Το Συμβούλιο καθόρισε σήμερα τη θέση του σχετικά με το υπόλοιπο μέρος της δέσμης απλούστευσης «Omnibus X» . Η δέσμη στοχεύει στη μείωση των περιττών διοικητικών δαπανών και επιβαρύνσεων, διατηρώντας παράλληλα τα πολύ υψηλά πρότυπα της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών , καθώς και για την προστασία της υγείας των ανθρώπων και των ζώων και την προστασία του περιβάλλοντος. Στην πράξη, η πρόταση απλουστεύει τους κανόνες και τις διαδικασίες που έχουν χαρακτηριστεί ως ιδιαίτερα επαχθείς από τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις αρχές σε ολόκληρη τη νομοθεσία της ΕΕ, από τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα και τα βιοκτόνα προϊόντα έως τις ζωοτροφές, τους επίσημους ελέγχους και την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων.
Η σημερινή διαπραγματευτική εντολή καλύπτει κυρίως τον κανονισμό για τα μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων, τον κανονισμό για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, καθώς και τον κανονισμό για τα βιοκτόνα, μεταξύ άλλων.
Η εντολή που εγκρίθηκε σήμερα έρχεται μετά την έκδοση, στις 11 Μαΐου 2026, κανονισμού για την παράταση των περιόδων προστασίας δεδομένων σχετικά με τα βιοκτόνα, και την έγκριση, στις 27 Μαΐου 2026, της διαπραγματευτικής θέσης του Συμβουλίου σχετικά με τους επικαιροποιημένους κανόνες για τη βιώσιμη χρήση των φυτοφαρμάκων.
| «Σήμερα, το Συμβούλιο έκανε ένα ακόμη βήμα προς την υλοποίηση της δέσμης μέτρων απλούστευσης για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών. Αυτό ακριβώς θα πρέπει να προσφέρει η απλούστευση: έναν πιο ανταγωνιστικό και ανθεκτικό ευρωπαϊκό αγροδιατροφικό τομέα, με λιγότερη γραφειοκρατία και χωρίς συμβιβασμούς στην ασφάλεια των τροφίμων ή την προστασία του περιβάλλοντος. Αυτή η δέσμη μέτρων αποτελεί βασικό παραδοτέο στο πλαίσιο του Χάρτη Πορείας «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά». Η Προεδρία είναι πλήρως δεσμευμένη να εργαστεί για την επιδίωξη της φιλόδοξης προθεσμίας για συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έως το τέλος του έτους.» |
| — Thomas Byrne – Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας της Ιρλανδίας |
| «Οι αγρότες και οι επιχειρήσεις αγροδιατροφής της Ευρώπης χρειάζονται μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και λιγότερα περιττά βάρη, ώστε να μπορούν να επενδύουν, να καινοτομούν και να ανταγωνίζονται στην παγκόσμια αγορά, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλά πρότυπα υγείας και περιβάλλοντος που στηρίζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών μας. Η σημερινή συμφωνία στο Συμβούλιο αποτελεί σημαντικό βήμα προς την ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου για τους αγρότες και για τον αγροδιατροφικό τομέα σε ολόκληρη την ΕΕ.» |
| — Martin Heydon – Υπουργός Γεωργίας, Τροφίμων και Ναυτιλίας της Ιρλανδίας |
Κύριες τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο
Η Προεδρία αντιμετώπισε το πακέτο απλούστευσης «Omnibus X» με ύψιστη προτεραιότητα . Τα κράτη μέλη συμμερίζονται αυτήν την αίσθηση επείγοντος και, ως εκ τούτου, διατήρησαν τον κύριο προσανατολισμό των προτάσεων της Επιτροπής.
Κανονισμός για τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων (ΑΟΚ)
Το μέγιστο όριο υπολειμμάτων (MRL) είναι το υψηλότερο επίπεδο υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που είναι νόμιμα ανεκτό σε τρόφιμα ή ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης.
Η προτεινόμενη τροποποίηση του κανονισμού για τα ΑΟΚ αφορά τα υπολείμματα ορισμένων φυτοφαρμάκων σε εισαγόμενα τρόφιμα ή ζωοτροφές , τα οποία δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν στην ΕΕ λόγω της ιδιαίτερα επικίνδυνης φύσης τους. Λόγω των εγγενών ιδιοτήτων τους, οι δραστικές ουσίες που περιέχονται σε αυτά τα φυτοφάρμακα θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να προκαλέσουν καρκίνο, να είναι τοξικές για την αναπαραγωγή ή να επηρεάσουν το ενδοκρινικό σύστημα ή να έχουν μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Ο απώτερος σκοπός είναι να μην επιτρέπονται πλέον οι εισαγωγές προϊόντων που περιέχουν τέτοια υπολείμματα φυτοφαρμάκων και, ως εκ τούτου, να διατηρείται υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, προστατεύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, η εντολή του Συμβουλίου διατηρεί την αρχή της μείωσης των υφιστάμενων ΑΟΚ στο τεχνικό μηδέν για ιδιαίτερα επικίνδυνες ουσίες, κατόπιν προηγούμενης εκτίμησης επιπτώσεων, όπως προτάθηκε από την Επιτροπή. Το κείμενο της εντολής διευρύνει επίσης το πεδίο εφαρμογής των ουσιών που καλύπτονται, όχι μόνο σε ουσίες με ορισμένες ιδιαίτερα επικίνδυνες ιδιότητες, αλλά και σε ουσίες των οποίων οι συγκεκριμένες συνθήκες χρήσης οδηγούν σε απαράδεκτους κινδύνους για τις μέλισσες ή τα υπόγεια ύδατα.
Όπως είχε αρχικά προταθεί από την Επιτροπή, για προϊόντα που συμμορφώνονταν με τα προηγούμενα ΑΟΚ (πριν από τη μείωσή τους), η εντολή του Συμβουλίου διατηρεί επίσης τη δυνατότητα καθορισμού μεταβατικών διατάξεων που θα επιτρέπουν τη συνέχιση της διάθεσης στην αγορά των εν λόγω προϊόντων για ορισμένο χρονικό διάστημα, ώστε να αποφεύγεται η σπατάλη τροφίμων.
Κανονισμός για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα (ΦΠΠ)
Ο παρών κανονισμός αφορά τη διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων , ορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο αδειοδοτούνται τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα στην ΕΕ.
Για την ενίσχυση της καινοτομίας και την προώθηση της ανάπτυξης βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων αντί των συμβατικών ΦΠΠ για τη γεωργία, η εντολή προβλέπει ότι οι ουσίες βιολογικού ελέγχου θα επωφεληθούν από μια ταχεία διαδικασία, καθώς θα τους δοθεί προτεραιότητα στην αξιολόγηση πριν από την έγκρισή τους. Ταυτόχρονα, οι δραστικές ουσίες χαμηλού κινδύνου και τα ΦΠΠ που τις περιέχουν θα λαμβάνουν απεριόριστες εγκρίσεις και άδειες.
Επιπλέον, για άλλες ουσίες και ΦΠΠ που τις περιέχουν, οι περίοδοι έγκρισης θα παραταθούν σε 15 έτη για την πρώτη έγκριση και σε 25 έτη για τις επόμενες εγκρίσεις, με ορισμένες εξαιρέσεις.
Η διάρκεια προστασίας των δοκιμών και των εκθέσεων μελετών των ΦΠΠ θα παραταθεί από 10 σε 13 έτη για την πρώτη έγκριση κανονικών ΦΠΠ και από 13 σε 15 έτη για τα ΦΠΠ χαμηλού κινδύνου. Αυτές οι δοκιμές και οι εκθέσεις μελετών θα αναρτηθούν σε μια νεοσύστατη βάση δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ.
Για να αντισταθμιστούν οι μεγαλύτερες περίοδοι έγκρισης, το κείμενο εισάγει ισχυρότερες διασφαλίσεις, ιδίως μέσω περιοδικής αναθεώρησης της επιστημονικής βιβλιογραφίας και των διαθέσιμων δεδομένων παρακολούθησης από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, καθώς και μιας πιο προσεκτικής μεταχείρισης των ουσιών που ταξινομούνται ως «καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή, κατηγορίας 2».
Κανονισμός για τα βιοκτόνα προϊόντα
Τα βιοκτόνα προϊόντα χρησιμοποιούνται για την προστασία ανθρώπων, ζώων, υλικών ή αντικειμένων από επιβλαβείς οργανισμούς όπως παράσιτα ή βακτήρια, μέσω της δράσης των δραστικών ουσιών που περιέχονται στο βιοκτόνο προϊόν.
Η εντολή του Συμβουλίου διατηρεί την ισχύουσα αρχή των εγκρίσεων για δραστικές ουσίες με ημερομηνία λήξης, αν και με παρατεταμένη περίοδο έγκρισης, ιδίως 15 ετών για τις πρώτες εγκρίσεις και 25 ετών για τις επόμενες ανανεώσεις. Αυτό θεωρείται κατάλληλο και επαρκές για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών καθυστερήσεων στο πρόγραμμα αναθεώρησης των δραστικών ουσιών.
Κανονισμός για τα πρόσθετα ζωοτροφών
Η πρόταση της Επιτροπής εισάγει διάφορα στοχευμένα μέτρα απλούστευσης για τα πρόσθετα ζωοτροφών. Αυτά περιλαμβάνουν την κατάργηση της απαίτησης συστηματικής ανανέωσης για τα περισσότερα εγκεκριμένα πρόσθετα, την απλοποίηση των διαδικασιών για τροποποιήσεις των υφιστάμενων αδειών και την ενεργοποίηση της ψηφιακής επισήμανσης για ορισμένες πληροφορίες.
Κανονισμός για τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές
Η εντολή του Συμβουλίου βασίζεται στην πρόθεση της Επιτροπής να διευκρινίσει ότι τα προϊόντα ζύμωσης που παράγονται με χρήση γενετικά τροποποιημένων μικροοργανισμών (ΓΤΜ) δεν είναι τρόφιμα ή ζωοτροφές «που παράγονται από ΓΤΟ», ενώ παράλληλα εισάγει τροποποιήσεις που αποσκοπούν στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας των ανθρώπων και των ζώων, καθώς και του περιβάλλοντος.
Μεταξύ αυτών των μέτρων είναι η ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών της Επιτροπής σχετικά με τις ορθές πρακτικές παρασκευής , με στόχο την ελαχιστοποίηση της παρουσίας υπολειμματικού υλικού ΓΤΜ στα σχετικά τρόφιμα ή ζωοτροφές.
Επόμενα βήματα
Η Προεδρία του Συμβουλίου θα ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μόλις το τελευταίο υιοθετήσει τη θέση του, με σκοπό την ταχεία επίτευξη προσωρινής συμφωνίας επί του συνολικού πακέτου «Omnibus X» έως το τέλος του 2026.
Φόντο
Τον Οκτώβριο του 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη, κατά προτεραιότητα, να προωθήσουν το έργο, ιδίως ως απάντηση στις προκλήσεις που εντοπίστηκαν στις εκθέσεις των Enrico Letta («Πολύ περισσότερα από μια αγορά») και Mario Draghi («Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας»). Από τον Φεβρουάριο του 2025, η Επιτροπή έχει υποβάλει δώδεκα δέσμες «Omnibus» με στόχο την απλούστευση της ισχύουσας νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένης μιας δέκατης Omnibus για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών τον Δεκέμβριο του 2025.
Ο οδικός χάρτης «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» που υπεγράφη από τους προέδρους του Συμβουλίου της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής στις 24 Απριλίου περιλαμβάνει τον στόχο της ολοκλήρωσης των εργασιών για τα περισσότερα πακέτα απλούστευσης έως το τέλος του 2026.
30.9.2026
