Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την απλούστευση των κανόνων που σχετίζονται με την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση χημικών προϊόντων, καλλυντικών προϊόντων και προϊόντων λίπανσης. Οι εν λόγω διατάξεις αποτελούν το υπόλοιπο μέρος της λεγόμενης δέσμης «Omnibus VI», η οποία απλουστεύει τους κανόνες στον τομέα των χημικών προϊόντων, διατηρώντας παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας για τους καταναλωτές και το περιβάλλον.
|
«Σήμερα, η κυπριακή προεδρία επιτυγχάνει ένα ακόμη συγκεκριμένο αποτέλεσμα στο πλαίσιο του οδικού χάρτη «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» και της ατζέντας απλούστευσης, ενόψει της επερχόμενης απογραφής των ηγετών. Η συμφωνία μειώνει τα περιττά διοικητικά βάρη, υποστηρίζει την καινοτομία και την κυκλικότητα και διατηρεί υψηλά πρότυπα προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, προσφέροντας απτά οφέλη τόσο για τη χημική βιομηχανία όσο και για τους πολίτες μας σε όλη την Ευρώπη.» |
| — Μαριλένα Ραούνα, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας |
Η συμφωνία έρχεται σε συνέχεια της προηγούμενης συμφωνίας μεταξύ των συννομοθετών σχετικά με τον μηχανισμό « σταματήματος του χρόνου» , ο οποίος ανέβαλε για την 1η Ιανουαρίου 2028 την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του αναθεωρημένου κανονισμού για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των χημικών προϊόντων ( κανονισμός CLP ). Η σημερινή προσωρινή συμφωνία παρατείνει την ημερομηνία αυτή έως την 1η Ιανουαρίου 2030, ώστε να ευθυγραμμιστεί η ημερομηνία εφαρμογής και των τριών κανονισμών, οι οποίοι τροποποιούν τρία μέρη της χημικής νομοθεσίας της ΕΕ:
- ο κανονισμός CLP , ο οποίος αναθεωρήθηκε το 2024
- ο κανονισμός για τα καλλυντικά προϊόντα του 2009, και
- ο κανονισμός για τα προϊόντα λίπανσης του 2019
Οι στοχευμένες τροποποιήσεις αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των επειγόντων ζητημάτων που εγείρουν τα ενδιαφερόμενα μέρη και τα οποία δημιουργούν διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις, ιδίως με τη μείωση των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων που προκύπτουν από αυτά τα τρία σημαντικά νομοθετικά κείμενα της ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα το ίδιο επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Λόγω των σημαντικών επιπτώσεών τους για τους προμηθευτές και τις ευρωπαϊκές εταιρείες, οι συννομοθέτες έχουν αντιμετωπίσει αυτές τις προτάσεις με ύψιστη προτεραιότητα, με στόχο να παράσχουν στις εταιρείες της ΕΕ την απαραίτητη νομική βεβαιότητα σχετικά με τις υποχρεώσεις τους.
Κύριες τροποποιήσεις που εισήγαγαν οι συννομοθέτες
Οι συννομοθέτες διατήρησαν το γενικό πεδίο εφαρμογής της πρότασης της Επιτροπής όσον αφορά την απλούστευση των απαιτήσεων μορφοποίησης για τις ετικέτες, τις διαφημίσεις και τις εξ αποστάσεως πωλήσεις χημικών ουσιών στον κανονισμό CLP.
Το κείμενο διατηρεί την προσέγγιση « ψηφιακό εξ ορισμού » ως κοινό στοιχείο απλούστευσης, με τους συννομοθέτες να επικεντρώνονται σταθερά στην εξάλειψη των επικαλύψεων απαιτήσεων και στον εξορθολογισμό των χρονοδιαγραμμάτων.
Η προσωρινή συμφωνία προστατεύει περισσότερο τους καταναλωτές όσον αφορά τη χρήση νανοϋλικών και πιθανώς επικίνδυνων ουσιών σε καλλυντικά προϊόντα, γεγονός που προσθέτει πολυπλοκότητα στο συμφωνημένο κείμενο. Στα προϊόντα λιπασμάτων, οι μικροοργανισμοί απαιτούν καταχώριση για έως και 10 τόνους ετήσιων ποσοτήτων (η λεγόμενη διάταξη «REACH+»).
Κανονισμός CLP
Όσον αφορά την αναγνωσιμότητα των ετικετών , οι συννομοθέτες συμφώνησαν σε ελάχιστα μεγέθη γραμματοσειρών για την επισήμανση προϊόντων που απευθύνονται στο ευρύ κοινό, αλλά όχι στις επιχειρήσεις, τα οποία ισχύουν για τις επικίνδυνες ουσίες που καλύπτονται από τον κανονισμό CLP.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης συγκεκριμένες παρεκκλίσεις από την επισήμανση για μικρές συσκευασίες που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν, μεταξύ άλλων, σε δοχεία μελάνης εκτυπωτών.
Η προσωρινή συμφωνία προσφέρει μια γενική παρέκκλιση για τον ψηφιακό γραμμωτό κώδικα για μικρά, εσωτερικά συσκευασμένα δοχεία , ενώ όλες οι πληροφορίες παρέχονται στην εξωτερική συσκευασία.
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία του κανονισμού CLP αφορά τη μεταβατική περίοδο για τις υποχρεώσεις εκ νέου επισήμανσης, για την οποία οι συννομοθέτες κατέληξαν σε συμβιβαστική λύση 15 μηνών.
Κανονισμός για τα καλλυντικά προϊόντα
Όσον αφορά τις μεταβατικές περιόδους για τη σταδιακή κατάργηση των καρκινογόνων, μεταλλαξιογόνων ή τοξικών για την αναπαραγωγή (CMR) ουσιών, οι συννομοθέτες συμφώνησαν σε ένα σύστημα τριών επιπέδων με διαφορετικές προθεσμίες για τρεις περιπτώσεις: (i) ουσίες για τις οποίες δεν ζητείται παρέκκλιση· (ii) ουσίες για τις οποίες απορρίπτεται η παρέκκλιση για λόγους ασφαλείας· και (iii) ουσίες για τις οποίες απορρίπτεται το αίτημα παρέκκλισης επειδή η ουσία θεωρείται ασφαλής για χρήση σε καλλυντικά, αλλά για τις οποίες υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις.
Επιπλέον, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί η σωστή ισορροπία για τις επιχειρήσεις καλλυντικών κατά την αναζήτηση εναλλακτικών ουσιών , η προσωρινή συμφωνία καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους ορισμούς και τη χρήση τέτοιων εναλλακτικών ουσιών.
Τέλος, σε απάντηση στις ανησυχίες σχετικά με την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, η προσωρινή συμφωνία διατηρεί την εντολή του Συμβουλίου σχετικά με την εκτενή κοινοποίηση για τα νανοϋλικά στα καλλυντικά προϊόντα, η οποία θα πρέπει να αποστέλλεται πριν από τη διάθεση του καλλυντικού προϊόντος στην αγορά.
Κανονισμός για τα προϊόντα λίπανσης
Η δημιουργία μιας νέας, ανοιχτής κατηγορίας συστατικών υλικών (CMC) για λιπάσματα, η οποία ορίζεται από γενικά κριτήρια και μεθοδολογία, είναι κρίσιμης σημασίας για την επιτάχυνση της γεωργικής καινοτομίας, την υποστήριξη των στόχων της κυκλικής οικονομίας και την εξάλειψη των γραφειοκρατικών εμποδίων για τα προϊόντα επόμενης γενιάς. Έχοντας αυτό κατά νου, οι συννομοθέτες συμφώνησαν να αναθέσουν στην Επιτροπή να προσπαθήσει να δημιουργήσει μια τέτοια κατηγορία. Η Επιτροπή είχε προσπαθήσει επανειλημμένα στο παρελθόν, αλλά χωρίς επιτυχία. Σε περίπτωση που η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να καταλήξει σε μια τέτοια κατηγορία, θα έπρεπε να συντάξει έκθεση απευθυνόμενη στους συννομοθέτες, στην οποία θα αναφέρονται οι λόγοι για τους οποίους δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια τέτοια κατηγορία.
Επιπλέον, ενόψει των πολύπλοκων και ασταθών γεωπολιτικών εξελίξεων, τα λιπάσματα έχουν καταστεί σοβαρό στοιχείο για την ανθεκτικότητα της ΕΕ. Ως εκ τούτου, συμφωνήθηκε ότι η Επιτροπή θα επανεξετάζει περιοδικά τις απαιτήσεις της ΚΣΥ και ότι η πρώτη επανεξέταση θα εξετάσει τις απαιτήσεις που ισχύουν για τα θρεπτικά πολυμερή που καλύπτονται από την λεγόμενη ΚΣΥ 8 («Θρεπτικά πολυμερή με περισσότερες από μία λειτουργίες»), τα οποία είναι βασικά συνθετικά ή χημικά τροποποιημένα υλικά που έχουν σχεδιαστεί για να ελέγχουν σταδιακά την απελευθέρωση θρεπτικών συστατικών στα φυτά.
Για την αντιμετώπιση ανησυχιών σχετικά με πιθανούς περιβαλλοντικούς κινδύνους από νέους μικροοργανισμούς, η προσωρινή συμφωνία διευκρινίζει περαιτέρω τον ρόλο των διαπιστευμένων κοινοποιημένων οργανισμών. Για την αξιολόγηση κριτηρίων και μεθοδολογιών, έχει προστεθεί η συμπερίληψη επιστημονικών φορέων, είτε του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ) είτε της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).
Η προσωρινή συμφωνία επαναφέρει επίσης την υποχρέωση καταχώρισης βάσει του κανονισμού REACH για ουσίες που υπόκεινται σε εναρμονισμένη ταξινόμηση για ορισμένες ιδιαίτερα επιβλαβείς ουσίες, αλλά μόνο πάνω από ένα όριο 10 τόνων ετησίως.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτού υποβληθεί για νομική/γλωσσική αναθεώρηση ενόψει της επίσημης έγκρισής της από τους συννομοθέτες τους επόμενους μήνες. Οι συννομοθέτες θα εργαστούν για την επίσημη έγκριση αυτού του Omnibus το συντομότερο δυνατό, εντός του 2026.
Φόντο
Τον Οκτώβριο του 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη, κατά προτεραιότητα, να προωθήσουν τις εργασίες, ιδίως ως απάντηση στις προκλήσεις που εντοπίστηκαν στις εκθέσεις των Enrico Letta («Πολύ περισσότερο από μια αγορά») και Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»).
Στη συνέχεια, η δήλωση της Βουδαπέστης της 8ης Νοεμβρίου 2024 ζήτησε την «έναρξη μιας επανάστασης απλοποίησης», διασφαλίζοντας ένα σαφές, απλό και έξυπνο κανονιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και μειώνοντας δραστικά τα διοικητικά, κανονιστικά και ελεγκτικά βάρη, ιδίως για τις ΜΜΕ.
Μεταξύ 26 Φεβρουαρίου και 9 Ιουλίου 2025, σε συνέχεια της έκκλησης των ηγετών της ΕΕ, η Επιτροπή υπέβαλε έξι δέσμες «Omnibus», με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας για τη βιωσιμότητα, τις επενδύσεις, τη γεωργία, τις μικρές και μεσαίες κεφαλαιοποιήσεις, την ψηφιοποίηση και τις κοινές προδιαγραφές, την αμυντική ετοιμότητα και τα χημικά προϊόντα.
17.6.2026
