Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ

lifespeed.gr


Της αγιογράφου-κριτικού βιβλίου Μαριλένας Φωκά (ΜΑ)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Από τον ρομαντικό νεοκλασσικισμό στη μεταμοντέρνα απόδοση του αστικού χώρου  

 

 

Πριν από λίγες μέρες παραδόθηκε στους Αθηναίους η ανακαινισμένη πλατεία Ομονοίας.  Η διαμόρφωση του χώρου επί δημαρχίας Μπακογιάννη είναι μια προσπάθεια άξια συγχαρητηρίων, που ανέδειξε έναν χώρο ορόσημο για το κέντρο της Αθήνας  με δομική οντότητα και ουσιαστικό κοινωνικοπολιτικό περιεχόμενο που εισέπραξε πολλά θετικά σχόλια από τους πολίτες.  Ποιά όμως ήταν η ιστορία της εν λόγω πλατείας που τα ετερόκλητα συχνά στοιχεία της διαμορφώνουν μια «αέναη αστική γεωγραφία;»     

 

00a18a21.jpg

 

 

Στην πρώτη σχεδίαση της πλατείας Ομονοίας, τότε Ανακτόρων  το 1833, σε σχέδια των Στ.Κλεάνθη –Ε.Shaubert, το ζητούμενο ήταν η δημιουργία ενός γεωμετρικού τύπου αστικού χώρου αναψυχής εξάροντας τους ανοικτούς οδικούς άξονες-εξόδους, τη συμμετρία και την αρμονία, σε μια πόλη που θα ήταν αντάξια των Ευρωπαϊκών προτύπων. Η πραγματικότητα όμως διέψευσε τις προσδοκίες αυτές καθώς στον πολεοδομικό ιστό υπήρχαν ελλείψεις βασικών δομών. Για παράδειγμα, στην πόλη που ασπάθηκε τον νεοκλασσικισμό και ανέγειρε μνημειώδη κτήρια το οδικό δίκτυο ήταν αυτό της αρχαῑότητας,  δεν υπήρχε  υπηρεσία καθαρισμού ούτε επαρκής φωτισμός,  ενώ εκπληκτικά μνημεία και μέγαρα συνυπήρχαν με βουστάσια, ανοργάνωτα σφαγεία και ρέματα. Με την μεταροπή του εγκεκριμένου σχέδιου πόλεως, το 1834, με επέμβαση του Leon von Klenze επιχειρήθηκε ο επανασχεδιασμός της πλατείας  χωρίς πάλι να  προσαρμόζονται τα αστικά ή μορφολογικά  στοιχεία στα κτηριακά δηλ.  ο δρόμος στο κτίριο και όχι το αντίθετο όπως συνέβηκε παρουσιάζοντας το εγχείρημα αυτό μια επίπλαστη αστικοποίηση.  Το μέγεθος των ανακτόρων του Όθωνα ήταν αυτό που ουσιαστικά καθόρισε την δημιουργία των πλατειών Συντάγματος και Ομονοίας. (Η σχέση μεταξύ του σχεδίου πόλεως και των οικοδομημάτων εξορθολγίστηκε επί Γεωργίου Α΄). Το 1834 η πλατεία μετονομάστηκε σε πλατεία Όθωνα προς τιμή του βασιλά της Ελλάδας και προτάθηκε η αλλαγή του σχήματος σε κυκλικό αλλά τελικά δεν εφαρμόστηκε. O περιβάλλον χώρος διαμορφώκε κυρίως από τον Ε.Ziller. Η οικοδόμιση της εποχής εξέφραζε τη «Μεγάλη Ιδέα» που ενέτασε στα σχέδια της τον παροικιακό Ελληνισμό στα κεφάλαια του οποίου  το ασθενές οικονομικά Ελληνικό κράτος απέβλεπε. Επίσης, η στροφή των λαϊκών μαζών στον ελληνοκεντρισμό προκλήθηκε από τις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ της Πρωσίας και των Μεγάλων Δυνάμεων, την απασχόληση αρχιτεκτόνων από τα Ιόνια νησιά που κόμιζαν τις ιδέες του νεοκλασσικισμού, η επικράτηση της σχολής του Μονάχου στην τέχνη με τον Ακαδημαῑσμό, κλ.π.

Το 1849 με βασιλικό διάταγμα η πλατεία πήρε σχήμα ορθογώνιο ενώ το 1863 μετονομάστηκε σε πλατεία Ομονοίας ως σύμβολο της ενότητας των πολιτών μετά την εκθρόνιση του Όθωνα. Στο τέλος του 19ου αιώνα η πλατεία δενδροφυτεύθηκε και  στο κέντρο της  κατασκευάστηκε  πολυγωνική εξέδρα μουσικής και το 1877 φωταγωγήθηκε  με λάμπες φωταερίου.

Το 1880 αποτέλεσε την αφετηρία του ιπποσιδηροδρόμου ενώ το 1895 δημιουργήθηκε  ο σταθμός του τρένου Αθηνών – Πειραιώς. Το 1930 το σχήμα της έγινε κυκλικό ενώ προβλέφθηκαν  περίπτερα για τους ανθοπώλες και εγκαινιάστηκε επί Βενιζέλου η λειτουργία του σταθμού του ηλεκτρικού τρένου στον αεραγωγό του οποίου τοποθετήθηκαν οι Μούσες οι οποίες αποκαθηλώθηκαν επί δημάρχου Κοτζιά ως αντιαισθητικές το 1936.

Το 1950  οι υποδομές εκσυγχρονίστηκαν με την έλευση του αυτοκινήτου και η αναζήτηση οδοστρώματος ήταν κοινό αίτημα  ενώ το 1960 αποσύρθηκαν τα τραμ. Διανοίχθηκε η οδός Κοραή και αποφεύχθηκαν οι παρεμβάσεις  στην  Πλάκα ενώ άνθισε η αντιπαροχή με την ανάλογη κυκλοφοριακή συμφόρση που επέφερε.                   

 Η μεταπολεμική ανοικοδόμηση δεν αλλοίωσε σημαντικά το χαρακτήρα της πλατείας ενώ το 1985, με το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας, επί Τρίτση έγινε ενσυνείδητο κοινωνικό αίτημα η ανάγκη προστασίας του  χαρακτήρα του χώρου.  Από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, επιδιώθχηκε μια βιώσιμη ανάπτυξη  υπαγορευόμενη από  περιβαλλοντικές επιταγές που έμεινε ανυλοποίητη  καθώς  προσέκρουε σε θέματα οικονομικής ανάπτυξης.  Το τέλος της δεκαετίας του ’90 ξεκίνησαν τα έργα της ανάπλασης του ευρύτερου Ιστορικού Κέντρου, η  Ενοποίηση των Αρχαιολογικών Χώρων και ο επανασχεδιασμός 4 πλατειών - Σύνταγμα, Ομόνοια, Μοναστηράκι, Ελευθερίας φτάνοντας στο 2020 με στην αναμορφώση του  κεντρικού χώρου της πλατείας με τη δημιουργία του εντυπωσιακού φωτιζόμενου συντριβανιού.

(Εικόνες : Κατασκευαστικές φάσεις τις πλατείας Ομονίας. 

Πηγή :Φωτογραφικό υλοκό από το διαδίκτυο).

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 18 Μαΐου 2020 14:00

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Copyright © 2011-2017 lifespeed.gr

cpr certification online
cpr certification onlinecpr certification onlinecpr certification online
CPR certification onlineCPR certification onlineCPR certification online