Οι χώρες της ΕΕ έχουν δεσμευτεί να κάνουν περισσότερα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της αστεγίας και του αποκλεισμού από τη στέγαση , διασφαλίζοντας ότι τα άτομα που βρίσκονται σε ευάλωτες καταστάσεις έχουν ένα μέρος να αποκαλούν σπίτι. Σε σύσταση που εγκρίθηκε σήμερα, το Συμβούλιο προτείνει ένα ολοκληρωμένο φάσμα μέτρων που συνδυάζουν την υποστήριξη έκτακτης ανάγκης με μακροπρόθεσμες λύσεις για την πρόληψη της αστεγίας και τη διασφάλιση της πρόσβασης σε επαρκή και ασφαλή στέγαση.
Το Συμβούλιο ζητά μια προσέγγιση με επίκεντρο τον άνθρωπο και επίκεντρο τη στέγαση για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, η οποία περιλαμβάνει την ενίσχυση των εργαλείων για τον εντοπισμό και την υποστήριξη ατόμων που κινδυνεύουν από την αστεγία , την απλούστευση της πρόσβασης σε κοινωνικές υπηρεσίες και την ενίσχυση της προσφοράς οικονομικά προσιτής και κοινωνικής στέγασης .
Η παρούσα σύσταση αποτελεί μέρος των συνεχιζόμενων προσπαθειών της ΕΕ για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στην Ευρώπη και ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για Προσιτή Στέγαση .
Όλοι αξίζουν ένα ασφαλές και προστατευμένο μέρος για να το αποκαλούν σπίτι τους. Η σημερινή σύσταση παρέχει στα κράτη μέλη ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την πρόληψη της αστεγίας, την υποστήριξη όσων βρίσκονται χωρίς σπίτι και την παροχή βοήθειας στους ανθρώπους για την πρόσβαση σε ασφαλή, μακροπρόθεσμη στέγαση. Ενεργώντας νωρίτερα και θέτοντας τις ατομικές ανάγκες των ανθρώπων στο επίκεντρο των πολιτικών μας, μπορούμε να κάνουμε πραγματική διαφορά στη ζωή των ανθρώπων.
Τζέιμς Μπράουν, Ιρλανδός Υπουργός Στέγασης, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Ο «αποκλεισμός από στέγαση» είναι μια ευρεία κατηγορία που περιλαμβάνει άτομα που βιώνουν έλλειψη στέγης, καθώς και άτομα που έχουν στέγη πάνω από το κεφάλι τους, αλλά ζουν σε συνθήκες που είναι ανεπαρκείς (δηλαδή, χωρίς βασικές εγκαταστάσεις, όπως τουαλέτες με καζανάκι) ή ανασφαλείς (π.χ. αντιμετωπίζουν έξωση ή ενδοοικογενειακή βία).
Η προσέγγιση του Συμβουλίου για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης
Αντί να επικεντρώνεται απλώς σε βραχυπρόθεσμες λύσεις, η σύσταση του Συμβουλίου υιοθετεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, συνδυάζοντας την πρόληψη και την υποστήριξη έκτακτης ανάγκης με μέτρα που αποσκοπούν στην παροχή μακροπρόθεσμων, ασφαλών λύσεων στέγασης .
Ειδικά στρατηγικά πλαίσια
Μια μακροπρόθεσμη προσέγγιση στην αντιμετώπιση της αστεγίας στην Ευρώπη απαιτεί μια συνεκτική στρατηγική τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Συνεπώς, η σύσταση καλεί τις χώρες της ΕΕ είτε να υιοθετήσουν στρατηγικά πλαίσια που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του αποκλεισμού από τη στέγαση και της αστεγίας , είτε να ενισχύσουν περαιτέρω τα υπάρχοντα πλαίσιά τους. Αυτά τα στρατηγικά πλαίσια θα πρέπει να βασίζονται σε πολιτικές με επίκεντρο το άτομο και να βασίζονται στη στέγαση και θα πρέπει να περιλαμβάνουν σχετικούς, χρονικά δεσμευτικούς, εφικτούς και μετρήσιμους στόχους.
Έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη
Η σύσταση του Συμβουλίου προβλέπει την έγκαιρη ανίχνευση και τον εντοπισμό νοικοκυριών που κινδυνεύουν από έλλειψη στέγης, όπως μέσω συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης . Προτείνει επίσης στοχευμένες παρεμβάσεις για την υποστήριξη νοικοκυριών που βρίσκονται σε κίνδυνο , συμπεριλαμβανομένης της παροχής συμβουλών για θέματα χρέους, των διασφαλίσεων κατά της αναγκαστικής έξωσης, της έκτακτης βοήθειας για την ενοικίαση και της διαμεσολάβησης.
Επιπλέον, η σύσταση ορίζει τη δέσμευση εκ μέρους των κρατών μελών της ΕΕ να διασφαλίσουν ότι κανένα παιδί δεν στερείται επαρκούς στέγασης και ότι τα παιδιά και οι νέοι που εγκαταλείπουν ιδρύματα ή αναδοχές έχουν πρόσβαση σε στέγαση και υποστήριξη.
Μια προσέγγιση «ενιαίας εξυπηρέτησης»
Όσον αφορά τα μέτρα που αποσκοπούν στην υποστήριξη όσων ήδη βιώνουν έλλειψη στέγης ή αποκλεισμό από στέγαση, το Συμβούλιο ζητά μια απλοποιημένη προσέγγιση που να διασφαλίζει ότι οι άνθρωποι μπορούν εύκολα να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες που χρειάζονται . Αυτό περιλαμβάνει ένα «μονοαπευθυντικό κέντρο», μέσω του οποίου οι άστεγοι μπορούν να λαμβάνουν έγκαιρες και απλοποιημένες παραπομπές σε αρμόδιους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, κοινωνικής πρόνοιας και κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες.
Η σύσταση ζητά επίσης εξατομικευμένα σχέδια υποστήριξης βασισμένα σε ατομικές αξιολογήσεις , με υποστήριξη και καθοδήγηση από διεπιστημονικές ομάδες προσέγγισης με βάση την κοινότητα, οι οποίες περιλαμβάνουν επαγγελματίες υγείας και φροντίδας, κοινωνικούς λειτουργούς και τράπεζες τροφίμων.
Ενίσχυση της προσφοράς στέγης
Η σύσταση του Συμβουλίου αναγνωρίζει επίσης ότι η έλλειψη κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης παίζει σημαντικό ρόλο στην επιδείνωση των ποσοστών αποκλεισμού από τη στέγαση και έλλειψης στέγης στην ΕΕ. Ως εκ τούτου, προτείνει μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της προσφοράς κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων σε νέες και ανακαινισμένες κατοικίες , της καλύτερης χρήσης του υπάρχοντος οικιστικού αποθέματος και της υποστήριξης εναλλακτικών και μη κερδοσκοπικών μοντέλων στέγασης.
Επόμενα βήματα
Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να ενημερώνουν την Επιτροπή κάθε πέντε χρόνια σχετικά με την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών τους για την αντιμετώπιση του αποκλεισμού από τη στέγαση και της έλλειψης στέγης στις χώρες τους. Με βάση αυτές τις αξιολογήσεις, η Επιτροπή θα επανεξετάσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε εθνικό επίπεδο και θα υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο πέντε χρόνια μετά την έγκριση της σύστασης.
Φόντο
Η σύσταση του Συμβουλίου για την καταπολέμηση του αποκλεισμού από την αγορά στέγασης ανακοινώθηκε αρχικά τον Δεκέμβριο του 2025 στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για Προσιτή Στέγαση, της πρώτης ολοκληρωμένης στρατηγικής σε επίπεδο ΕΕ για την υποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών, των περιφερειών και των πόλεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και των διαφόρων επιπτώσεών της. Η πρόταση δημοσιεύθηκε στις 6 Μαΐου 2026 ως μέρος της πρώτης Στρατηγικής της ΕΕ για την Καταπολέμηση της Φτώχειας.
Η έλλειψη στέγης είναι η πιο ακραία και ορατή εκδήλωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού και εκτιμάται ότι επηρεάζει περισσότερους από ένα εκατομμύριο ανθρώπους σε όλη την ΕΕ.
Ο αποκλεισμός από τη στέγαση και η έλλειψη στέγης οφείλονται σε μια σειρά αλληλένδετων παραγόντων, όπως η φτώχεια, η ανεργία, οι διακρίσεις, η κακή ψυχική και σωματική υγεία, η κατάχρηση ουσιών και η ενδοοικογενειακή βία. Ορισμένες ομάδες, όπως οι νέοι, όσοι βιώνουν φτώχεια λόγω εργασίας και τα άτομα με αναπηρίες, μπορεί να αντιμετωπίσουν ιδιαίτερα εμπόδια όσον αφορά την πρόσβαση σε επαρκή στέγαση. Επιπλέον, η έλλειψη κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης σε ολόκληρη την ΕΕ έχει αποδειχθεί σημαντικό εμπόδιο στην καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση και της έλλειψης στέγης.
Μεταξύ 2013 και 2024, οι τιμές των κατοικιών σε ονομαστικούς όρους αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 60% σε ολόκληρη την ΕΕ, αυξανόμενες ταχύτερα από το εισόδημα των νοικοκυριών, με ορισμένα κράτη μέλη να παρουσιάζουν μέσες αυξήσεις άνω του 220%
19.10.2026
