Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου και οι εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την στοχευμένη τροποποίηση του αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς (MSR) για το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και άλλους τομείς (ETS2).
Το αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς αντιμετωπίζει τις ανισορροπίες προσφοράς και ζήτησης στο ETS2, προσαρμόζοντας τον αριθμό των δικαιωμάτων εκπομπής που είναι διαθέσιμα σε κυκλοφορία. Η σημερινή συμφωνία θα ενισχύσει το αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς και θα διασφαλίσει περαιτέρω μια σταθερή και προβλέψιμη αγορά δικαιωμάτων ενόψει της πλήρους έναρξης του ETS2 το 2028.
Η σημερινή ταχεία συμφωνία προσφέρει ένα ισχυρό και προβλέψιμο αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς, απαραίτητο για την ομαλή και σταθερή έναρξη του ETS2. Οι συμφωνημένες προσαρμογές θα βελτιώσουν τη ρευστότητα της αγοράς, θα μειώσουν την αστάθεια των τιμών και θα ενισχύσουν την ικανότητα του συστήματος να ανταποκρίνεται σε αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών. Αυτό θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη και θα δώσει στα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τα κράτη μέλη την προβλεψιμότητα που χρειάζονται καθώς προχωράμε προς ένα καθαρότερο μέλλον.
Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατία
Βασικά στοιχεία της συμφωνίας
Οι συννομοθέτες επιβεβαίωσαν τα βασικά στοιχεία της πρότασης της Επιτροπής, συμφωνώντας ως προς την ανάγκη ενίσχυσης της προβλεψιμότητας της αγοράς, μείωσης της αστάθειας και περαιτέρω αντιμετώπισης των υπερβολικών αυξήσεων των τιμών.
Η συμφωνία παρατείνει τη διάρκεια ζωής του αποθεματικού για τη σταθερότητα της αγοράς πέραν του 2030 , γεγονός που θα βοηθήσει στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών με την πάροδο του χρόνου.
Για την περαιτέρω βελτίωση της εμπιστοσύνης της αγοράς, η προσωρινή συμφωνία ενισχύει τον υφιστάμενο μηχανισμό ελέγχου των τιμών, διπλασιάζοντας από 20 εκατομμύρια σε 40 εκατομμύρια τον αριθμό των δικαιωμάτων που θα απελευθερώνονται όταν το κόστος του άνθρακα υπερβαίνει τα 45 ευρώ ανά τόνο ισοδύναμου CO2 ( σε τιμές 2020).
Επιπλέον, η συμφωνία θα διασφαλίσει μια πιο σταδιακή και ευέλικτη απελευθέρωση δικαιωμάτων εκπομπής όταν ο αριθμός των δικαιωμάτων σε κυκλοφορία μειωθεί κάτω από τα 260 εκατομμύρια, ώστε να αποφευχθεί η αβεβαιότητα της αγοράς που προκαλείται από το «φαινόμενο κατωφλίου».
Εκτός από την έγκριση των βασικών στοιχείων της πρότασης της Επιτροπής, οι συννομοθέτες συμφώνησαν σε έναν περιορισμένο αριθμό προσθηκών. Καθόρισαν ότι η μελλοντική αναθεώρηση του αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς από την Επιτροπή θα λάβει υπόψη τον αριθμό των εναπομενόντων δικαιωμάτων εκπομπής στο αποθεματικό. Μια άλλη προσθήκη αφορά την αναθεώρηση του ETS2, συμπεριλαμβανομένης μιας διεξοδικής αξιολόγησης των μηχανισμών σταθερότητας των τιμών και των κανόνων του αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς.
Οι συννομοθέτες συμπεριέλαβαν επίσης αναφορά στην ανάγκη για επενδύσεις και τη χρήση εσόδων από δημοπρασίες του ETS2 για μέτρα κλιματικής και ενεργειακής μετάβασης σε κτίρια και οδικές μεταφορές, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της ΕΕ.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, θα εγκριθεί επίσημα και από τα δύο θεσμικά όργανα μετά από νομική-γλωσσική αναθεώρηση. Το τροποποιημένο αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς θα εφαρμοστεί εγκαίρως για την πλήρη έναρξη του ETS2. Το ETS2 θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το 2028, όπως συμφωνήθηκε κατά τις διαπραγματεύσεις για τον Ευρωπαϊκό Νόμο για το Κλίμα.
Φόντο
Το ETS2, το οποίο θεσπίστηκε ως μέρος του πακέτου «Fit for 55» το 2023, στοχεύει στη μείωση των εκπομπών από ορισμένους οικονομικούς τομείς κατά 42% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005.
Ισχύει για τους διανομείς που προμηθεύουν καύσιμα στους τομείς των κτιρίων και των οδικών μεταφορών, καθώς και σε ορισμένους άλλους τομείς. Αυτοί οι προμηθευτές πρέπει να παρακολουθούν και να αναφέρουν τις εκπομπές από τα καύσιμα που πωλούν, καθώς και να παραδίδουν δικαιώματα άνθρακα ισοδύναμα με αυτές τις εκπομπές. Ο συνολικός αριθμός δικαιωμάτων που διατίθενται εντός της ΕΕ μειώνεται κάθε χρόνο, ώστε να δοθούν κίνητρα για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Μετά από πρωτοβουλία του Ιουλίου 2025, την οποία υποστήριξαν 19 κράτη μέλη και η οποία ζητούσε την ομαλή έναρξη του ETS2, η Επιτροπή πρότεινε μια στοχευμένη τροποποίηση του αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς.
11.6.2026
