ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΛΟΥΡΑΚΗΣ, ο χαρισματικός, ρηξικέλευθος, ακαταπόνητος και πολυβραβευμένος θεατρικός συγγραφέας, τα έργα του οποίου έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, τουρκικά, ρουμάνικα, πολωνικά και φινλανδικά και έχουν παρασταθεί ή αναγνωσθεί στα Royal Court Theatre, Gate Theatre, West Yorkshire Playhouse και Tristan Bates στη Μ. Βρετανία, στο Φεστιβάλ Oyun Yaz στην Κωνσταντινούπολη, στο Φεστιβάλ του Ελσίνκι, στα Comparative Drama Conference, Φεστιβάλ GI60 στις ΗΠΑ, κ.ά., παραμένει σεμνός & προσιτός.
Απόδειξη, η συνέντευξη την οποία δέχτηκε πρόθυμα να δώσει στη συγγραφέα Νούλη Τσαγκαράκη.
ΕΡ.: Πώς θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας & το έργο σας;
ΑΠ.: Θα έλεγα πως είμαι ένας συγγραφέας που δουλεύει διαρκώς στα όρια, ανάμεσα στο θέατρο και σε άλλες μορφές αφήγησης, ανάμεσα στο προσωπικό και το πολιτικό, ανάμεσα στο γράψιμο και την έρευνα. Το έργο μου είναι ένας τρόπος να ερευνώ όσα συμβαίνουν μέσα μας κι όσα αλλάζουν με ταχύτητα γύρω μας.
ΕΡ.: Τα έργα σας διακρίνονται για τη ρηξικέλευθη κοινωνική τους ματιά. Είναι αυτή η ματιά το μέσον που χρησιμοποιείτε προκειμένου να αφυπνίσετε τον άνθρωπο, απομακρύνοντάς τον από ένα χαοτικό, αποπροσανατολιστικό, εγωιστικό κι άκρως παθητικό περιβάλλον και στρέφοντάς τον προς στη θέαση του εαυτού του και των πραγματικών του αναγκών;
ΑΠ.: Με ενδιαφέρει περισσότερο να δημιουργώ μια ρωγμή σε ό,τι θεωρούμε αυτονόητο. Στη δουλειά μου το προσωπικό και το συλλογικό συμπλέκονται και η δημόσια σφαίρα παύει να είναι ένα αφηρημένο πολιτικό τοπίο· γίνεται κάτι που εισχωρεί στις σχέσεις και στη γλώσσα. Αν το θέατρο μπορεί να κάνει κάτι, είναι να διαταράξει την παθητικότητα κι όχι να δώσει έτοιμες απαντήσεις. Ένα έργο δεν χρειάζεται να επιβεβαιώνει όσα ήδη γνωρίζουμε, πρέπει να αποσταθεροποιεί τις βεβαιότητές μας. Το θέατρο είναι ο ζωντανός τόπος όπου η κοινωνία αυτοπαρατηρείται την ίδια στιγμή που αλλάζει.
ΕΡ.: Πώς βλέπετε τη σημερινή κοινωνία σε αντιπαραβολή με το χθες και πώς τη φαντάζεστε αύριο;
ΑΠ.: Δεν πιστεύω πως το χθες ήταν κατ’ ανάγκην καλύτερο και το σήμερα χειρότερο. Κάθε εποχή είχε τις βεβαιότητες και τα τυφλά της σημεία. Αυτό που νιώθουμε σήμερα είναι μια μεγάλη επιτάχυνση, έχουμε περισσότερη πρόσβαση στη γνώση και περισσότερες δυνατότητες επικοινωνίας. Ταυτόχρονα, δεχόμαστε περισσότερη πληροφορία απ’ όση μπορούμε να επεξεργαστούμε. Αυτό δημιουργεί παράξενες αντιφάσεις: είμαστε διαρκώς «συνδεδεμένοι», αλλά νιώθουμε απομονωμένοι· γνωρίζουμε περισσότερα, χωρίς απαραίτητα να κατανοούμε καλύτερα. Νομίζω πως το στοίχημα του μέλλοντος είναι να μη χάσουμε το χιούμορ, την ικανότητα να κρίνουμε και τη συμπόνια. Γιατί μια κοινωνία μπορεί να είναι εξαιρετικά προηγμένη στα μέσα της, αλλά πολύ φτωχή στο «μέσα» της.
ΕΡ.: Τι αντιπροσωπεύει για σας το θέατρο;
ΑΠ.: Είναι πρώτα απ’ όλα ένας τόπος συνάντησης: ένας χώρος όπου ένα θεατρικό έργο μπορεί να αποκτήσει ζωές που ο συγγραφέας του δεν είχε φανταστεί. Είναι κάτι που σκέφτομαι αυτές τις μέρες, καθώς το έργο μου Κάσσυ παρουσιάζεται στη ΦΙΑΤ, σε σκηνοθεσία Athena Zeros και σε συνεργασία με έντεκα ακόμη καλλιτέχνες από διάφορες χώρες, και βλέπω ένα έργο που ολοκλήρωσα πριν από είκοσι χρόνια να περνά μέσα από μια ιδιαίτερη αισθητική ματιά και να γίνεται μια παράσταση όπου συναντώνται το θέατρο, ο χορός, το φιλμ, η ζωντανή μουσική και, εντέλει, οι άνθρωποι.
ΕΡ.: Τι σας ώθησε προς αυτήν την κατεύθυνση, του θεάτρου δηλαδή;
ΑΠ.: Περισσότερο ήταν μια σταδιακή έλξη προς μια μορφή γραφής που μου επέτρεπε να δουλεύω με τη σύγκρουση, τη φωνή και την παρουσία. Στην πορεία κατάλαβα πως το θέατρο δεν ήταν για μένα απλώς ένα είδος γραφής· ήταν ένας τρόπος να απολαμβάνω και να σκέφτομαι.
ΕΡ.: Τι σημαίνει για σας επιτυχία και τι αποτυχία;
ΑΠ.: Η επιτυχία δεν μετριέται από το αν μια παράσταση θα γίνει «sold out» ή από το πόσο μεγάλο είναι το θέατρο στο οποίο θα παιχτεί. Επιτυχία είναι να μπορεί ένα έργο να συνεχίζει τη ζωή του μέσα στα χρόνια, να συναντά άλλους καλλιτέχνες, άλλες γλώσσες και άλλες κοινωνίες και να εξακολουθεί να παράγει νόημα. Το νιώθω πολύ αυτό και με το Φύλλα της, που παίζεται αυτόν τον καιρό στην Κωνσταντινούπολη, σε σκηνοθεσία Kemal Başar, και είναι το τρίτο ανέβασμα του έργου στην Τουρκία αυτή τη δεκαετία. Όσο για την αποτυχία, για μένα είναι να πάψω να ρισκάρω.
ΕΡ.: Ποιο απ’ όλα τα θεατρικά έργα σας ξεχωρίζετε και γιατί;
ΑΠ.: Αν έπρεπε σήμερα να ξεχωρίσω δύο, θα έλεγα πρώτα το Θέλω μια χώρα, γιατί συμπυκνώνει πολλά από τα ζητήματα που με απασχολούν: τη σχέση του ατομικού με το συλλογικό, την κρίση της ταυτότητας, την έννοια της πατρίδας, την απογοήτευση αλλά και την επιθυμία να φανταστούμε κάτι διαφορετικό. Είναι ένα έργο που έχει παρουσιαστεί σε περισσότερες από δέκα χώρες, από το Royal Court Theatre του
Λονδίνου μέχρι σκηνές της Ινδίας και του Μεξικού. Επίσης, θα ξεχώριζα και το έργο Η Χάιντι και τα βουνά, που αυτόν τον Οκτώβριο είναι η «Παράσταση του μήνα» στο Web Radio του Εθνικού Θεάτρου, σε σκηνοθεσία Ιώς Βουλγαράκη. Το ξεχωρίζω γιατί θεωρώ πως μιλά με ειλικρίνεια σε ανήλικους και ενήλικους για την απώλεια και το πένθος, αλλά και για τη δύναμη που έχει ένα παιδί να μας μετακινεί προς τη ζωή.
ΕΡ.: Ποιο είναι το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή σας, αυτό που, αν το στερούσασταν, η ζωή σας θα ήταν άνευ νοήματος;
ΑΠ.: Οι άνθρωποί μου. Η γραφή είναι σημαντική για μένα, είναι τρόπος να υπάρχω και να σκέφτομαι, αλλά αν δεν υπήρχαν οι άνθρωποι που αγαπώ, ακόμη και η δημιουργία θα έχανε μεγάλο μέρος του νοήματός της.
ΕΡ.: Ποια είναι τα καλύτερα προτερήματα και πια τα χειρότερα ελαττώματά σας;
ΑΠ.: Έχω περιέργεια, που είναι καλό. Το πρόβλημα είναι ότι ανοίγει συνέχεια καινούργια tabs.
ΕΡ.: Πώς νομίζετε πώς σας βλέπουν οι άλλοι και πώς βλέπετε εσείς τον εαυτό σας;
ΑΠ.: Άλλοι με βλέπουν με μισό μάτι, άλλοι και με τα δύο. Κι εγώ κάθε μέρα με βλέπω αλλιώς.
ΕΡ.: Ποια είναι η σχέση σας με τον εαυτό σας;
ΑΠ.: Συμπαθιόμαστε αρκετά.
ΕΡ.: Τι ονειρεύεστε για το μέλλον;
ΑΠ.: World peace, που λένε και στα καλλιστεία.
Γράφει η συγγραφέας Νούλη Τσαγκαράκη
