Ομιλία της Ρένας Δούρου, Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία στην 90ή ΔΕΘ:
Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, θέλω να σας ευχαριστήσω για τη σημερινή σας παρουσία.
Γιατί στέλνετε από τη Θεσσαλονίκη ως την Κρήτη ένα ηχηρό μήνυμα στις… Κασσάνδρες που έσπευσαν εδώ και κάποιο καιρό να ανακοινώσουν το τέλος του ιστορικού κύκλου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Έτσι μας είπαν. Και έσφαλαν.
Γιατί είμαστε εδώ, είσαστε εδώ, αποδεικνύοντας ότι η Αριστερά είναι εδώ για να αντιστέκεται και να διαψεύδει τους αντιπάλους της.
Γιατί σήμερα είμαστε πιο δυνατοί. Γιατί σήμερα είμαστε πιο ενωμένοι. Ανασυνταχθήκαμε και συνεχίζουμε καθαρά, Αριστερά, σταθερά Αριστερά.
Συνεχίζουμε τις αγωνιστικές παραδόσεις του λαού μας. Συνεχίζουμε ως το μοναδικό κόμμα μελών αλλά και αξιών. Το κόμμα που κρατά ψηλά τη σημαία της σύγχρονης ανανεωτικής ριζοσπαστικής Αριστεράς. Τη σημαία που κάποιοι πήγαν να την υποστείλουν. Του ήθους, της συλλογικότητας, της συντροφικότητας, των αξιών της αλληλεγγύης, της ειρήνης, της ισότητας.
Σήμερα οι αξίες αυτές βάλλονται εντός και εκτός Ελλάδος. Βάλλονται από την ακροδεξιά που σηκώνει κεφάλι και σε συνεργασία με τη Δεξιά επιχειρούν μια μεγάλη αναθεωρητική ανατροπή σε βάρος της Δημοκρατίας, της ειρήνης, της προόδου.
Στην Ευρώπη, με φόντο τη στρατηγική της στρατιωτικοποίησης και της οικονομίας πολέμου, η ακροδεξιά κανονικοποιείται, από τη Γερμανία, τη Γαλλία ως την Ιταλία.
Στη Μέση Ανατολή το Ισραήλ συνεχίζει τη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα και μαζί με τις ΗΠΑ συνεχίζουν τον πόλεμο κατά του Ιράν. Το διεθνές δίκαιο έγινε κουρελόχαρτο.
Στην Ελλάδα η δεξιά κυβέρνηση επενδύει σε πανάκριβα εξοπλιστικά προγράμματα χωρίς καμία συμμετοχή της εθνικής αμυντικής βιομηχανίας, ενώ εδώ και επτά χρόνια εφαρμόζει μια επικίνδυνη ΙΧ εξωτερική πολιτική σε ένα αβέβαιο και σύνθετο διεθνές περιβάλλον.
Χωρίς να διαθέτει συνεκτική εθνική στρατηγική απέναντι στην Τουρκία, η οποία κλιμακώνει την επιθετικότητά της με τον πολλαπλασιασμό των παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου, υλοποιώντας έτσι το αναθεωρητικό δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας.
Η περίπτωση της Κάσου και της αποτροπής της πόντισης του καλωδίου σύνδεσης Ελλάδος-Κύπρου είναι αποκαλυπτική. Όπως αποκαλυπτική ήταν και η σιωπή του Πρωθυπουργού, εδώ, στη ΔΕΘ, για κρίσιμα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής.
Δεν απάντησε, για παράδειγμα, πώς η είσοδος της Meridiam στο μεγάλο έργο ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου θα άρει τα εμπόδια που θέτει συστηματικά η Τουρκία στην πόντιση του καλωδίου, διεκδικώντας να έχει λόγο για την αδειοδότηση του έργου. Και, κοντά τώρα, να έχει λόγο γενικά για τα πάντα στην ευρύτερη περιοχή.
Ούτε μας απάντησε για το ποια είναι επιτέλους η στρατηγική της κυβέρνησής του – και δυστυχώς είναι και η δική μας κυβέρνηση, όλων των Ελλήνων και των Ελληνίδων- για προσφυγή στη Χάγη με την Τουρκία και την οριοθέτηση με όμορες χώρες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ούτε μας είπε, όμως, γιατί η Ελλάδα δεν αξιοποίησε μια σπάνια τύχη, αγαθή τύχη, αυτή του μη μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, αναλαμβάνοντας ειρηνευτική πρωτοβουλία είτε για την Γάζα είτε για την Ουκρανία. Λέξη δεν είπε για την ατζέντα με την οποία ήρθε στην Ελλάδα ο αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν.
Και πέρα από τις θριαμβολογίες, ο κύριος πρωθυπουργός δεν εξήγησε συγκεκριμένα το πώς η συνεργασία με τη γενοκτόνα κυβέρνηση του Ισραήλ και την Ασπίδα του Αχιλλέα, θα καταφέρει η Ελλάδα να αποκτήσει εθνικά ελεγχόμενο, εννοώ χωρίς εξαρτήσεις από τρίτες χώρες, δίκτυο αεράμυνας, ανθεκτικό και οικονομικά βιώσιμο. Δεν εξήγησε το αν και το πώς αποκτά η χώρα μας μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία. Πριν δε αλέκτωρ λάλησαι, φθάσαμε να αναρωτιόμαστε αν η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα και ποιος τελικά θα πατάει το κουμπί…
Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η προάσπιση της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής ανεξαρτησίας της Ελλάδας είναι ο θεμέλιος λίθος της υπόστασης της χώρας
Και αυτή η προάσπιση συνδέεται άρρηκτα, όχι με αμφιβόλου αποτελεσματικότητας αγορές πανάκριβων εξοπλισμών, αλλά με την ειρήνη, την πρόοδο, την αξιοπρέπεια του λαού μας και την ασφάλεια των επόμε
Γι’ αυτό και σήμερα, αντί για την εξωτερική πολιτική του δεδομένου και προβλέψιμου συμμάχου, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υποστηρίζει, πρώτον, ότι η πατρίδα μας χρειάζεται την ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, όταν η χώρα μας ήταν πυλώνας ειρήνης, συνεργασίας και σταθερότητας, αναλαμβάνοντας πολυμερείς πρωτοβουλίες.
Εμείς δεν ξεχάσαμε σαν κάτι άλλους το σπουδαίο έργο που υπηρετήσαμε ως πατριωτική Αριστερά για τη χώρα ολόκληρη, με διασκέψεις, με πρωτοβουλίες, όπως αυτή της Ρόδου, όπως τη Διάσκεψη για τον Θρησκευτικό και Πολιτιστικό Πλουραλισμό στη Μέση Ανατολή, για το Φόρουμ Αρχαίων Πολιτισμών, για την Ασφάλεια και την καθιέρωση της Συνόδου Ευρωπαϊκών χωρών του Νότου.
Και δεύτερον, υποστηρίζουμε ένα φιλειρηνικό κίνημα στην Ελλάδα και την Ευρώπη για να ξαναπιάσει εκείνο το σπουδαίο νήμα των κινημάτων, που η Αριστερά πάντα πρωτοστατούσε, ώστε τα τελευταία ογδόντα χρόνια να έχουμε ειρήνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για τον σκοπό αυτό, έχουμε καταθέσει έγκαιρα ένα σχέδιο ειρήνης και ασφάλειας επτά σημείων. Θα δείτε, λοιπόν, ότι έγκαιρα, τραγικά διορατικά, αλλά όπως κάνει πάντα η Αριστερά, μιλήσαμε για το Παλαιστινιακό, τη Συρία, μιλήσαμε για το Κυπριακό, που εμείς δεν το ξεχνάμε, όπως έκανε ο πρωθυπουργός στην πρώτη του ομιλία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2019. Μιλήσαμε για την Μεσόγειο και την οικολογική ασφάλεια της Μεσογείου.
Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, η Μεσόγειος έχει χρόνια τώρα που έχει μετατραπεί σε υγρό τάφο εκατοντάδων προσφύγων και μεταναστών. Η υιοθέτηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση της ακροδεξιάς ατζέντας στο θέμα αποτελεί στίγμα για την Ευρώπη. Στρώνει -τι λέω-έστρωσε το δρόμο στην ακροδεξιά.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για μια ασφαλή και ανθρώπινη αντιμετώπιση του μεταναστευτικού και φείδομαι των λέξεων για να συγκρίνω με όσα έχει κάνει η κυβέρνηση τα τελευταία 7 χρόνια.
Με κοιτάει και τον κοιτάω, ο Κώστας Αρβανίτης, που στο πρόσωπό του ευχαριστώ όλο το επιτελείο που βρίσκεται στις Βρυξέλλες και δίνει έναν αγώνα. Γιατί η Αριστερά δεν σωπαίνει ούτε στη Θεσσαλονίκη, ούτε στις Βρυξέλλες. Ήμασταν από τους πρώτους που μιλήσαμε για νόμιμες οδούς μετανάστευσης, για διαφανές σύστημα ασύλου με προστασία των ευάλωτων, για ουσιαστικές πολιτικές ένταξης για τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στη χώρα μας. Και όπως σωστά είπε σήμερα το πρωί ο σύντροφος Νίκος, εμείς δεν τους θυμόμαστε στις εποχικές σεζόν για οικοδόμους στα Κυκλαδονήσια και για φράουλες στην Αμαλιάδα.
Για το ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ισχυρή Ελλάδα σημαίνει σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, αξιοπρεπείς συνθήκες υποδοχής και διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες. Και για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ισχυρή Ελλάδα σημαίνει ευημερία για τους πολλούς, προστασία για τους ευάλωτους, δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη για τους νέους, για το μέλλον της πατρίδας μας. Σημαίνει ισχυρή δημοκρατία και ισχυρό κράτος δικαίου. Δεν είναι πολυτέλεια αυτά. Τα αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίοι -τους βλέπω εδώ στην πρώτη σειρά. Τα αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Τα αντιμετωπίζουν ακόμη και σκηνοθέτες σαν τον Ινδαρέ, όταν μπουκάρουν στο σπίτι και τον ξυλοφορτώνουν μέχρι να ανακαλύψουν ότι δεν είναι Αριστερός.
Το κράτος δικαίου δεν είναι μια γενική έννοια δημοσιολογούντων. Και τα δύο, εδώ και επτά χρόνια, τα έχει καταρρακώσει η κυβέρνηση της Δεξιάς, θυμίζοντας εποχές πριν και από την επταετία.
Τελευταίο παράδειγμα η μη ψήφιση της βουλεύτριάς μας Έλενας Ακρίτα στη θέση της αντιπροέδρου της Βουλής, όπου αφαιρέθηκε έτσι μία ψήφος από την προοδευτική αντιπολίτευση στη Διάσκεψη των Προέδρων, και να τους χαίρομαι, και η γυναικεία παρουσία μετά από τριάντα χρόνια στο προεδρείο.
Γιατί διαφάνεια, λογοδοσία και ισονομία είναι λέξεις άγνωστες για την Ελλάδα του κυρίου Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας. Απεναντίας κυριαρχούν η διαφθορά, η σήψη, οι συγκαλύψεις των σκανδάλων που εκθέτουν την πατρίδα μας διεθνώς. Από τις υποκλοπές και το μέγα σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που είναι στο επίκεντρο βέβαια ελεγκτικών και εισαγγελικών μηχανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης- εδώ η Αριστερά δε σωπαίνει, σωπαίνουν όμως άλλοι- ως τα ερωτήματα που εξακολουθούν να αναζητούν απαντήσεις και τις καταγγελίες για το μπάζωμα στον τόπο της τραγωδίας των Τεμπών.
Η καχεκτική δημοκρατία, που είπε κι ένας σπουδαίος σύντροφός μας, με την υπογραφή της δεξιάς, χαρακτηρίζεται από την απαξίωση των θεσμικών αντιβάρων, από απευθείας αναθέσεις, από ευνοιοκρατία, μπίζνες του δημοσίου με ημετέρους, χαρακτηρίζεται από συνεχείς αμφισβητήσεις της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και προσκόμματα στην πολυφωνία των μέσων μαζικής ενημέρωσης.
12.9.2026
Δεν είναι τυχαίο ότι η χώρα μας, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, κατατάσσεται στην τελευταία θέση στην Ευρώπη και στην 86η θέση παγκοσμίως στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας. Και αυτά δεν τα λέει η Δούρου, τα λένε οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα.
Ισχυρή Ελλάδα επίσης σημαίνει ισχυρό κοινωνικό κράτος, σύγχρονο και αποτελεσματικό κοινωνικό κράτος που ανταποκρίνεται στις κοινωνικές ανάγκες, που διασφαλίζει την ανεμπόδιστη πρόσβαση όλων στα δημόσια αγαθά της Παιδείας και της Υγείας. Κοινωνικό κράτος δίπλα στον πολίτη, βασικός πυλώνας ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου.
Και στην καρδιά αυτού του νέου κοινωνικού συμβολαίου βρίσκονται οι άνθρωποι της Εργασίας, στους οποίους οφείλουμε να εξασφαλίσουμε αξιοπρεπείς μισθούς, συλλογικές συμβάσεις εργασίας, προστασία των εργασιακών τους δικαιωμάτων.
Γιατί, δεν ξέρω, εκτός αν ξέρετε εσείς, αν υπάρχει σκληρή κοινωνία με αδύναμους και ευάλωτους. Γι’ αυτό, μεταξύ των δεσμεύσεών μας, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στο σχέδιο δράσης για τα άτομα με αναπηρία.
Ένα σχέδιο εξειδικευμένο, που έχει κατατεθεί στον δημόσιο διάλογο και ζητάμε το αυτονόητο. Στην Ελλάδα της δεξιάς, ζητάμε την προσβασιμότητα στο δομημένο, φυσικό και ψηφιακό περιβάλλον. Διεκδικούμε την έμφυλη διάσταση της αναπηρίας, το δικαίωμα στην Υγεία, την Παιδεία, την Εργασία, ως την ανεξάρτητη διαβίωση και αυτοδιάθεση. Για εμάς, όποιος συμπολίτης μας έχει αναπηρία δεν είναι μια καλή ευκαιρία για να σηκώσουμε stories, χτυπώντας του στον ώμο, όπως κάνουν τα μισά υπουργικά στελέχη κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα.
Δώσαμε δείγματα γραφής στα χρόνια της κυβέρνηση 2015 – 2019 και τα χρόνια της διοίκησης στη μεγαλύτερη Περιφέρεια της χώρας, 2014 – 2019, με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στα μικρά και στα μεγάλα. Και δεν ιεραρχήσουμε εκείνα τα χρόνια το χρέος πάνω από τις ζωές των συμπολιτών μας με αναπηρία.
Φροντίσαμε, ακόμα, και για τον καθολικά προσβάσιμο πολιτισμό. Μιλώντας για Πολιτισμό, συντρόφισσες και σύντροφοι, κυρίες και κύριοι, εδώ και 7 χρόνια έχουμε αναμφίβολα μία κυβέρνηση η οποία -διορθώστε με, νομίζω ότι είναι μοναδική περίπτωση- που απεχθάνεται τόσο πολύ τον Πολιτισμό και μισεί τους ανθρώπους του.
Μια κυβέρνηση που αντιμετωπίζει τον Πολιτισμό, όπως φάνηκε και από το νομοσχέδιο που πέρασε πρόσφατα από τη Βουλή, ως εμπόρευμα. Στο σημείο αυτό βρίσκεται και η δομική μας διαφορά. Για εμάς ο πολιτισμός είναι δημόσιο αγαθό. Για εμάς είναι η μνήμη, είναι η Δημοκρατία, είναι η Παιδεία και η κοινωνική συνοχή. Δεν είναι γκαλά με γόβες και μακριές ουρές στις τουαλέτες κυριών του «Μαξίμου Α.Ε.».
Όχι τυχαία, ο Μανώλης Γλέζος μιλούσε για μια όντως αποκαλυπτική αλληλουχία λέξεων: πόλις, πολίτης, πολιτική, για να καταλήξεις στον πολιτισμό.
Και να μου επιτρέψετε να διαβάσω επί λέξει τα λόγια του πρώτου Ευρωπαίου παρτιζάνου: «Η πόλις, στην οποία οι πολίτες της πολιτεύονται, δηλαδή ασκούν πολιτική, συμμετέχουν με άλλα λόγια στη λήψη των αποφάσεων, τότε και μόνο τότε και γι’ αυτό τον λόγο δημιουργείται πολιτισμός».
Γι’ αυτό ακριβώς, για εμάς, την Αριστερά, τον ΣΥΡΙΖΑ, η υπόθεση του Πολιτισμού και των ανθρώπων του είναι υψίστης σπουδαιότητας. Γιατί δεν αφορά μια κυβέρνηση, δεν αφορά ένα κόμμα, αλλά αφορά την άυλη κληρονομιά των γενεών. Μια κληρονομιά που επιμένουμε ότι είναι κρίκος αναντικατάστατος για τη συνοχή και την πρόοδο μιας σύγχρονης και προοδευτικής κοινωνίας. Έχουμε ήδη προτείνει ένα εθνικό σχέδιο για τον Πολιτισμό, με συγκεκριμένους άξονες που τιμούν τους ανθρώπους του Πολιτισμού, όλων των τεχνών. Και ξεκινάω από τα αυτονόητα, τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, ως τα θέματα που ακουμπούν την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τους τίτλους σπουδών, το θεσμικό πλαίσιο, το νέο ψηφιακό περιβάλλον που απειλεί αυτά τα λειψά πνευματικά δικαιώματα για τα οποία παλεύουν κόντρα στην κυβέρνηση της Δεξιάς, έως βεβαίως τη μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Στο πλαίσιο της ισχυρής χώρας, του ισχυρού κοινωνικού κράτους, για εμάς σημαίνει διεκδίκηση μιας δημόσιας Παιδείας, ισχυρά δημόσια πανεπιστήμια, ακριβώς στον αντίποδα της δογματικής εμμονής της σημερινής κυβέρνησης να καταστρατηγήσει το Σύνταγμα, να καθιερώσει ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Η δική μας θέση παραμένει καθαρή. Και λυπάμαι που χρειάζεται από βήμα να πω ότι λυπάμαι γιατί, σε αντίθεση με άλλα ,νεότευκτα κόμματα, εμείς πιστεύουμε ότι ο νόμος Πιερρακάκη δεν διορθώνεται, δεν αναμορφώνεται, καταργείται.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υπερασπίστηκε -και πολλοί από εμάς- και υπερασπίζεται με συνέπεια το άρθρο 16. Και το γράμμα και το πνεύμα του. Γιατί για εμάς, που συνεχίζουμε από την παράδοση της Ρόζας Ιμβριώτη και του Δημήτρη Γληνού, η Παιδεία είναι κοινωνικό δικαίωμα, δεν είναι εμπόρευμα. Γιατί, πεποίθησή μας είναι ότι η Αριστερά δεν υπάρχει για να διαχειρίζεται σε παρενθέσεις τα τετελεσμένα της δεξιάς.
Στο ίδιο πλαίσιο του ισχυρού κοινωνικού κράτους διεκδικούμε ισχυρό Εθνικό Σύστημα Υγείας, ό,τι ακριβώς απεχθάνεται η δεξιά κυβέρνηση, που θεωρεί και την Υγεία εμπόρευμα. Και εδώ αυτολογοκρίνομαι, γιατί ψεύδεται ασύστολα για τη δήθεν στήριξη του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η οποία καταρρέει καθημερινά σε βάρος ασθενών και εργαζομένων και δεν μπορούν να το κρύψουν με τις υπερκοστολογημένες ανακαινίσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης, ψηφοθηρικά εγκαίνια κτηρίων – ντουβαριών, ανθοδέσμες και γυαλιά που παρακολουθούν τους εργαζόμενους.
Εμείς, αντίθετα, έμπρακτα έχουμε στηρίξει το Εθνικό Σύστημα Υγείας, με την άσκηση της διακυβέρνησης στα πιο δύσκολα χρόνια της μεταπολίτευσης. Δεν μπερδέψαμε τις προτεραιότητες, ούτε όταν ήμασταν κυβέρνηση.
Πεντάευρο εισιτήριο, 2,5 εκατομμύρια ανασφάλιστοι πολίτες να έχουν πεταχτεί εκτός του δημοσίου… Θυμάστε ότι κάναμε δεκάδες χιλιάδες προσλήψεις στην Υγεία και είχαμε μνημονιακούς περιορισμούς. Κι εμείς τους είχαμε. Δεν τους είχαν μόνο οι προηγούμενοι. Θυμάστε τη νομοθέτηση και την εκκίνηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Αλλά και σε επίπεδο Περιφέρειας, όταν διασφαλίσαμε 50 εκατομμύρια για να γίνουν προσλήψεις στην Πρωτοβάθμια Υγεία και -αν έχουν τον Θεό τους, γιατί εμείς τον έχουμε- αυτές τις προσλήψεις δεν τις έκαναν ούτε μέσα στον κορωνοϊό. Γιατί, για αυτούς η Υγεία είναι εμπόρευμα.
Σήμερα εμείς -με συνέπεια όμως σήμερα εμείς, γιατί οι άλλοι τα ανακαλύπτουν με διορθωτικές δηλώσεις στελεχών τους- διεκδικούμε σταθερά για την Υγεία το 7,5% του ΑΕΠ. Διεκδικούμε προσλήψεις υγειονομικών. Διεκδικούμε μονιμοποίηση συμβασιούχων και επικουρικών, αυξήσεις μισθών και ένταξη όλων των υγειονομικών στα βαρέα και ανθυγιεινά.
Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, ισχυρό κοινωνικό κράτος σημαίνει επίσης σοβαρή αντιμετώπιση του δημογραφικού. Δυστυχώς, όχι σύμφωνα με εμάς, αλλά σύμφωνα με τη Eurostat, προβλέπεται η Ελλάδα να είναι η τρίτη μεγαλύτερη χώρα σε μείωση πληθυσμού, 30,4%, από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γι’ αυτό απαιτείται σοβαρός σχεδιασμός, κι όχι επικοινωνιακά πυροτεχνήματα μιας δεξιάς κυβέρνησης που λειτουργεί αποσπασματικά, και εδώ αναποτελεσματικά, με μέτρα επιδοματικού χαρακτήρα και με ορίζοντα πάντα εκλογικής θητείας. Η αντιμετώπιση της δημογραφικής κρίσης δεν θέλει να χαϊδεύεις κάθε χρόνο στο Μέγαρο Μαξίμου ή στο Προεδρικό τα κεφαλάκια μιας πολύτεκνης οικογένειας. Απαιτεί πολιτικές που αφορούν την πρόνοια, την υγεία, την παιδεία, την εργασία, την οικονομία.
Αναφέρθηκα στην περιφερειακή ανάπτυξη ως προϋπόθεση, μεταξύ πολλών άλλων, και της αντιμετώπισης του δημογραφικού. Εδώ και επτά χρόνια η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας απαξιώνει με συρρίκνωση πόρων την Περιφέρεια και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε μια χώρα που παραμένει το πιο συγκεντρωτικό και το λιγότερο αποτελεσματικό κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιτελικό σίγουρα δεν το λες, εκτός αν μπορείς να το πεις επιτελικό σε έναν τομέα: στις μπίζνες που κάνει το Μέγαρο Μαξίμου ΑΕ με τους ημέτερους.
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, αγαπητέ Στέλιο. Ο ΣΥΡΙΖΑ και με τη διακυβέρνησή του έχει έμπρακτα αποδείξει τη διαφορετική προσέγγιση. Δεν ανακαλύπτει την Τοπική Αυτοδιοίκηση ελάχιστες μέρες πριν τις αυτοδιοικητικές εκλογές ή γενικά σε προεκλογικό χρόνο. Τα Περιφερειακά Συνέδρια που οργάνωσε η κυβέρνησή μας σε όλη τη χώρα και τα οποία κατέγραψαν τα πραγματικά προβλήματα, κι όχι αυτά που τα βλέπουν τεχνοκράτες καλοπληρωμένοι πέριξ του Συντάγματος και στην πλατεία Κολωνακίου, αλλά αυτά που ακούστηκαν από χείλη αυτοδιοικητικών, από φορείς, από την τοπική κοινωνία, ήταν ένα εργαλείο, όπως τόσα άλλα που αγνόησε η Δεξιά, η οποία έχει ανοίξει μέτωπο απέναντι σε περιφέρειες και σε δήμους. Τόσο μίσος απέναντι στην τοπική δημοκρατία δεν ξέρω αν κάποιος μεγαλύτερος σε ηλικία μπορεί να θυμηθεί και να μας πάει πόσο πίσω.
Στην Περιφέρεια Αττικής κατά το διάστημα 2014 – 2019 δείξαμε πραγματικά πώς μπορεί να λειτουργήσει ένα διαφορετικό μοντέλο συμμετοχικής αυτοδιοίκησης με προοδευτικό πρόσημο, παράγοντας έργο υποδομών στο πλευρό όλων των δήμων – δεν ζητάγαμε κάρτα μέλους από κανέναν από τους 66 δήμους. Δημιουργήσαμε ένα έργο 1.260 έργων υποδομών και όχι μόνο, προϋπολογισμού 3 δισ. Δημιουργήσαμε κοινωνικά προγράμματα, αυτό που μπορεί να κάνει η Τοπική Αυτοδιοίκηση εάν την αφήσουν ελεύθερη και εάν δεν την έχουν υποχρηματοδοτημένη. Δώσαμε παράλληλα το παρών αλληλεγγύης σε μείζονες κρίσεις, όπως την κορύφωση των μεταναστευτικών ροών το 2016, με τη δημιουργία του Κέντρου Logistics για την υποδοχή προσφύγων και μεταναστών, μία πρακτική που αναγνώρισε το Συμβούλιο της Ευρώπης και μας βράβευσε για τη χρηστή διοίκηση και την έντιμη διαχείρισή μας η Διεθνής Διαφάνεια. Και όλα αυτά ακυρώθηκαν εν μία νυκτί
Σήμερα λοιπόν, στη βάση αυτής της εμπειρίας, ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει μια μεγάλη τομή, μια ριζοσπαστική μεταρρύθμιση, γιατί ούτε μισεί την τοπική αυτοδιοίκηση, του πρώτου και του δεύτερου βαθμού, και, για να τα λέω τα πράγματα με το όνομά τους, ούτε και την φοβάται. Πέριξ των υπουργείων και στα υπουργικά γραφεία, πιστέψτε με, πολλές φορές και ανεξάρτητα κόμματος, οι υπουργοί φοβούνται τους πετυχημένους δημάρχους και τους πετυχημένους περιφερειάρχες. Και γι’ αυτό δεν έχουν αφήσει τόσες δεκαετίες την τοπική αυτοδιοίκηση να ανασάνει.
Γι’ αυτό έχουμε προτείνει μια ριζική θεσμική αναδιοργάνωση των δυο βαθμών αυτοδιοίκησης στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, με επάρκεια προσωπικού, με πλήρη οικονομική δυνατότητα, με την υλοποίηση των ανατεθεισών αρμοδιοτήτων. Γιατί τι κάνει συνήθως η κεντρική κυβέρνηση; Ό,τι δεν βολεύει, ό,τι δεν καλλιεργεί την ψηφοθηρία, «πήγαινε πες τα παράπονά σου στον δήμαρχο»
Με προτυποποίηση διαδικασιών και ψηφιακή τεχνολογία, με την κατοχύρωση της συμμετοχής των δημοτών, με πλήρη διαφάνεια στη λειτουργία της, με ενίσχυση της ενδοδημοτικής αποκέντρωσης. Συνεπάγεται και καθολική δυνατότητα ίδρυσης ενεργειακών κοινοτήτων υπό δημοτική αιγίδα για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, όπως και κίνητρα και υποχρεωτικά σχέδια για ενεργειακή αυτάρκεια των δημοτικών κτιρίων και των ευπαθών ομάδων πληθυσμού.
Οι δήμαρχοι αυτή τη στιγμή, στην καλύτερη περίπτωση, δίνουν μάχες απέναντι στους κολλητούς του πρωθυπουργού σε σχέση με τις ανεμογεννήτριες που ξυπνάνε το πρωί και τις βλέπουν φυτεμένες στα δημοτικά τους όρια, αλλά την ίδια στιγμή δεν μπορούν να προσφέρουν στην τοπική κοινωνία, και στους πολίτες που δοκιμάζονται, ενεργειακή ασφάλεια.
Άρα, μιλώντας για το ζήτημα της ενέργειας, μαζί και για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και κρίσης, δεν νομίζω ότι υπάρχουν άλλα πεδία όπως αυτό όπου η δεξιά διακυβέρνηση εδώ και επτά χρόνια επιδεικνύει όλα τα χαρακτηριστικά της: παντελής έλλειψη σχεδιασμού, σε συνδυασμό με υποκρισία και φαυλότητα. Εργαλειοποίησε τα θέματα της κλιματικής κρίσης προκειμένου να συκοφαντήσει τους αντιπάλους της και μας άφησε εφτά καλοκαίρια και εφτά χειμώνες αθωράκιστους στα ακραία καιρικά φαινόμεν
Δεκάδες εκατομμύρια για την Πολιτική Προστασία απεντάχθηκαν από το Ταμείο, και αυτό έχει υπογραφή: Ο κύριος Μητσοτάκης, που πάντα εμφανιζόταν ως το πιο πράσινο πολιτικό πρόσωπο της χώρας μας και ως ο πιο πράσινος πρωθυπουργός της Ευρώπης, αποδείχθηκε Ιανός. Η πράσινη ανάπτυξη ήταν απλά το πρόσχημα για μπίζνες με ημέτερους. Θα αρκούσε να θυμίσω τη βίαιη απολιγνιτοποίηση και τη βίαιη μετάβαση – ξαφνικός θάνατος ήταν, να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Ούτε μετάβαση ήταν, ούτε ξαφνική. Ξαφνικός θάνατος ήταν. Το άκουσαν βράδυ, όταν το ανακοίνωνε στο εξωτερικό, και κατέστρεψε τη Δυτική Μακεδονία και τον κοινωνικό ιστό της περιοχής. Και επέφερε συρρίκνωση του ΑΕΠ και εκτόξευση της ανεργίας και δημογραφική υποχώρηση και φτωχοποίηση και ενεργειακή ανασφάλεια.
Και να μου επιτρέψετε κάτι: Ενεργειακή ανασφάλεια, χωρίς πολλά πολλά, σημαίνει εθνική ανασφάλεια. Η πρόσφατη, δε, ανατίναξη τριών γιγαντιαίων εκσκαφέων στην Μαυροπηγή συμβολίζει την καταστροφική στρατηγική της κυβέρνησης σε βάρος των τοπικών κοινωνιών της Δυτικής Μακεδονίας – και όχι μόνο της Δυτικής Μακεδονίας.
Εμείς αντιμετωπίζουμε τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση ως πεδίο σύγκρουσης με ταξικούς όρους – για να ξαναθυμηθούμε και τα αυτονόητα που κάποιοι τα έχουν ξεχάσει. Δεν υπάρχουν καλοί πάροχοι ενέργειας, οι δικοί μας, και κακοί – των αλλωνών. Και γι’ αυτό δίνουμε έμφαση και στη διαφάνεια και στη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και στην απασχόληση και στην ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων και στην επαναπόδοση των εδαφών στις τοπικές κοινωνίες.
Η χώρα μας οφείλει να αντιμετωπίσει την ίδια στιγμή τεράστιες προκλήσεις, όπως αυτή της τεχνητής νοημοσύνης, έχοντας στο τιμόνι μια κυβέρνηση που ο μοναδικός της γνώμονας είναι τα υπερκέρδη των ξένων επενδυτών και οι μπίζνες με τους ημέτερους.
Εμείς, κυρίες και κύριοι, με την εθνική ψηφιακή στρατηγική που έχουμε καταθέσει, έχουμε βάλει τα θεμέλια ενός ψηφιακού μετασχηματισμού που είναι απαραίτητος για την οικονομία και την κοινωνία και την ίδια στιγμή αντιμετωπίζουμε τους κινδύνους. Σήμερα, στα περίπτερα των δημοσίων πανεπιστημίων, που μας έκαναν να γελάσουμε, που μας έκαναν υπερήφανους, που είναι μια άλλη Ελλάδα, ήδη τα παιδιά μας με τους καθηγητές έχουν ετοιμαστεί να αντιμετωπίσουν και τους κινδύνους ώστε να μην ολισθήσουμε σε μια ολιγαρχία που αυτή τη φορά θα είναι και ψηφιακή, ενώ υπάρχει εκεί ένας σπουδαίος δρόμος για ψηφιακή δημοκρατία. Αυτή τη στιγμή το μόνο που βλέπουμε να ετοιμάζει γι’ αυτό η κυβέρνηση είναι data centers που καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και υδάτινων πόρων και -δεν έχουν τον Θεό τους- ετοιμάζονται μαζί με Ισραηλινούς να τα τοποθετήσουν στον πολύπαθο θεσσαλικό κάμπο που ακόμα περιμένει τις αποζημιώσεις από τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Σε αυτό το σημείο θέλω να σας ανακοινώσω ότι το πρόγραμμά μας για τους αγρότες και τις αγρότισσες θα παρουσιαστεί σε ειδική εκδήλωση στη Θεσσαλία, τιμώντας εκείνους και εκείνες που ακόμα περιμένουν τις αποζημιώσεις. Γιατί είναι ένα πρόγραμμα από τους αγρότες, με τους αγρότες, για τους αγρότες. Διότι εμείς ποτέ δεν ήμασταν ούτε με τη λογική «όλα τα κιλά, όλα τα λεφτά», αλλά ούτε και με τη λογική αυτή που για να πάρεις αποζημίωση πρέπει να έχεις ψηφίσει τον σωστό περιφερειάρχη στις τελευταίες εθνικές εκλογές.
Και κάπως έτσι, μερικές κάρτες μείον. Για εμάς, συντρόφισσες και σύντροφοι, κυρίες και κύριοι, ισχυρή Ελλάδα σημαίνει και ισχυρή οικονομία. Σημαίνει αντιμετώπιση της ακρίβειας, της αισχροκέρδειας. Σημαίνει στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Σημαίνει αντιμετώπιση των ανισοτήτων, που πολλαπλασιάζονται και βαθαίνουν.
Δεν θα σταθώ αναλυτικά, όπως το έχω κάνει αυτή τη στιγμή με πολλή, πιστέψτε με, προσπάθεια στο να αντιλέξω τα μέτρα που είτε έχει υλοποιήσει είτε έχει ανακοινώσει από αυτό το βήμα της ΔΕΘ ο Έλληνας πρωθυπουργός. Διότι μου έκαναν το χατίρι την κριτική να την έχουν ασκήσει οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, οι συνταξιούχοι, οι αγρότες, οι εργαζόμενοι, τα συνδικάτα, οι παραγωγικοί φορείς της χώρας και ακόμα και στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, που έλεγαν στην πρώην υπουργό και αδελφή του πρωθυπουργού ότι αυτά τα μέτρα είναι κοροϊδία.
Απλώς διαφοροποιούμαι πολλές φορές με αγαπητούς μου συντρόφους και συντρόφισσες, γιατί λέω ότι η Νέα Δημοκρατία είναι συνεπής. Δεν μας έχει κοροϊδέψει επτά χρόνια. Μας τα έλεγε. Πάνω σε κάτι σανό έβαζε τότε τους νεοδημοκράτες, αλλά δεν μας τάισε σανό, όσον αφορά αυτά. Είναι νεοφιλελεύθεροι. Δεν την ενδιαφέρει τίποτα άλλο αλλά business, business, business και μόνο με ημέτερους. Εδώ και επτά χρόνια, λοιπόν, με συνέπεια υπηρετεί μια νεοφιλελεύθερη πολιτική και συνέχεια τα ίδια συμφέροντα.
Αν θέλω να σταθώ σε κάτι από αυτά που έχουν ακουστεί εφτά χρόνια και από την τελευταία ομιλία του πρωθυπουργού, γιατί νομίζω ότι λέει πολλά περισσότερα από πολλά οικονομικά μεγέθη, είναι ότι μας είπε στη συνέντευξη ότι «κάποτε στη χώρα επικράτησε η αντίληψη πως πάνω από τους αριθμούς πρέπει να είναι οι άνθρωποι. Και ξέρετε τι έγινε; Χρεοκοπήσαμε». Πέρα από το ανιστόρητο της δήλωσης, πέρα από το ότι δεν θυμάμαι να είναι πρωθυπουργός ο Αρβανίτης, η Ακρίτα, ο Αμανατίδης ή ο Γιαννούλης, αλλά να είναι η κυβέρνηση της Δεξιάς με τα ψεύτικα νούμερα και του ΠΑΣΟΚ που χρεοκόπησαν τη χώρα, εδώ έχουμε έναν κυνισμό. Και σε αυτόν συμπυκνώνεται μια μεγάλη πολιτική και ιδεολογική διαφορά: Εμείς δεν αμφισβητούμε τη σημασία των αριθμών. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ απέδειξε ότι μπορεί να διαχειριστεί τα δημοσιονομικά μεγέθη με ευθύνη, βγάζοντας τη χώρα από τα μνημόνια και τη χρεοκοπία. Είμαστε όμως κάθετα αντίθετοι με την αντίληψη ότι μια οικονομία μπορεί να θεωρείται επιτυχημένη όταν οι αριθμοί της ευημερούν και η κοινωνία αγκομαχά. Για εμάς η οικονομική πολιτική κρίνεται τελικά στη ζωή των ανθρώπων, στην ευημερία και την πρόοδό μας.
Και γι’ αυτό θέλω σήμερα να σταματήσω εδώ, όσον αφορά την κυβέρνηση της Δεξιάς, και να σας μιλήσω κυρίως για τη δική μας πρόταση. Κάθε χρόνο στη ΔΕΘ ακούγονται πολλά: Δισεκατομμύρια, εκατομμύρια, ποσοστά, δημοσιονομικοί στόχοι, πλεονάσματα. Εμείς έχουμε διαφορετική αφετηρία. Εμείς έχουμε τα λεφτά που μένουν στο τέλος του μήνα στον εργαζόμενο, ως αφετηρία. Εμείς έχουμε το ποσό που λείπει απ’ τον συνταξιούχο. Εμάς η αφετηρία της οικονομικής μας πολιτικής είναι το ενοίκιο ενός νέου ζευγαριού, τον λογαριασμό ρεύματος μιας μικρομεσαίας επιχείρησης. Και παρουσιάζουμε σήμερα ένα πλήρες πρόγραμμα. Λέμε τι θέλουμε να κάνουμε. Λέμε πόσο κοστίζει, πώς χρηματοδοτείται και ποιον θέλουμε να ωφελήσει. Γιατί όλους δεν γίνεται. Και έχουμε δώσει ήδη μάχες γι αυτό. Δεν περιμέναμε να ανεβούμε στη ΔΕΘ.
Η πρώτη μάχη είναι η μάχη ενάντια στην ακρίβεια. Μηδενίζουμε λοιπόν τον ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα και φάρμακα για έξι μήνες, με δυνατότητα παράτασης. Μειώνουμε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα. Αλλά εμείς δεν περιμένουμε από την αγορά να μεταφέρει μόνη της τις μειώσεις στις τιμές. Βάζουμε ένα ανώτατο περιθώριο κέρδους σε βασικά αγαθά, αγρο-εφόδια και ελέγχουμε την τιμή από το χωράφι μέχρι το ράφι. Με τρώει η γλώσσα μου να αναφερθώ σε ρήσεις πρόσφατες κάποιων υπουργών, αλλά περιορίζομαι στη δική μας πρόταση.
Στην ενέργεια ανακτούμε τον δημόσιο έλεγχο σε ΔΕΗ και ΕΛΠΕ και ταυτόχρονα θεσπίζουμε μηχανισμό αποτροπής υπερκερδών. Ανακτούμε επίσης την πλειοψηφία σε μία τουλάχιστον συστημική τράπεζα, για πραγματικό ανταγωνισμό και χρηματοδότηση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Που πώς το λες Γιάννη και Γιώργο, οι μικρομεσαίοι ούτε από το απέναντι πεζοδρόμιο δεν περνάνε από μια τράπεζα. Η φορολόγηση των υπερκερδών τραπεζών, διυλιστηρίων και ενεργειακών ολιγοπωλίων χρηματοδοτεί μέρος του σχεδίου μας.
Δεύτερη μάχη: Φορολογική δικαιοσύνη. Δεν προτείνουμε απλώς μειώσεις φόρων. Αναμορφώσουμε το φορολογικό σύστημα με έναν κανόνα: λιγότερο βάρος στους πολλούς, μεγαλύτερη συνεισφορά εκεί όπου υπάρχει μεγάλη φοροδοτική ικανότητα, χωρίς συνολική δημοσιονομική επιβάρυνση. Μειώνουμε δραστικά τη φορολογία των χαμηλών και των μεσαίων εισοδημάτων. Για έναν εργαζόμενο με καθαρό μισθό 1250 ευρώ -και ξέρω, κοιτώντας ιδίως τους νεότερους, ότι είναι από τους καλούς- το όφελος είναι περίπου 1200 ευρώ το χρόνο.
Η απώλεια εσόδων από τη νέα κλίμακα έχουμε εκτιμήσει ότι είναι στα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Ταυτόχρονα εντάσσουμε τα μερίσματα στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος και αυξάνουμε τη συνεισφορά των πολύ υψηλών εισοδημάτων. Εκεί η εκτιμώμενη απόδοση του επιτελείου μας είναι στα 3,6 δισεκατομμύρια. Άρα, συνοψίζω: 3,5 ελάφρυνση, 3,6 έσοδα. Δεν δημιουργούμε τρύπα. Αναδιανέμουμε το φορολογικό βάρος, γιατί δεν είμαστε με όλους.
Για 320.000 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μειώνουμε το φορολογικό συντελεστή από 22% σε 17%, για κέρδη έως 220.000 ευρώ, με μεγαλύτερη συνεισφορά των μεγάλων επιχειρήσεων.
Παρεμβαίνουμε και στον ΕΝΦΙΑ. Μειώνουμε το βάρος για τη μεγάλη πλειοψηφία και επαναφέρουμε τον συμπληρωματικό φόρο στις μεγάλες περιουσίες.
Τρίτη μάχη: Ιδιωτικό χρέος και στέγη. Το ιδιωτικό χρέος -και λυπάμαι γιατί μπορώ να κοιτάξω κάποιους και κάποιες που ταλανίζονται από αυτό- αυξήθηκε από 203 δισ. το 2019 σε 240 δισ. το 2025. Έχουμε 73 δισεκατομμύρια κόκκινων δανείων να είναι στα χέρια των funds.
Καταθέτουμε συγκεκριμένη πρόταση νόμου, για την οποία δεν άκουσα να ψελλίζουν οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως προοδευτικές δυνάμεις κάτι. Κλείνει η παρένθεση. Δημόσιος χρηματοδοτικός οργανισμός και μηχανισμός, ταυτόχρονα, που αποκτά επιτέλους τα κόκκινα δάνεια και τα ρυθμίζει με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.
Επαναφέρουμε την προστασία της πρώτης κατοικίας. Θεσπίζουμε πάγια ρύθμιση 120 δόσεων για χρέη προς ΕΦΚΑ και ΑΑΔΕ και συνδέουμε το ιδιωτικό χρέος με μια πραγματική πολιτική κοινωνικής κατοικίας. Δημιουργούμε δημόσιο απόθεμα προσιτών κατοικιών, με ενοίκια σημαντικά χαμηλότερα από την αγορά. Ξεκινάμε, φίλες και φίλοι, από κατοικίες που συνδέονται με ενυπόθηκα κόκκινα δάνεια πριν από τον πλειστηριασμό. Προστατεύουμε το σπίτι από την εκποίηση και ταυτόχρονα δημιουργούμε κοινωνική κατοικία.
Ισχυριζόμαστε, το αποδείξαμε με την πρότασή μας, ότι ο ΕΦΚΑ μπορεί να γίνει μέρος της λύσης. Και πάλι δεν έχει τολμήσει κανείς να σηκώσει το γάντι στις συνεχείς εκκλήσεις του οικονομικού μας επιτελείου εντός Βουλής, εκτός Βουλής. Έχει μαλλιάσει η γλώσσα του συντρόφου Νίκου να καλεί στην τηλεοπτική αρένα ή όπου αλλού οποιονδήποτε μπορεί να μας πει ότι αυτή δεν είναι μία πρόταση, η οποία θα μπορούσε να είχε εφαρμοστεί από χτες.
Η τέταρτη μάχη που δίνουμε είναι με το εισόδημα και τα δημόσια αγαθά. Προσβλέπουμε 600 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον για την Υγεία και 400 εκατομμύρια για την Παιδεία. Επαναφέρουμε τον 13ο μισθό στο Δημόσιο και τη 13η σύνταξη και ας σωπαίνουν κάποιοι και κάποιες. Γιατί, ακούστε: Εμείς δεν είμαστε ούτε με τη φιλανθρωπία ούτε να θυμόμαστε χειμαζόμενα μέρη της ελληνικής κοινωνίας προεκλογικά. Για μας δεν είναι μόνο κοινωνική πολιτική. Για μας είναι οικονομική πολιτική. Γιατί αυτά τα χρήματα δεν θα γίνουνε ράβδοι χρυσού στην Ελβετία. Αυτά τα χρήματα θα πάνε στο φαρμακείο, θα πάνε στον μανάβη, θα πάνε στον μπακάλη, θα πάνε στην πραγματική οικονομία, όχι στα funds, όχι στα κοράκια του Μεγάρου Μαξίμου ΑΕ.
Κι έρχεται τώρα, γιατί θέλουμε να τους προλάβουμε, εκείνο το ερώτημα που μου τριβελίζει τα μηνίγγια τόσον καιρό και τριβελίζει και τα δικά σας. Τι θα πεταχτεί να πει κανένας «έξυπνος» από κανένα non paper: Πού θα βρείτε τα λεφτά; Ε; Το ζήτημα είναι ότι το λένε κι άλλα κόμματα. Πού θα βρείτε τα λεφτά; Η κυβέρνηση, λοιπόν, για να ασχοληθώ με την κυβέρνηση, επικαλείται τον δημοσιονομικό κόφτη, όμως αποκρύπτει πώς λειτουργεί πραγματικά. Και παίζει. Παίζει με το τι μπορεί να ξέρουμε ακούγοντας την λέξη «κόφτης». Γιατί συντρόφισσες και σύντροφοι, φίλες και φίλοι, ο ευρωπαϊκός κανόνας μετρά τις καθαρές δαπάνες.
Ας πούμε, για να το καταλάβουμε όλοι και όλες, ότι ο κανόνας αυτός, που επιτρέπει αύξηση καθαρών δαπανών κατά 100 ευρώ -να πάρουμε ένα απλό παράδειγμα- επιβάλλοντας έκτακτη φορολογία στα υπερκέρδη τραπεζών, διυλιστηρίων και ενεργειακών ολιγοπωλίων και εισπράττουμε έστω 20, μπορούμε τότε να κάνουμε δαπάνες 120. Διότι 120 μείον 20 ίσον 100. Άρα εμείς δεν παραβιάζουμε τον κανόνα. Χρησιμοποιούμε τον κανόνα. Και τα νέα μέτρα εισόδων και άλλη μία δυνατότητα, αυτή των οn/off μέτρων, η οποία -οφείλω να προλάβω την «Ομάδα Αλήθειας»- είναι μια πραγματική, προσωρινή και έκτακτη παρέμβαση, δυνητικά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να εξαιρεθεί από τη μόνιμη αύξηση των καθαρών δαπανών.
Και προσέξτε: εμείς δεν ανακαλύπτουμε κάτι πρωτοπόρο και καινοφανές. Ούτε το βρήκε το οικονομικό μας επιτελείο στα μπουντρούμια της Κουμουνδούρου. Άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν χρησιμοποιήσει on/offs της τάξης του 0,4% με 0,9% του ΑΕΠ και έχουν νέα μέτρα εσόδων από 0,5% έως 1,92% του ΑΕΠ. Η δική μας επεξεργασία δείχνει ότι μπορούν να κινητοποιηθούν έως 6 δισεκατομμύρια ευρώ πρόσθετων παρεμβάσεων, με τον δείκτη καθαρών δαπανών να παραμένει, την ίδια στιγμή, στο 6,7%, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο που έχει καταθέσει η ίδια η κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Και υπάρχει μια ακόμα πολιτική επιλογή. Η κυβέρνηση μάς ενημέρωσε τέλη Αυγούστου ότι σχεδιάζει πρόωρη αποπληρωμή περίπου 13 δισεκατομμυρίων ευρώ φθηνού διακρατικού χρέους.
Και εμείς, είπαμε από την πρώτη στιγμή, και δεν είδα να το βροντοφωνάζουν πολλοί και πολλές, προοδευτικοί οικονομολόγοι και πολιτικοί του τόπου, να μη γίνει. Δεν μπορεί να αποτελεί πρώτη προτεραιότητα η πρόωρη αποπληρωμή φθηνού χρέους όταν έχουμε κρίση στέγασης, 240 δισ. ιδιωτικό χρέος, πίεση στις μικρές επιχειρήσεις και τεράστιες ανάγκες σε Υγεία και Παιδεία.
Και εδώ βρίσκεται η πολιτική διαφορά για την οποία σας έλεγα πριν από λίγο. Εμείς συζητάμε πώς θα διευρύνουμε τον δημοσιονομικό χώρο, όχι πώς θα τον μοιράσουμε. Αξιολογούμε και αξιοποιούμε τις ευρωπαϊκές δυνατότητες, φορολογούμε τα υπερκέρδη, αναμορφώνουμε τη φορολογία χωρίς συνολική επιβάρυνση, κατευθύνουμε τους πόρους στο εισόδημα, στην παραγωγή, στη στέγη και στα δημόσια αγαθά.
Και αυτό είναι το σχέδιο μας, και είναι πολύ συγκεκριμένες οι επιλογές μας και είναι πολύ συγκεκριμένη χρηματοδότηση για να αυξηθεί το διαθέσιμο εισόδημα, για να ανασάνει η μικρή και μεσαία επιχείρηση, για να ξανακινηθεί εν τέλει η πραγματική οικονομία. Αυτή είναι η δική μας απάντηση στη συζήτηση για τους ανθρώπους και τους αριθμούς.
Εμείς λοιπόν -και δεν ντρεπόμαστε, άλλοι πρέπει να ντρέπονται- θέλουμε να ευημερούν οι άνθρωποι και αυτό ήταν και παραμένει η πρώτη μας προτεραιότητα.
Σε αυτό το σημείο να μου επιτρέψετε να αναφερθώ στην πόλη που μας φιλοξενεί και έτσι όπως το πάω θα με κάνει και «επίτιμη», κάθε δέκα μέρες με ανεβάζουν στη Θεσσαλονίκη. Γιατί εμείς τη Θεσσαλονίκη δεν την θυμόμαστε ένα Σαββατοκύριακο τον Σεπτέμβριο. Ούτε είμαστε από εκείνους και εκείνες με τα πολλά, τα ψεύτικα, τα μεγάλα λόγια: Πρωτεύουσα των Βαλκανίων, Μητρόπολη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης κι άλλα κι άλλα, κι άλλα, κι άλλα… Τα ακούμε χρόνια, τα ακούσαμε και φέτος.
Αν θέλουμε όμως να δούμε πόσο απέχει η Θεσσαλονίκη από όλα αυτά, αρκεί να δούμε πώς σχεδιάστηκαν ή καλύτερα… πώς δεν σχεδιάστηκαν οι μεγάλες υποδομές της.
Το μετρό, ένα έργο που ξεμπλόκαρε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και που οι εργασίες τότε προχώρησαν πραγματικά με ταχύτητα, διότι είχαμε μείνει απλά με εκείνη την «τρύπα του Κούβελα» για δεκαετίες… Εμείς στο Αιγάλεω, την «τρύπα του Κούβελα» ξέραμε και ότι κάθε χρόνο κάτι θα γινόταν με το μετρό. Ήταν ένα ανέκδοτο που συνόδευσε τους εξηντάρηδες, τους πενηντάρηδες, τους σαραντάρηδες, ακούμπησε και τους τριανταπεντάρηδες.
Έφτασε λοιπόν στην Ανατολική Θεσσαλονίκη, μετά από δεκαετίες καθυστερήσεων, αποζημιώσεις, εκατομμυρίων ευρώ. Κι όμως παραμένει ένα μετρό που δεν πηγαίνει στο αεροδρόμιο, ένα μετρό που δεν φτάνει στη Δυτική Θεσσαλονίκη. Και το χειρότερο, χωρίς σήμερα να υπάρχει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για το πότε αυτές οι αναγκαίες επεκτάσεις θα γίνουν πραγματικότητα.
Και δίπλα σ’ αυτό, το Flyover, ένα τόσο μεγάλο έργο, το οποίο… «Τι είχες Γιάννη; Τι είχα πάντα;»… με αυτή την κυβέρνηση. Χωρίς ολοκληρωμένη κυκλοφοριακή και περιβαλλοντική μελέτη αυτή τη στιγμή οι Θεσσαλονικείς πληρώνουν καθημερινά αυτή την απουσία σχεδιασμού και το Flyover κόβει το οξυγόνο της πόλης. Αυτό είναι το νήμα που ενώνει πολλά από όσα συμβαίνουν σήμερα στη Θεσσαλονίκη, δηλαδή το νήμα μιας απουσίας ενός συνεκτικού σχεδίου για την πόλη, για τις υποδομές, για τη δημόσια Υγεία, για τους ελεύθερους χώρους, για την παραγωγική της προοπτική.
Θέλετε να πάμε στις υποδομές της δημόσιας Υγείας; Γιατί αυτό το πράγμα που κάνει ο Αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας – και πρόσφατα το έκανε και ο Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και Πρωθυπουργός- να μετέρχονται το παράδειγμα συμπολιτών μας που νοσούν και πίσω από όσα αισθάνονται οι άνθρωποι που είναι σε ίαση, αυτοί να προσπαθούν να τεχνουργήσουν ένα προφίλ ότι έχουν νοιαστεί για το Εθνικό Σύστημα Υγείας είναι ντροπή και αποτρόπαιο.
Το Παιδιατρικό Νοσοκομείο στο Φίλυρο δρομολογήθηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ,μέσα από τη συνεργασία με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Είναι μια μεγάλη δωρεά στην ελληνική κοινωνία, δεν είναι μόνο για τη Θεσσαλονίκη. Και ως σήμερα που η κυβέρνηση το παρουσιάζει σχεδόν ως δικό της έργο, το μόνο που κατάφερε να κάνει ήταν να το μετατρέψει σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου. Γι’ αυτό σας έλεγα: Πολιτισμός, Υγεία, Παιδεία… εμπόρευμα.
Έργο ζωτικής σημασίας για τους ασθενείς ολόκληρης της Βόρειας Ελλάδος είναι και το νέο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, το Θεαγένειο, με τους ανθρώπους του να δίνουν καθημερινά μία τεράστια μάχη. Καλείται να σηκώσει εδώ και πάρα πολλά χρόνια ένα μεγαλύτερο βάρος από αυτό που μπορούν να αντέξουν οι υποδομές του. Κι όμως, για ένα έργο τέτοιας σημασίας χάθηκε πολύτιμος χρόνος, προηγήθηκαν παλινωδίες για να φτάσουμε πάλι στο αγαπημένο της κυβέρνησης ΣΔΙΤ. Ακόμα και για κρίσιμες δημόσιες δαπάνες, αντί της ισχυρής δημόσιας χρηματοδότησης προκρίνουν πάντα τη σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα.
Στρατόπεδο Γκόνου. εκεί όπου η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είχε δρομολογήσει το εμπορευματικό κέντρο ως μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου: Λιμάνι, σιδηρόδρομος, logistics… Μια Θεσσαλονίκη που θα ήταν πραγματικός κόμβος των Βαλκανίων. Επτά χρόνια μετά, εμείς περιμένουμε, μαζί με τους Θεσσαλονικείς.
Στη Θεσσαλονίκη είμαστε περήφανοι γιατί ως κυβέρνηση προχωρήσαμε σε μια σημαντική παρέμβαση για την πόλη, την απόδοση δύο μεγάλων πρώην στρατοπέδων στις τοπικές κοινωνίες:
Του Παύλου Μελά στη Δυτική Θεσσαλονίκη και του Κόδρα στην Καλαμαριά. Δύο εμβληματικοί δημόσιοι χώροι που αποδόθηκαν στους πολίτες για να γίνουν χώροι πρασίνου, αναψυχής, πολιτισμού. Διότι εμείς στην Αριστερά έτσι αντιλαμβανόμαστε τον δημόσιο χώρο.
Αυτή ακριβώς η σύγκρουση δυο αντιλήψεων αποτυπώθηκε και στη ΔΕΘ.
Η κυβέρνηση σχεδίασε μια ανάπλαση με ισχυρό το αποτύπωμα της λογικής του real estate. Η κοινωνία της Θεσσαλονίκης, τα κινήματα, οι φορείς της πόλης που είχα την τύχη να συναντηθώ και την προηγούμενη εβδομάδα, αντέδρασαν και την ανάγκασαν να υποχωρήσει από τον αρχικό σχεδιασμό. Γιατί δεν γίνεται το μέλλον της Θεσσαλονίκης να αποφασίζεται ερήμην της Θεσσαλονίκης και των πολιτών της.
Όλα αυτά τα χρόνια υπήρξε και η μοναδική ευκαιρία του Ταμείου, μόνο που η Θεσσαλονίκη εξαιρέθηκε από αυτό και χάθηκε μια μεγάλη δυνατότητα. Γι’ αυτό πιστεύω ότι ήρθε η ώρα να ανοίξουμε μια μεγάλη συζήτηση που αφορά το ίδιο το μοντέλο διοίκησης της πόλης.
Κύριε Δήμαρχε, αγαπητέ Στέλιο, να συζητήσουμε σοβαρά τη μητροπολιτική διάσταση της Θεσσαλονίκης, δεν είναι τεχνικά αυτά. Οι μητροπολιτικές αρμοδιότητες που δόθηκαν στην Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα εδώ και δεκαετίες, δόθηκαν είτε για να μείνουν στα χαρτιά, είτε για να γίνουν οι αυτοδιοικητικοί… «αυτοφοράκηδες» της κυβέρνησης. Η «μητροπολιτική διάσταση» είναι ένα από τα πιο σύντομα ανέκδοτα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Νομίζω λοιπόν ότι η συγκοινωνία, η Πολιτική Προστασία, το περιβάλλον, οι ελεύθεροι χώροι, οι μεγάλες υποδομές απαιτούν έναν διαφορετικό μητροπολιτικό σχεδιασμό για ολόκληρο το πολεοδομικό συγκρότημα. Και ίσως, τελικά, από εκεί πρέπει να ξεκινήσουμε και αυτή είναι η δική μας πρόταση, που δεν φοβόμαστε την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αν θέλουμε να δώσουμε πραγματικό περιεχόμενο στον τίτλο που χρησιμοποιούμε τόσο συχνά για τη Θεσσαλονίκη, αυτή της: Πρωτεύουσας των Βαλκανίων.
Και επειδή μιλάμε για την πόλη -που είπα και πριν ότι η πόλη δεν είναι οι υποδομές, είναι οι άνθρωποι της- θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ σε έναν άνθρωπο που και η πόλη αλλά και η Αριστερά δεν έχει τιμήσει όσο του αξίζει, θέλω να αναφερθώ στον Γιάννη Πασαλίδη. Στον άνθρωπο που ως Πρόεδρος της ΕΔΑ κατόρθωσε στα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια να ενώσει τις διάσπαρτες δυνάμεις της Αριστεράς, να ενώσει ανθρώπους με διαφορετικές αφετηρίες και διαδρομές και να συμβάλει ώστε λίγα μόλις χρόνια αργότερα η ΕΔΑ να αναδειχθεί σε Αξιωματική Αντιπολίτευση.
Κι όλα αυτά σε συνθήκες που δύσκολα μπορούμε εμείς σήμερα να διανοηθούμε. Γιατί τότε εκείνοι αγωνίστηκαν και μάτωσαν. Και δεν κάνω αυτή την αναφορά για να αναζητήσω εύκολες αναλογίες με το σήμερα… Ούτε ο ίσκιος μας, ούτε το μπόι τους, ούτε οι δυσκολίες των εξοριών και του κυνηγητού είναι ίδιες, οι εποχές είναι διαφορετικές. Υπάρχει όμως κάτι από εκείνη την παρακαταθήκη που παραμένει επίκαιρο:
Η δύναμη της Αριστεράς δεν βρίσκεται στην περιχαράκωση, αλλά στη δυνατότητα της να συνθέτει, να ενώνει, να κάνει το όραμα κοινό στόχο του αγώνα, να βάζει το συλλογικό πάνω από το ατομικό. Και μου φαίνεται για πολύ καιρό το είχαμε ξεχάσει.
Και αυτή είναι η ιστορική μας ευθύνη σήμερα. Να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για τη μεγάλη συνάντηση των προοδευτικών δυνάμεων και των προοδευτικών πολιτών αυτού του τόπου. Και αυτό, εμείς, όπως το έχουμε κάνει και στο παρελθόν, με συνέπεια, δεν θα το κάνουμε πίσω από κλειστές πόρτες, δεν θα το κάνουμε με τεχνητές συγκολλήσεις, αλλά με προγραμματικές συγκλίσεις πάνω σε ένα καθαρό σχέδιο για την κοινωνία, απ’ την κοινωνία.
Οι ίδιοι οι πολίτες μας ζητούν να τα βρούμε. Η Αριστερά λοιπόν και πρέπει και μπορεί να ξαναγίνει πλειοψηφία.
Κλείνοντας, θέλω να απευθυνθώ στα μέλη και τους φίλους του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Περάσαμε δύσκολα, δεν έχουμε κανένα λόγο να το κρύψουμε, όπως κάποιοι και κάποιες επιχείρησαν. Κάποιοι βιάστηκαν να μας ξεγράψουν. Όμως αυτό το κόμμα άντεξε, και άντεξε γιατί είχε ανθρώπους που παραμένουν, που δούλεψαν, που δουλεύουν, που συνεχίζουν να δίνουν τις μάχες μέσα στην κοινωνία, ακόμα κι όταν τα πράγματα είναι δύσκολα. Σήμερα γίνεται πολλή και σοβαρή δουλειά, στο κόμμα, στις οργανώσεις μας, στους Τομείς σε όλη την Ελλάδα, γίνεται καθημερινά στη Βουλή, γίνεται στην Ευρωβουλή. Και γι’ αυτή τη δουλειά είμαστε περήφανοι και περήφανες. Δεν λύσαμε όλα μας τα προβλήματα, αλλά μπορούμε να πούμε με σιγουριά:
Εμείς ξέρουμε ποιοι είμαστε. Ξέρουμε ποιους θέλουμε να εκπροσωπήσουμε. Ξέρουμε για ποια Ελλάδα αγωνιζόμαστε. Αυτή είναι η δική μας θέση:
Επίκεντρο ο άνθρωπος. Πιστή στην Αριστερά. Πιστή στις προοδευτικές δυνάμεις.
Είμαστε εδώ, έχουμε να κάνουμε ακόμα πολλά!
Σταθερά, καθαρά. Αριστερά!
129.2026
