Τόσο πολύ πια συνηθίσαμε στην επικράτηση της βίας; Περνά η «είδηση»
αποσπασματικά μπροστά από τα μάτια μας, σκυλεύονται πτώματα και συνειδήσεις, η
κοινωνική κριτική εστιάζει στις προσωπικές επιλογές κάθε σκοτωμένης και η
«ετυμηγορία» δεν αργεί να βγει: «…τον προκάλεσε». Λες και η βία, στην πιο ακραία
της μορφή, το φόνο, μπορεί να συγκαλύπτεται με άλλοθι την όποια πρόκληση!
Δεν είναι το νερό που ποτίζει πια τα γεράνια της γειτόνισσας και βάφονται άλικα.
Είναι το αίμα, πηχτό και άδικα χυμένο, σε γυναικοκτονίες που μοιάζουν να μην
έχουν τέλος.
Η Καρολάιν στα Γλυκά Νερά, στραγγαλίστηκε δίπλα στο μωρό της επειδή τόλμησε
να ζητήσει την ελευθερία της. Κι ο θύτης, πρώην «πολύφερνος γαμπρός»,
υποκρινόταν έναν μήνα τον συντετριμμένο. Τη Γαρυφαλλιά στη Φολέγανδρο, την
πέταξε στα βράχια ο σύντροφός της, επειδή απλώς «αντιμιλούσε». Η Ελένη
Τοπαλούδη στη Ρόδο, πλήρωσε με τη ζωή της το δικαίωμά της στην άρνηση. Η
εγκυμονούσα Γιωργία στη Θεσσαλονίκη, η Κυριακή Γρίβα έξω από το αστυνομικό
τμήμα που πήγε να τον καταγγείλει, η Γαρυφαλλιά στην Πάτρα που την ξυλοκόπησε
μέχρι θανάτου, η Λουίζα στη Λάρισα που την σκότωσε ο ίδιος της ο γιός…
Εφιαλτικά σενάρια γυναικοκτονίας συνεχίζουν να γράφονται, ολοένα και με πιο
ειδεχθείς συνθήκες: Η δολοφονία στη Νέα Σμύρνη, όπου η αλλαγή της κλειδαριάς
και ο φόβος μιας 45χρονης γυναίκας δεν στάθηκαν ικανά να εμποδίσουν τη
θανατηφόρα σκιά του διώκτη της. Η νωπή ακόμα φρίκη στη Θράκη,όπου μια μητέρα
επέστρεψε για τα γενέθλια της κόρης της μόνο και μόνο για να κοπεί το νήμα της
ζωής της από το μαχαίρι εκείνου που την θεωρούσε κτήμα του.
Καθώς ο θύτης ορθώνεται πάνω από το νεκρό γυναικείο σώμα, εκείνο που είναι
πλασμένο για να κυοφορεί τη ζ ω ή, δεν είναι κάποιος που νικά, καθυποτάσσει και
τελικά σκοτώνει έναν άοπλο αντίπαλο. Είναι ένα κούφιο κέλυφος από άνθρωπο,
απογυμνωμένο από κάθε στοιχείο ηθικής, αξιοπρέπειας και σεβασμού. Ένα άθλιο
πουκάμισο αδειανό…
Δεν σκοτώνουν πια οι υπομείωνες, οι αστοιχείωτοι, οι παρακμιακοί, οι…
«τσαμπουκάδες». Σκοτώνουν, με διάφορες εκφάνσεις βίας που ξεκινά από τη λεκτική
υποτίμηση, οι υποτιθέμενα καλλιεργημένοι, τα γκόλντεν μπόις, οι πολλά υποσχόμενοι
και ολίγιστα πράτττοντες, τα «καλά παιδιά» της διπλανής πόρτας που τα μεγάλωσαν
έτσι που μέσα τους να είναι τα πιο «κακά» παιδιά. Εσφαλμένα πρότυπα και άκρατος
σωβινισμός στην –υποτίθεται- εξελισσόμενη ελληνική κοινωνία που οπισθοδρομεί
προμοτάροντας τη σεξουαλική καθυπόταξη, την έλλειψη ορίων και την επικράτηση
των βίαιων συμπεριφορών, ως ίδιον του «δυνατού».
Πολιτικοί που στεντορεία τη φωνή μαίνονται κατά αντιπάλων, φραστικές επιθέσεις
με ανήθικες αποφορές λόγου, επιθετικότητα σε διαλόγους που καθίστανται
μονόλογοι. Αθλητικοί φανατισμοί, συντεχνιακοί διαγκωνισμοί, μισαλλοδοξία,
σεξιστικές αναφορές, υποτίμηση, έμφυλες διακρίσεις, χειριστικές τακτικές.
Ξυλοδαρμοί και σεξουαλικοί εξευτελισμοί σε ολοένα και νεότερες εφηβικές ηλικίες,
που θα έπρεπε να έχουν αφυπνίσει όλους μας ώστε να αντιληφθούμε τι ακριβώς
κληροδοτούμε στα παιδιά μας.
Η λύση δεν θα προκύψει από την αστυνομοκρατία, ούτε όμως και από τις
ευκαιριακές αναρτήσεις στα κυρίαρχα πλέον κοινωνικά δίκτυα. Αν θέλουμε να
ξεριζώσουμε το τέρας της βίας, οφείλουμε να επιστρέψουμε στη ρίζα: Στα παιδιά
μας. Η διαπαιδαγώγηση αποτελεί το μόνο ηθικό μας ανάχωμα. Χρειάζεται να
μεγαλώσουμε αγόρια που δεν θα ταυτίζουν τον «ανδρισμό» με την επιβολή, τη ρώμη
και την κυριαρχία, αλλά με τον σεβασμό και την ενσυναίσθηση. Απαιτείται να
διδάξουμε τα κορίτσια μας να μην αποδέχονται καμιάς μορφής κακοποίηση, ούτε καν
αυτήν που ξεκινά από την «εικόνα». Αντίθετα, να κάνουν στόχο ζωής τους την
διατήρηση της αυτοαξίας και της ανεξαρτησίας. Η δε ισότητα των φύλων πρέπει να
πάψει να είναι ακαδημαϊκή έννοια και να γίνει βίωμα στο σχολικό θρανίο αλλά και
στην οικογενειακή εστία.
Όμως, το ότι πρέπει να υπάρξουν στοχευμένες θεσμικές παρεμβάσεις, το
καταδεικνύει περίτρανα η αλγεινή γεωμετρική αύξηση των περιστατικών
γυναικοκτονίας και έμφυλης βίας: Ενίσχυση των υποστηρικτικών υπηρεσιών, αύξηση
των συμβουλευτικών δομών, δημουργία ξενώνων για κακοποιημένες γυναίκες και
παιδιά, παροχή δωρεάν νομικής βοήθειας σε ευάλωτα άτομα, αναβάθμιση της ειδικής
γραμμής SOS 15900, στελέχωση εξειδικευμένων δομών για θύματα βιασμού και
σεξουαλικής βίας, ίδρυση εξειδικευμένης Εισαγγελικής Αρχής για υποθέσεις
ενδοοικογενειακής βίας και επαρκείς ιατροδικαστικές υπηρεσίες σε όλη την
επικράτεια.
Η βία, τείνει να γίνει η απόλυτη ήττα του πολιτισμού μας. Κι όσο την ανεχόμαστε,
την υποθάλπτουμε ή την αναπαραγάγουμε, όταν τις κόκκινες γραμμές μας τις
ξεβάφουμε σε ροζ, από το φόβο της μοναξιάς, κι όταν προσπερνάμε τα πρώτα μικρά
σημάδια βίας που κρύβονται σε μια υποτιμητική φράση, τόσο επιτρέπουμε στους
κακοποιητές να μετατρέπονται σε αιμοδιψή τέρατα.
Όσο βαφτίζουμε τις υποδόριες έμφυλες διακρίσεις σε «αστείο» ή trend στιχάκι, την
επιβολή «σχέση» και την κτητικότητα «αγάπη», τόσο τα γεράνια στα μπαλκόνια
της ελληνικής κοινωνίας θα συνεχίσουν να βάφονται κατακόκκινα από το αίμα
των γυναικών που «τόλμησαν» να είναι ο εαυτός τους.
Μαργαρίτα Ικαρίου
Δημοσιογράφος
27.8.2026
