Ένας χρόνος ΕΛΙΒΙΠ

Τη Συνέντευξη Τύπου τίμησαν με την παρουσία τους η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο Υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσωνας Φωτήλας, o Υφυπουργός Πολιτισμού της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας Victor Stoyanov και ο Πρέσβης της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας στην Ελλάδα, Valentin Poriazov.

Το νεοκλασικό κτήριο της οδού Ερμού 134-136 είναι το νέο Σπίτι του Βιβλίου. Παραχωρήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού στο Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) για να στεγάσει όλες τις λειτουργίες του Ιδρύματος, με στόχο να αποτελέσει κόμβο για το βιβλίο και τους ανθρώπους του.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε:

«Με μεγάλη χαρά παρουσιάζουμε σήμερα τη δραστηριότητα και τον προγραμματισμό του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού, σε έναν χώρο που αποκτά πλέον σταθερή ταυτότητα ως “Σπίτι του Βιβλίου”. Η δημιουργία και η λειτουργία του ΕΛΙΒΙΠ εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού, για τη συγκρότηση μιας συνεκτικής και σύγχρονης πολιτικής για το βιβλίο.

Η απόφαση για την παραχώρηση της χρήσης του κτηρίου της οδού Ερμού στο ΕΛΙΒΙΠ εξυπηρετεί απολύτως αυτή τη στόχευση. Να βρίσκεται το βιβλίο στην καρδιά της πόλης, στο κέντρο της Αθήνας, ώστε οι πολίτες να μετέχουν εύκολα και ουσιαστικά στις δράσεις του. Πρόκειται για ένα εμβληματικό κτήριο, το οποίο αποκαταστάθηκε πλήρως από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και επαναποδίδεται με έναν νέο, ζωντανό ρόλο, συμβάλλοντας παράλληλα και στην αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής.

Το βιβλίο είναι αναντικατάστατο ως πολιτιστικό αγαθό. Όσο και αν η πληροφόρησή μας, η ψυχαγωγία μας, κάθε είδους ενημέρωση, περνάει πλέον μέσα από το διαδίκτυο και τις πολιτικές της σύγχρονης τεχνολογίας και της Τεχνητής Νοημοσύνης, το βιβλίο παραμένει ένας μοναδικός σύντροφος και ένα εργαλείο ψυχικής υγείας και ηρεμίας.

Η ανακήρυξη του 2026 ως Έτους Φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη του προγράμματος GreekLit και η δημιουργία νέων θεσμών, όπως η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου για Παιδιά και Νέους, αποτυπώνουν τη στόχευση του Υπουργείου Πολιτισμού για την ενίσχυση του βιβλίου.

Παράλληλα, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης συνεχίζει να ενισχύει τον ρόλο της ως σημαντικός θεσμός με διεθνή απήχηση, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προβολή της ελληνικής λογοτεχνίας και στη διεύρυνση των συνεργασιών στον χώρο του βιβλίου.

Ευχαριστώ ιδιαιτέρως για την παρουσία του σήμερα εδώ τον Υφυπουργό Πολιτισμού της Βουλγαρίας, Βίκτορ Στογιάνοφ. Η συμμετοχή της Βουλγαρίας ως τιμώμενης χώρας στη φετινή διοργάνωση επιβεβαιώνει τις στενές πολιτιστικές σχέσεις των δύο χωρών και τις προοπτικές περαιτέρω συνεργασίας.»

Ο Υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσωνας Φωτήλας δήλωσε:

«Eίναι στιγμές που η πολιτική δικαιώνεται όχι από ανακοινώσεις, αλλά από αποτελέσματα.

Αυτή είναι μια τέτοια στιγμή. Όλοι θυμόμαστε την κατάσταση που πριν από λίγο καιρό αντιμετώπιζε το Υπουργείο.

Ένα Εθνικό Κέντρο Βιβλίου που αγωνιζόταν να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εποχής, και ένα Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού που είχε παγώσει στον χρόνο, αποκομμένο από τη δυναμική του σύγχρονου πολιτισμικού τοπίου. Δύο φορείς με ιστορία, αλλά και με βάρη· με αποστολή, αλλά χωρίς τα εργαλεία να την υλοποιήσουν.

Το στοίχημα ήταν μεγάλο και όλοι το γνωρίζαμε: πώς ενώνεις δύο προβληματικούς οργανισμούς και δημιουργείς κάτι νέο, φιλόδοξο, με σαφή ταυτότητα και ουσιαστική δυνατότητα δράσης;

Η συγχώνευση δεν είναι ποτέ απλή υπόθεση.

Είναι πολιτική πράξη που απαιτεί όραμα, υπομονή και ικανότητα. Στοιχεία που υπήρχαν από την μεριά του Υπουργείου Πολιτισμού και την Yπουργό μας Λίνα Μενδώνη, στην οποία οφείλουμε το επίτευγμα αυτό.

Το ΕΛΙΒΙΠ, υπό την ηγεσία του Νίκου Μπακουνάκη, με το Διοικητικό Συμβούλιο και τα στελέχη του, πέτυχε έναν πραγματικό άθλο σε λιγότερο από έναν χρόνο. Αντιμετώπισε προβλήματα και εκκρεμότητες του παρελθόντος, έθεσε τις θεσμικές βάσεις λειτουργίας και ανέλαβε σταδιακά τον καθοριστικό ρόλο που του αναλογεί στη χάραξη και υλοποίηση της κυβερνητικής πολιτικής για το βιβλίο και τα γράμματα.

Και είναι μόνο η αρχή!

Ο στρατηγικός ρόλος του ΕΛΙΒΙΠ είναι πολυεπίπεδος: η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η προβολή του ελληνικού βιβλίου και των δημιουργών του στην Ελλάδα και το εξωτερικό, η διεθνής παρουσία που αρμόζει σε μια χώρα με ζωντανή λογοτεχνική παράδοση.

Και εμείς είμαστε εδώ, στο πλευρό του: στην Εθνική Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, στις εκθέσεις σε Ευρώπη και κόσμο, αλλά και στο νέο, φιλόδοξο εγχείρημα που σχεδιάζεται από κοινού — τη Διεθνή Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου στην Πάτρα, με χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας. Σήμερα, το ΕΛΙΒΙΠ δεν είναι πλέον υπόσχεση.

Είναι παρόν.

Και κυρίως, μέλλον!»

Ο Υφυπουργός Πολιτισμού της Βουλγαρίας Victor Stoyanov δήλωσε:

«Την τελευταία δεκαετία η βουλγαρική λογοτεχνία αποκτά όλο και μεγαλύτερη ορατότητα διεθνώς. Εξέχουσες φωνές της σύγχρονης βουλγαρικής πεζογραφίας κερδίζουν παγκόσμια αναγνώριση ενώ εκδίδονται πολυάριθμες μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες. Η βουλγαρική λογοτεχνία είναι περήφανη για το Διεθνές Βραβείο Booker του Georgi Gospodinov 2023) καθώς και για την επιλογή της Rene Karabash για τη βραχεία λίστα του ίδιου βραβείου (2026). Το 2024, το 2025 και το 2026 δεκάδες μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές και διηγήματα εκδόθηκαν σε πολλές γλώσσες ανά τον κόσμο. Οι Βούλγαροι συγγραφείς και οι μεταφραστές τους γίνονται ευρύτερα γνωστοί εντός και εκτός συνόρων μέσα από βραβεία EUPL και υποψηφιότητες PEN, ενώ ταλαντούχοι εικονογράφοι συμμετέχουν σε σημαντικές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και διεθνείς εκθέσεις βιβλίου.

Ως Τιμώμενη Χώρα, διαμορφώσαμε ένα λογοτεχνικό πρόγραμμα με κεντρικό άξονα την ιδέα ότι η ανάδειξη δημιουργών που γράφουν σε υποεκπροσωπούμενες παγκοσμίως γλώσσες αποτελεί συλλογική προσπάθεια. Εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες η Βουλγαρία έχει καθιερώσει προγράμματα ανίχνευσης ταλέντων, ακαδημίες μεταφραστών, λογοτεχνικά φεστιβάλ και προγράμματα ανταλλαγής. Τα φεστιβάλ μας, όπως το Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ της Σόφιας που πραγματοποιείται κάθε Δεκέμβριο, το Φεστιβάλ της Μαύρης Θάλασσας και το «Η Φιλιππούπολη Διαβάζει», προσελκύουν όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγγραφέων, εκδοτών, και εργαζόμενων στον χώρο του πολιτισμού διεθνώς. Θεωρούμε πως όλα τα παραπάνω συνέβαλαν καθοριστικά στο παγκόσμιο ενδιαφέρον που υπάρχει πλέον για τη βουλγαρική λογοτεχνία. Αυτή η νέα πραγματικότητα θα παρουσιαστεί και θα αναδειχθεί κατά τη διάρκεια της Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης τον Μάιο του 2026.

Στο πλαίσιο της 22ης Έκθεσης Βιβλίου εστιάσαμε στην πρόσκληση σημαντικών δημιουργών της σύγχρονης λογοτεχνικής μας σκηνής, που είναι καταξιωμένοι στη χώρα μας αλλά έχουν μεταφραστεί πρόσφατα και στα ελληνικά, όπως οι Teodora Dimova, Elena Alexieva, Rene Karabash, Ina Valchanova και Iana Boukova. Θα έχουμε επίσης μαζί μας δύο από τις σημαντικότερες συγγραφείς παιδικού βιβλίου: τη Zornitsa Hristova, μεταφράστρια, βραβευμένη συγγραφέα, επιμελήτρια και εκδότρια παιδικών βιβλίων, τα έργα της οποίας έχουν ήδη μεταφραστεί σε δεκάδες γλώσσες, και την Kapka Kaneva, από τις πιο γνωστές εικονογράφους και σχεδιάστριες της σύγχρονης βουλγαρικής σκηνής.

Η συμμετοχή της Βουλγαρίας ως Τιμώμενης Χώρας περιλαμβάνει παρουσιάσεις του σύγχρονου βουλγαρικού λογοτεχνικού τοπίου, μια συνολική εικόνα της αγοράς, εκδοτικές τάσεις, ευκαιρίες επιχορηγήσεων και προγράμματα χρηματοδότησης. Στο επαγγελματικό πρόγραμμα της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης θα συμμετάσχουν δέκα εκδότες από τη Βουλγαρία, δίνοντας την ευκαιρία στους Έλληνες συγγραφείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς της πεζογραφίας, του παιδικού βιβλίου, της ποίησης και του non-fiction να αποκτήσουν μεγαλύτερη ορατότητα στη Βουλγαρία, μέσα από περισσότερες μεταφράσεις ελληνικών τίτλων  στα βουλγαρικά.»

Ο Πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ Νίκος Μπακουνάκης δήλωσε:
«Το ΕΛΙΒΙΠ, στον ενάμιση χρόνο της λειτουργίας του είναι ο αδιαμφισβήτητος φορέας του βιβλίου και των πολιτικών βιβλίου στην Ελλάδα. Όλο αυτό το διάστημα το ΕΛΙΒΙΠ έχει την πολύπλευρη και πολύτιμη στήριξη της Υπουργού Πολιτισμού κ. Λίνας Μενδώνη, αλλά και το προσωπικό της ενδιαφέρον. Την ευχαριστώ. Το ΕΛΙΒΙΠ αποτελεί τον μεγαλύτερο θεσμό της χώρας για το βιβλίο, με πόρους και δράσεις που κατανέμονται σε χρηματοδοτικά εργαλεία προώθησης του βιβλίου, όπως το GreekLit, σε υποδομές  όπως η νέα Βιβλιοnet, σε δράσεις μεγάλης κλίμακας, όπως η Φιλαναγνωσία, η ΔΕΒΘ, οι Διεθνείς Εκθέσεις Βιβλίου, στη δημιουργία και υποστήριξη προγραμμάτων φιλοξενίας (residencies) σε θεσμική συνεργασία με δεκάδες εθνικούς και τοπικούς φορείς, δημόσιους ή ιδιωτικούς. Είμαι χαρούμενος που η εγκατάστασή του στο εκπληκτικό κτήριο που του παραχωρεί το Υπουργείο Πολιτισμού στην ιστορική περιοχή του Κεραμεικού σηματοδοτεί και τη συμβολική επιστροφή του βιβλίου στο κέντρο της πόλης.»