Kριτική παράστασης “1984” του George Orewell, από την θεατρολόγο Σοφία Σταθάτου

Η θεατρική μεταφορά του μυθιστορήματος <<1984>> του George Orwell σε ερμηνεία και σκηνοθεσία του Γιώργου Παπαγεωργίου, αποτελεί πρόκληση για κάθε δημιουργό ,καθώς το έργο εμπεριέχει βαθιά πολιτικά και υπαρξιακά ζητήματα με ένα έντονο ψυχολογικό υπόβαθρο. Στην θεατρική σκηνή του θεάτρου Δίπυλον συμπυκνώνεται ένα πολυεπίπεδο αφηγηματικό σύμπαν σε μία ζωντανή θεατρική εμπειρία. Το έργο, εμβληματικό για την δυστοπική του σύλληψη και την πολιτική του οξυδέρκεια, διότι θέτει στο επίκεντρο ζητήματα εξουσίας, ελέγχου της γλώσσας & κατασκευής της αλήθειας, θέματα που παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα.

Πριν την έναρξη της παράστασης ο πρωταγωνιστής Γιώργος Παπαγεωργίου επιλέγει να κάνει μια σύντομη εισαγωγική παρέμβαση, σκέψη ιδιαίτερα εντυπωσιακή, ώστε να εισάγει τον θεατή καλύτερα στην θεματική του έργου. Χρησιμοποιεί δύο διαφορετικά είδη μικροφώνων: Ένα τοποθετημένο διακριτικά στο μάγουλο και ένα δεύτερο συμβατικό μικρόφωνο σκηνής. Επιπρόσθετα, η χρήση μίας ηχητικής κονσόλας επί σκηνής, επέδειξε στην πράξη την δυνατότητα αλλοίωσης φωνής μέσα από παραδείγματα του ίδιου του ήρωα. Η τεχνική αυτή δεν είχε απλώς ενημερωτικό χαρακτήρα, αλλά λειτούργησε ως δραματουργική προοικονομία. Η διαφοροποίηση του ήχου , η παραμόρφωση και ο έλεγχος της ακουστικής υπαινίσσονταν ήδη από την αρχή του έργου : την χειραγώγηση της πληροφορίας και την διαστρέβλωση της πραγματικότητας από την εξουσία.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στην ερμηνεία του Γιώργου Παπαγεωργίου, ο οποίος ενσαρκώνει μόνος του όλους τους ρόλους της παράστασης[ Τζούλια, μεγάλος αδελφός, Ομπράιν ,πρώην σύζυγος , φιλόλογος κ.α], κατορθώνοντας να διαφοροποιεί κάθε χαρακτήρα με ακρίβεια. Η μετατόπιση της φωνής, της στάσης του σώματος και της έκφρασης του προσώπου είναι τόσο ακριβής που το κοινό μπορεί να αναγνωρίσει αμέσως την διαφορά, χωρίς καμία σύγχυση. Η υποκριτική του παρουσία υπήρξε εξαιρετικής έντασης και εσωτερικής αλήθειας, οι εκφραστικές του μεταπτώσεις και η διαχείριση της σιωπής απέδωσαν με ακρίβεια την ψυχολογική φθορά & την σταδιακή διάλυση του ήρωα. Η ερμηνεία του δεν περιορίστηκε σε μια εξωτερική αναπαράσταση συναισθημάτων, αλλά ανέδειξε μια βαθιά βιωματική προσέγγιση του ρόλου, προκαλώντας ουσιαστική ανταπόκριση στο κοινό. Πρόκειται πραγματικά για υψηλό επίπεδο τεχνικής και εκφραστικής ικανότητας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ο τρόπος συγχρονισμού μεταξύ σκηνής και μουσικών[ Βανέσσα Αθανασίου,Αναστασία Μηλιώρη, Έλενα Μήτσα και Γρηγόρης Καρκάνη], καθώς δεν περιορίστηκαν σε διακοσμητικό-συνοδευτικό ρόλο, αλλά

λειτούργησαν ως οργανικό στοιχείο της δραματουργίας. Σε καίριες στιγμές, ο ηθοποιός έδινε διακριτικά το σήμα, επιτυγχάνοντας μια άρτια ρυθμική σύμπλευση λόγου, κίνησης και ήχου. Η μουσική δεν ακολουθούσε απλώς την δράση, τη συνδιαμόρφωνε, δημιουργώντας ένα ηχητικό περιβάλλον που λειτουργούσε σχεδόν ως << εσωτερική φωνή>> της σκηνής.

Η σκηνοθεσία του ίδιου Γιώργου Παπαγεωργίου, έδειξε βαθιά κατανόηση των θεμάτων του μυθιστορήματος και ικανότητα μεταφοράς τους σε σκηνικό λόγο, συνδυάζοντας ένταση, συμβολισμό και ακρίβεια στην κινησιολογία. Στο τέλος της παράστασης, η σκηνοθετική παρομοίωση με τα μικρόφωνα που περιέβαλλαν τον ηθοποιό και τον στερούσαν από χώρο και ανάσα ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένη. Το ασφυκτικό περιβάλλον των μικροφώνων απέδιδε συμβολικά την πανταχού παρούσα δύναμη της εξουσίας, η οποία ελέγχει και <<φυλακίζει>> τον άνθρωπο. Τέλος, η χρήση σκηνικών εφέ εντάχθηκε οργανικά στην δράση, ενισχύοντας την δραματουργική ένταση. Η σκηνή κατά την οποία τοποθετήθηκε πάγος σε σκεύος και προστέθηκε βραστό νερό, δημιουργώντας πυκνό καπνό που ξεχύθηκε στον σκηνικό χώρο, αποτέλεσε ένα ιδιαίτερα επιτυχημένο οπτικό εύρημα.

Η παράσταση καταφέρνει να συνδυάσει υψηλή σκηνοθετική και ερμηνευτική ικανότητα με ευρηματικά τεχνικά μέσα, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία όπου η ένταση, η ατμόσφαιρα και η αισθητική συνέπεια αλληλοσυμπληρώνονται. Η υποκριτική του ήρωα, η μουσική, ο έντονος φωτισμός και τα σκηνικά εφέ συνεργάζονται αρμονικά, με αποτέλεσμα το κοινό να βιώνει όχι απλώς μια ιστορία, αλλά μια έντονη συναισθηματική εμπειρία που αιχμαλωτίζει την προσοχή και την αίσθηση. Πόσο τελικά η τέχνη μπορεί να μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε τις αόρατες δυνάμεις που περιορίζουν την ελευθερία μας;

Γράφει η θεατρολόγος Σοφία Σταθάτου.

Από τις 6 Φεβρουαρίου, η παράσταση-εμπειρία του Γιώργου Παπαγεωργίου, που λειτουργεί ως καθρέφτης των μηχανισμών σύγχρονης εξουσίας, έρχεται στο Θέατρο ΔΙΠΥΛΟΝ.