκωτικών (INCB) ανέφερε ότι οι αρχές χρησιμοποίησαν την πλατφόρμα κοινοποίησης πριν από την εξαγωγή για να σταματήσουν την εκτροπή τριών τόνων της πρόδρομης ουσίας 1-boc-4-πιπεριδόνης – ενός χημικού ενδιάμεσου που χρησιμοποιείται στην παρασκευή φαιντανύλης.
Αν η αποστολή δεν είχε αναχαιτιστεί, θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή περίπου 1,4 έως 3,3 τόνων φαιντανύλης – μεταξύ 700 εκατομμυρίων και 1,6 δισεκατομμυρίων δόσεων του θανατηφόρου ναρκωτικού του δρόμου.
Η υπόθεση, τον Μάρτιο του 2025, είναι ένα από τα πολλά παραδείγματα που ανέφερε το INCB για να καταδείξει αυτό που αποκαλεί «διεθνή ιστορία επιτυχίας» όσον αφορά τη συνεργασία.
«Η αντιμετώπιση της διακίνησης και της κατάχρησης ναρκωτικών, διασφαλίζοντας παράλληλα τη διαθεσιμότητα βασικών φαρμάκων, έχει πραγματοποιηθεί αποτελεσματικά τα τελευταία 60 χρόνια μέσω των συμβάσεων για τον έλεγχο των ναρκωτικών, ενός ισχυρού πλαισίου συνεργασίας με σχεδόν καθολική υποστήριξη», δήλωσε η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, Καθηγήτρια Sevil Atasoy.
«Ο ρόλος μας είναι να ενισχύσουμε τις προσπάθειες συνεργασίας των χωρών και των εδαφών μέσω του έργου μας.»
Ένα σύστημα βασισμένο στη συνεργασία
Το INCB είναι ένα ανεξάρτητο, οιονεί δικαστικό όργανο με εντολή να παρακολουθεί την εφαρμογή των τριών διεθνών συμβάσεων για τον έλεγχο των ναρκωτικών – που υιοθετήθηκαν το 1961, το 1971 και το 1988 – οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου συστήματος ελέγχου των ναρκωτικών.
Σύμφωνα με αυτές τις συνθήκες, οι κυβερνήσεις της παρέχουν εκτιμήσεις και στατιστικές εκθέσεις για την παρακολούθηση της καλλιέργειας, της παρασκευής και του εμπορίου ελεγχόμενων ουσιών, με στόχο τη διασφάλιση της διαθεσιμότητάς τους μόνο για ιατρικούς και επιστημονικούς σκοπούς.
Σύμφωνα με την έκθεση, η αποτελεσματικότητα αυτού του συστήματος έχει διατηρήσει την εκτροπή νόμιμα παραγόμενων ναρκωτικών σε παράνομες αγορές « πολύ χαμηλή », ενώ η εκτροπή ψυχοτρόπων ουσιών – όπως η ηρωίνη και άλλα οπιοειδή – έχει « ουσιαστικά σταματήσει ».
Μόνο το 2025, περισσότερες από 190 χώρες και εδάφη συνεργάστηκαν μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας γνωστοποίησης πριν από την εξαγωγή (PEN), παρακολουθώντας πάνω από 34.000 προγραμματισμένες αποστολές διεθνώς ελεγχόμενων πρόδρομων ουσιών ναρκωτικών.
Νέες απειλές, μεταβαλλόμενες αγορές
Παρά τη συνεργασία αυτή, το Συμβούλιο προειδοποιεί ότι τα δίκτυα εμπορίας ανθρώπων προσαρμόζονται ταχέως .
Η εμπορία κοκαΐνης παραμένει η ταχύτερα αναπτυσσόμενη αγορά παράνομων ναρκωτικών , με την αυξημένη παραγωγή στη Νότια Αμερική να οδηγεί στην επέκταση στην Ασία και την Αφρική.
Στην Ευρώπη, η διακίνηση κοκαΐνης προς τη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη έχει «αυξηθεί δραματικά», ενώ η παράνομη παρασκευή συνθετικών ναρκωτικών συνεχίζει να επεκτείνεται.
Στη Βόρεια Αμερική, οι υπερβολικές δόσεις συνθετικών ναρκωτικών μειώθηκαν κατά 17% στον Καναδά και 27% στις Ηνωμένες Πολιτείες , αλλά το Συμβούλιο προειδοποίησε ότι είναι «πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί εάν η μείωση θα εξελιχθεί σε μια βιώσιμη τάση».
Στην Αφρική, η διακίνηση φαρμακευτικών οπιοειδών – συμπεριλαμβανομένων προϊόντων κατώτερης ποιότητας – περιγράφεται ως το ζήτημα που σχετίζεται με τα ναρκωτικά και προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία, ενώ η περιοχή της Νότιας Ασίας αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο των εκτιμώμενων χρηστών οπιοειδών παγκοσμίως .
Η μεθαμφεταμίνη παραμένει η κυρίαρχη απειλή από συνθετικά ναρκωτικά στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία , με αναφορές για ρεκόρ κατασχέσεων.
Πρόσβαση ανώμαλη
Ακόμη και καθώς η παγκόσμια προσφορά οπιοειδών παυσίπονων παραμένει σταθερή, το Συμβούλιο τόνισε τις επίμονες ανισότητες στην πρόσβαση σε φάρμακα για την ανακούφιση του πόνου, ιδίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος .
Πολλές χώρες εξακολουθούν να αναφέρουν δυσκολίες στην προμήθεια φαρμάκων που περιέχουν μορφίνη, και η αύξηση της διαθεσιμότητας και της οικονομικής προσιτότητας των ψυχοτρόπων ουσιών παραμένει προτεραιότητα.
« Η προστασία της υγείας των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο από τους κινδύνους των παράνομων ναρκωτικών είναι μια κοινή και επιμερισμένη ευθύνη », δήλωσε ο καθηγητής Atasoy.
«Το διεθνές σύστημα ελέγχου των ναρκωτικών βασίζεται στην προθυμία και την ικανότητα των χωρών να συνεργαστούν. »
Tοu Βίμπου Μίσρα
Πηγή ΟΗΕ
