Το Συμβούλιο συμφώνησε τη θέση του σχετικά με βασικά στοιχεία του νέου προγράμματος AgoraEU που υποστηρίζει τον πολιτισμό, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία των πολιτών στην Ευρώπη. Το πρόγραμμα αυτό θα αποτελέσει μέρος του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) που καλύπτει την περίοδο 2028 έως 2034.
Το πρόγραμμα AgoraEU στοχεύει στην προώθηση κοινών αξιών όπως η δημοκρατία, η ισότητα και το κράτος δικαίου . Θα υποστηρίξει την πολιτιστική ποικιλομορφία της Ευρώπης και τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς της, συμπεριλαμβανομένων των τομέων των οπτικοακουστικών μέσων και των ειδησεογραφικών μέσων, καθώς και θα διαφυλάξει την καλλιτεχνική ελευθερία και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και θα ενισχύσει την ενεργό συμμετοχή του πολίτη στα κοινά . Η σημερινή διαπραγματευτική θέση είναι «μερική» επειδή αποκλείει οικονομικά και οριζόντια ζητήματα . Αυτά συζητούνται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το ΠΔΠ.
|
«Η σημερινή συμφωνία σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση του πολιτιστικού και δημοκρατικού ιστού της Ευρώπης. Με την AgoraEU, εξοπλίζουμε τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς μας τομείς με τα εργαλεία που χρειάζονται για να ευδοκιμήσουν, διαφυλάσσοντας παράλληλα τις αξίες που στηρίζουν την Ένωσή μας, από την καλλιτεχνική ελευθερία έως την ενεργό συμμετοχή του πολίτη.» |
| — Δρ Βασιλική Κασσιανίδου, Υφυπουργός Πολιτισμού, Κυπριακή Δημοκρατία |
Το πρόγραμμα AgoraEU
Το πρόγραμμα AgoraEU στοχεύει στην ενίσχυση του πολιτισμού, των μέσων ενημέρωσης και της συμμετοχής των πολιτών, προκειμένου να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών δημοκρατιών . Βασίζεται στα επιτεύγματα υφιστάμενων προγραμμάτων, όπως το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» και το πρόγραμμα «Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες» (CERV).
Το πρόγραμμα διαρθρώνεται γύρω από τρεις βασικούς άξονες:
- Δημιουργική Ευρώπη – Πολιτισμός , το οποίο θα συμβάλει στη διασυνοριακή πολιτιστική δημιουργικότητα και συνεργασία
- MEDIA+ , το οποίο θα ενισχύσει την ποικιλομορφία και την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανιών οπτικοακουστικών μέσων και βιντεοπαιχνιδιών, ενώ παράλληλα θα υποστηρίξει την ελεύθερη και ανεξάρτητη δημοσιογραφία και τα μέσα ενημέρωσης.
- Το CERV+ , το οποίο θα προωθήσει τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ισότητα, θα αποτρέψει τις διακρίσεις, θα ενισχύσει τη δημοκρατική συμμετοχή και θα τηρήσει το κράτος δικαίου
Η θέση του Συμβουλίου
Η θέση του Συμβουλίου σχετικά με τον κανονισμό AgoraEU διατηρεί τη φιλοδοξία της πρότασης της Επιτροπής, παρέχοντας παράλληλα πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με βασικές πτυχές του νομοθετικού κειμένου, ενισχύοντας τον ρόλο των κρατών μελών και λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές διαφορές σε τομείς όπως τα οπτικοακουστικά μέσα.
Πολιτιστικοί και δημιουργικοί τομείς
Το Συμβούλιο εισήγαγε έναν επικαιροποιημένο ορισμό των «πολιτιστικών και δημιουργικών τομέων» , ο οποίος καθορίζει τα κύρια χαρακτηριστικά των τομέων που καλύπτονται από το σκέλος «Δημιουργική Ευρώπη – Πολιτισμός» του προγράμματος και παρέχει έναν μη εξαντλητικό κατάλογο των σχετικών τομέων.
Για να συμβάλει στην προώθηση της δράσης για όλους τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς που καλύπτονται από το πρόγραμμα, η θέση του Συμβουλίου προβλέπει μια πιο στοχευμένη προσέγγιση σε τομείς όπως η μουσική, οι εκδόσεις βιβλίων και οι βιβλιοθήκες, οι οποίοι έχουν κοινές ανάγκες και αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες προκλήσεις. Παραδείγματα στοχευμένων δράσεων περιλαμβάνουν πολιτιστικά βραβεία και δραστηριότητες αλληλοδιδαχής.
Η εντολή του Συμβουλίου δίνει επίσης μεγαλύτερη έμφαση στη διττή φύση του πολιτιστικού και του δημιουργικού τομέα, αναγνωρίζοντας τόσο την εγγενή καλλιτεχνική τους αξία όσο και την οικονομική τους συμβολή στην ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα, προωθώντας παράλληλα την πολιτιστική ποικιλομορφία, ενισχύοντας τον χώρο των μέσων ενημέρωσης και της πληροφορίας και υποστηρίζοντας μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, βασισμένη στα δικαιώματα και δημοκρατική.
Γραφεία AgoraEU
Η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει τη δημιουργία «γραφείων», ανεξάρτητων φορέων που μπορούν να συσταθούν από κάθε χώρα της ΕΕ για να προσφέρουν καθοδήγηση και βοήθεια σχετικά με ευκαιρίες χρηματοδότησης και διασυνοριακή συνεργασία.
Η εντολή του Συμβουλίου βελτιώνει και επεκτείνει αυτήν την έννοια, μετονομάζοντας τα γραφεία σε «Γραφεία AgoraEU» , προσδιορίζοντας το είδος της υποστήριξης που θα προσφέρουν τα γραφεία και διασφαλίζοντας ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους . Περιγράφει επίσης τα καθήκοντά τους, όπως η προώθηση του προγράμματος AgoraEU, η παροχή εκπαίδευσης στους αιτούντες και η ανταλλαγή ορθών πρακτικών.
Ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τα οπτικοακουστικά μέσα
Λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες στα κράτη μέλη της ΕΕ, η εντολή του Συμβουλίου διευκρινίζει ότι η εφαρμογή του στόχου «οπτικοακουστικός» θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε χώρας σε τομείς όπως η παραγωγή και η διανομή, η πρόσβαση στο περιεχόμενο, το μέγεθος της αγοράς και η πολιτιστική και γλωσσική ποικιλομορφία. Στόχος είναι να ενθαρρυνθεί η μεγαλύτερη συμμετοχή και συνεργασία από όλες τις χώρες, ανεξάρτητα από τις οπτικοακουστικές τους δυνατότητες, συμβάλλοντας έτσι σε πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού .
Υποστήριξη της δημιουργικότητας στην ψηφιακή εποχή
Αντικατοπτρίζοντας τον συνεχιζόμενο αντίκτυπο των ψηφιακών εξελίξεων στους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς, και ιδίως σε αυτόν της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), η θέση του Συμβουλίου τονίζει ότι η ανθρώπινη δημιουργικότητα παραμένει αναντικατάστατη. Διευκρινίζει ότι θα πρέπει να προωθηθεί η ηθική, βιώσιμη και υπεύθυνη χρήση της ΤΝ και άλλων καινοτόμων εργαλείων, για παράδειγμα μέσω της ενθάρρυνσης της προστασίας των πολιτιστικών και δημιουργικών δεδομένων.
Η εντολή ορίζει επίσης ότι η AgoraEU θα πρέπει να υποστηρίζει τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης οπτικοακουστικών πλατφορμών και τεχνολογιών μέσων ενημέρωσης που προωθούν την πολιτιστική και γλωσσική ποικιλομορφία και τη δημοκρατία.
Επιτροπή AgoraEU
Προκειμένου να ενισχυθεί ο ρόλος των χωρών της ΕΕ στη φάση υλοποίησης του προγράμματος AgoraEU, η εντολή του Συμβουλίου προβλέπει τη δημιουργία μιας «Επιτροπής AgoraEU» . Η επιτροπή θα αποτελείται από εκπροσώπους από κάθε κράτος μέλος και θα συνεδριάζει για να συζητά και να ψηφίζει επί συγκεκριμένων ζητημάτων που σχετίζονται με τα διάφορα σκέλη του προγράμματος.
Επόμενα βήματα
Η μερική διαπραγματευτική θέση που εγκρίθηκε σήμερα αποτελεί την εντολή του Συμβουλίου να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον κανονισμό AgoraEU. Η απόφαση σχετικά με τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το επόμενο ΠΔΠ.
Φόντο
Ο προτεινόμενος κανονισμός για τη θέσπιση του νέου προγράμματος AgoraEU για τον πολιτισμό, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία των πολιτών δημοσιεύθηκε στις 16 Ιουλίου 2025 στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2028-2034. Συγκεντρώνει χρηματοδότηση ύψους 8,6 δισεκατομμυρίων ευρώ με στόχο:
- προώθηση της πολιτιστικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας και κληρονομιάς
- αύξηση της ανταγωνιστικότητας των πολιτιστικών και δημιουργικών τομέων
- διαφύλαξη της καλλιτεχνικής ελευθερίας και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης
- προστασία και προώθηση της ισότητας, της ενεργού συμμετοχής στα κοινά, των δικαιωμάτων και των αξιών
Δεδομένου ότι ο προτεινόμενος κανονισμός αποτελεί μέρος της δέσμης προτάσεων που συνδέονται με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), όλες οι διατάξεις του κειμένου με δημοσιονομικές επιπτώσεις ή που αντιστοιχούν στα στοιχεία που αποτελούν μέρος οριζόντιων διαπραγματεύσεων για το ΠΔΠ έχουν ενταχθεί σε παρενθέσεις και, ως εκ τούτου, εξαιρούνται από τη μερική γενική προσέγγιση εν αναμονή περαιτέρω προόδου στο ΠΔΠ. Αυτές οι διατάξεις περιλαμβάνουν την αιτιολογική σκέψη 4 (χρηματοδοτικό κονδύλιο), την αιτιολογική σκέψη 30 (εφαρμογή σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας InvestEU Instrument), την αιτιολογική σκέψη 31 (εγγύηση ή χρηματοδοτικό μέσο από τον προϋπολογισμό), την αιτιολογική σκέψη 35 (σύμφωνα με τον κανονισμό επιδόσεων), την αιτιολογική σκέψη 40 (διάρκεια), το άρθρο 1 (διάρκεια), το άρθρο 11 (προϋπολογισμός) και το άρθρο 15 (εγγύηση ή χρηματοδοτικό μέσο από τον προϋπολογισμό).
12.5.2026
