Σήμερα, στις 2 Μαρτίου 2026, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και ο πρόεδρος της Ελβετικής Συνομοσπονδίας Guy Parmelin υπέγραψαν ευρεία δέσμη συμφωνιών με στόχο την εμβάθυνση και την επέκταση των σχέσεων ΕΕ-Ελβετίας.
Η δέσμη μέτρων θεσπίζει ένα σύγχρονο πλαίσιο για την ΕΕ και την Ελβετία, το οποίο επιτρέπει την απρόσκοπτη πρόσβαση σε μια αγορά 460 εκατομμυρίων καταναλωτών σε βασικούς τομείς, παρέχοντας οικονομικά οφέλη και στις δύο πλευρές. Με την ευθυγράμμιση των προτύπων και των κανόνων σε στενά ολοκληρωμένους τομείς, θα παράσχει ασφάλεια δικαίου, θα απλουστεύσει το εμπόριο αγαθών, όπως τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και τα τρόφιμα, και θα διευκολύνει τον διασυνοριακό εφοδιασμό για τις επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές των συνόρων. Επιπλέον, θα εξασφαλίσει πιο συνεκτικούς κανόνες για τα άτομα που ζουν, εργάζονται ή σπουδάζουν στα σύνορα ΕΕ-Ελβετίας. Η Ελβετία θα συμβάλει στην ανάπτυξη νομοθεσίας στους τομείς που καλύπτονται από τη δέσμη μέτρων και θα έχει την ευκαιρία να επηρεάσει τους κανόνες αυτούς κατά τον σχεδιασμό τους.
Η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Αυτή η δέσμη μέτρων-ορόσημο αντικατοπτρίζει τη στρατηγική σημασία της εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετίας. Και αυτό σημαίνει ότι η συνεργασία μας είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις πραγματικότητες και τις φιλοδοξίες του 21ου αιώνα. Με τον εκσυγχρονισμό και την εμβάθυνση των δεσμών μας σε βασικούς τομείς —από το εμπόριο και τις μεταφορές έως την υγεία και την ενέργεια— ενισχύουμε την ασφάλεια δικαίου, προάγουμε την καινοτομία και δημιουργούμε νέες ευκαιρίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας.»
Η δέσμη περιλαμβάνει επικαιροποιήσεις τεσσάρων ήδη υφιστάμενων συμφωνιών, οι οποίες παρέχουν ήδη στην Ελβετία πρόσβαση στην εσωτερική αγορά της ΕΕ, όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές, τις χερσαίες μεταφορές, την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και την αμοιβαία αναγνώριση της αξιολόγησης της συμμόρφωσης. Η προσαρμογή των συμφωνιών αυτών σε ένα σύγχρονο πρότυπο θα επιτρέψει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις και των δύο πλευρών να επωφεληθούν πλήρως από τα δικαιώματα που προβλέπουν οι συμφωνίες και θα δημιουργήσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις.
Επιπλέον, εισάγει τις ακόλουθες νέες συμφωνίες:
- Μια νέα συμφωνία για την ασφάλεια των τροφίμων θα δημιουργήσει έναν κοινό χώρο ασφάλειας των τροφίμων που θα καλύπτει όλες τις διαστάσεις της τροφικής αλυσίδας.
- Μια νέα συμφωνία για την ηλεκτρική ενέργεια θα επιτρέψει τη συμμετοχή της Ελβετίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ.
- Μια νέα συμφωνία για την υγεία θα επιτρέψει στην Ελβετία να συμμετέχει σε μηχανισμούς και φορείς της ΕΕ που αντιμετωπίζουν σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας. Αυτό αφορά κυρίως το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και αντίδρασης.
- Μια νέα συμφωνία εισάγει μια μόνιμη και δίκαιη χρηματοδοτική συνεισφορά της Ελβετίας στην οικονομική και κοινωνική συνοχή εντός της Ένωσης, η οποία αντικατοπτρίζει το επίπεδο εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των μερών.
- Μια νέα συμφωνία θα καλύπτει τη συμμετοχή της Ελβετίας στον Οργανισμό της ΕΕ για το διαστημικό πρόγραμμα, για δραστηριότητες που σχετίζονται με τις συνιστώσες Galileo και Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υπέρθεσης για τη Γεωστατική Πλοήγηση (EGNOS) του διαστημικού προγράμματος της Ένωσης.
Στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων, και οι δύο πλευρές επικαιροποιούν τις διατάξεις επίλυσης διαφορών της συμφωνίας για το εμπόριο γεωργικών προϊόντων, ώστε να ευθυγραμμιστούν με τις τελευταίες συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών στις οποίες η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ελβετία είναι αντίστοιχα συμβαλλόμενα μέρη.
Κάθε συμφωνία που επιτρέπει τη συμμετοχή της Ελβετίας στην αγορά της ΕΕ θα αντικατοπτρίζει την εξέλιξη της νομοθεσίας της ΕΕ στον σχετικό τομέα και θα διασφαλίζει τη δυναμική εφαρμογή της από την Ελβετία. Οι συμφωνίες θα περιλαμβάνουν διατάξεις για την επίλυση διαφορών και θα εφαρμόζονται κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, κατά περίπτωση.
Εκτός από το πρωτόκολλο κοινοβουλευτικής συνεργασίας, η δέσμη περιλαμβάνει επίσης κοινή δήλωση για την καθιέρωση διαλόγου υψηλού επιπέδου σχετικά με την ευρεία διμερή δέσμη και την πιθανή περαιτέρω ανάπτυξη των διμερών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετίας.
Επιπλέον, η δέσμη περιλαμβάνει συμφωνία σχετικά με τη συμμετοχή της Ελβετίας σε προγράμματα της Ένωσης, την οποία υπέγραψαν χωριστά η επίτροπος Zaharieva και ο ομοσπονδιακός σύμβουλος Parmelin στις 10 Νοεμβρίου 2025 στη Βέρνη. Η συμφωνία άνοιξε τον δρόμο για τη συμμετοχή της Ελβετίας στις δραστηριότητες του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», του προγράμματος έρευνας και κατάρτισης της Ευρατόμ, του ITER/F4E (Σύντηξη για ενέργεια), του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη», του προγράμματος Erasmus+, καθώς και του προγράμματος EU4Health. Η έγκαιρη υπογραφή και η προσωρινή εφαρμογή του επέτρεψαν στις οντότητες της ΕΕ και της Ελβετίας να συνεργαστούν στον τομέα της έρευνας που περιλαμβάνεται ήδη στα τρέχοντα προγράμματα εργασίας.
Ιστορικό
Η πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις από κοινού με τη Viola Amherd, τότε πρόεδρο της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, τον Μάρτιο του 2024. Οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες διεξήχθησαν υπό την πολιτική ηγεσία του επιτρόπου Maroš Šefčovič, ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2024.
Η υπογραφή αποτελεί σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση της επικύρωσης της ευρείας δέσμης. Θα επιτρέψει και στις δύο πλευρές να προωθήσουν τις αντίστοιχες διαδικασίες επικύρωσής τους.
Δηλώσεις
Αυτή η δέσμη μέτρων-ορόσημο αντικατοπτρίζει τη στρατηγική σημασία της εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετίας. Και αυτό σημαίνει ότι η συνεργασία μας είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις πραγματικότητες και τις φιλοδοξίες του 21ου αιώνα. Με τον εκσυγχρονισμό και την εμβάθυνση των δεσμών μας σε βασικούς τομείς —από το εμπόριο και τις μεταφορές έως την υγεία και την ενέργεια— ενισχύουμε την ασφάλεια δικαίου, ενθαρρύνουμε την καινοτομία και δημιουργούμε νέες ευκαιρίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας.
