Μεταμορφώσεις

lifespeed.gr


Κωνσταντίνος Α. Λυγνός Συνθέτης

 

 

 

Πότε ένα κομμάτι «κάτι μάς θυμίζει» και πότε λέμε ότι είναι ίδιο με κάποιο προηγούμενο; Στην περίπτωση που πράγματι είναι ίδιο είναι τελικά τόσο κακό αυτό; Όταν στο Λονδίνο δούλευα σε ένα ναυτιλιακό γραφείο ο λογιστής, φανατικός λάτρης και ακροατής κλασικής μουσικής, συστηματικά μου έφερνε τις νέες του ανακαλύψεις. Την μια ο Προκόφιεφ θύμιζε έναν Μέντελσον, την άλλη μια μελωδία του Τσαϊκόφσκι ήταν ίδια έναν Σούμπερτ ή ο Ραβέλ είχε πάρει κάτι από τον Μότσαρτ.

Μπορεί κάποια από τα παραπάνω να έχουν μία δόση αλήθειας, όμως οι περισσότερες φορές οι ομοιότητες είναι απλώς συμπτώσεις. Για παράδειγμα, ήταν αδύνατο κάποιος Γερμανός συνθέτης τον 19ο αιώνα να είχε ακούσει και να «κλέψει» μουσική της Ισπανίας γραμμένη 200 χρόνια πριν. Ωστόσο η κουβέντα αυτή δείχνει πόσο στις μέρες μας  λογαριάζουμε εκτιμούμε την «πρωτοτυπία» και πόσο έχουμε την τάση να απαξιώνουμε κάτι που θεωρούμε «κλεμμένο». Ακόμα και αν κάποιος έχει κλέψει τον εαυτό του! Κάποτε ο Στραβίνσκι χαρακτήρισε τον Βιβάλντι «Αυτόν τον βαρετό τύπο που έγραψε διακόσες φορές το ίδιο κοντσέρτο.»

Από την άλλη υπάρχουν και ήδη μουσικής όπου οι ομοιότητες στα κομμάτια αποτελούν σχεδόν το χαρακτηριστικό γνώρισμα. Καλύτερο και πιο γνωστό παράδειγμα τα παραδοσιακά Blues. Σχεδόν απαράλλακτη αλληλουχία συγχορδιών, ίδιος βασικός ρυθμός, τεράστιες ομοιότητες στη φωνή, ακόμα και στη θεματολογία των στίχων. Ωστόσο τα ακούμε χωρίς η ομοιότητα να μας ενοχλεί. Πιθανά την αποζητάμε κιόλας.

Ανάλογος είναι ο τρόπος που ακούμε πολλά ήδη Δημοτικών, παράδειγμα τα πολυφωνικά Ηπειρώτικα ή έναν ατελείωτο αριθμό από σονάτες για βιολί και τσέμπαλο του 17ου αιώνα που συχνά θυμίζουν η μία την άλλη σαν σταγόνες νερού. Ξέρουμε τί θα ακούσουμε και μας αρέσει που το συναντάμε ξανά.

Είναι γεγονός πάντως πως όταν βρεθεί μια καλή ιδέα σίγουρα θα χρησιμοποιηθεί περισσότερες από μία φορές. Δε χρειάζεται να μπλέξουμε με βαθυστόχαστες ιστορικές αναφορές σε εποχές και συνθέτες. Ευκολότερο είναι να πάμε κατ’ ευθείαν στον κόσμο της «εμπορικής» λεγόμενης μουσικής. Εκεί όπου κάθε νέο τραγούδι πρέπει οπωσδήποτε «να πουλήσει». Άπειρα είναι τα παραδείγματα όπου η δεύτερη κυκλοφορία είναι κάποιου είδους αντίγραφο της πρώτης που έγινε -συχνά απρόσμενα- επιτυχία.

Ανάμεσα στο εντελώς καινούργιο και το παλιό ή γνώριμο βρίσκεται η διασκευή-μεταγραφή, διαδικασία που συμπαθούν ιδιαίτερα οι εκτελεστές. Έτσι ένα γνωστό κομμάτι παίζεται σε άλλο όργανο από αυτό για το οποίο είχε γραφτεί αρχικά. Πχ ένα φλάουτο αντικαθιστά το βιολί ή χάλκινα πνευστά (που δεν είχανε εφευρεθεί ακόμη), μας εντυπωσιάζουν παίζοντας μία μεταγραφή Bach. Μιλώντας για το μεγάλο Δάσκαλο, η πιο εντυπωσιακή ίσως διασκευή του που άκουσα ποτέ ήταν σε ένα πάρκο στο Λονδίνο όπου η steel band ενός Γυμνασίου έπαιξε εξαιρετικά την πασίγνωστη «Μελωδία σε Σολ» (Air on the G String).

Το κομμάτι που σήμερα παρουσιάζω θα μπορούσε να είναι «straight lift» -όπως λένε και οι ροκάδες- από το Impromptu Mambo της περασμένης εβδομάδας, όμως τελικά ισχύει το αντίθετο. Το Βrazileiro είναι που γράφτηκε πρώτο αρχικά για πιάνο. H μεταγραφή για Bayan έγινε αμέσως μετά με την πολύτιμη βοήθεια του Κωνσταντίνου Ράπτη.

Όσοι έχουν ακούσει το Impromptu Mambo της προηγούμενης ανάρτησης με τα τέσσερα σαξόφωνα και τα drums μπορούν να συγκρίνουν πώς ακούγεται το ίδιο περίπου υλικό παιγμένο από ένα διαφορετικό σόλο όργανο. Η ηχογράφηση και το video είναι από ζωντανή συναυλία στην αίθουσα «Φίλιππός Νάκας» το 2016. Κατά τα άλλα για τη ανάρτηση έχω και ένα μικρό soft spot  καθώς με αυτήν ξεκίνησα το κανάλι μου στο YouTube, λίγο μετά τη συναυλία αυτή. 

 16ασ1.jpg

Κωνσταντίνος Ράπτης Επίκουρος Καθηγητής
στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Στο Πανμεπιστήμιο Μακεδονίας

 

 

 

Κωνσταντίνος Α. Λυγνός

 

Ασχολείται για πρώτη φορά με την μουσική στις αρχές του ’60 όταν παίρνει μαθήματα κιθάρας, μαθαίνει πιάνο μόνος του και συμμετέχει σε rock συγκροτήματα. Το 1969 γράφεται στο Ελληνικό Ωδείο και παίρνει το Πτυχίο Ωδικής το 1971, ενώ παράλληλα μελετά ιδιωτικά με τον Γ. Α. Παπαϊωάννου και κάνει μαθήματα πιάνου με την Χ. Τόμπρα. Την ίδια εποχή μελέτησε Βυζαντινή και Δημοτική μουσική με τον Μ. Φ. Δραγούμη και δούλεψε στο νεοσύστατο Ελληνικό Εργαστήρι Ηλεκτρονικής Μουσικής με τον  Στέφανο Βασιλειάδη. Παρουσίασε ηλεκτροακουστικά κομμάτια και το 1974 έγινε μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Σύγχρονης Μουσικής (Ε.Ε.ΣΥ.Μ).

Από το  1975 ως το 1976, εργάστηκε δημοσιογραφικά δημοσιεύοντας άρθρα, κριτικές, και συνεντεύξεις και καλύπτοντας εκτενώς την επιστροφή του Ιάννη Ξενάκη στην Ελλάδα.

Τον Νοέμβριο του 1976, γράφτηκε στο Μεταπτυχιακό Τμήμα Σύνθεσης  (Post-Graduate Composition Course) του Guildhall School of Music and Drama στο Λονδίνο. Κατά την παραμονή του στη Βρετανία εργάστηκε στο Ηλεκτροακουστικό Εγραστήρι του Morley College, έγινε μέλος της Society for the Promotion of New Music και παρακολούθησε σεμινάρια με τους Witold Lutoslawski και Hans-Werner Henze στο Britten-Pears School of Advanced Musical Studies. Από τέλος του ‘70 αρχίζει να παίρνει αποστάσεις από το τη διεθνή πρωτοπορία. Το ρεύμα κυριαρχεί ακόμα και στη Βρετανία, κυρίως στον Ακαδημαϊκό χώρο, αν και σε κάπως πιο «ελαφρά» μορφή.  Αποφασίζει να συνεχίσει τη μελέτη μόνος του.

Επίστρεφοντας στην Αθήνα το 1990  γράφει αυτό που θεωρεί «Έργο 1»: Έναν κύκλο τραγουδιών σε αγγλική γλώσσα με ελληνική θεματογραφία: A Baker’S Dozen of Greek Songs (στα ελληνικά Η Δωδεκάδα του Φούρναρή). Χάρη σε αυτό γνωρίζεται με τον Θόδωρο Αντωνίου και γίνεται μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών το 1993. Από το 1996 και για δύο χρόνια υπήρξε μουσικός συντονιστής του British Graduates Society. Επίσης ήταν ιδρυτικό μέλος της ομάδας Καλλιτεχνική Εστία Συνθετών (Κ.Ε.ΣΥ.) και συνεργάτης του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου (Α.Ε.Μ.Θ.Τ.) Από το 2003 και για 12 χρόνια ήταν Εκδότης του περιοδικού της ΕΕΜ «μουσικής ΠΟΛΥΤΟΝΟν».

Έχει γράψει μουσική για ορχήστρα, διάφορα είδη συνόλων, πιάνο, κιθάρα και σόλο ορχηστρικά όργανα. Στα φωνητικά του έργα περιλαμβάνονται μία σκηνική καντάτα και δύο μιούζικάλ. Ένα σε αγγλική γλώσσα βασισμένο στην «Λυσιστράτη» και ένα πάνω στον Πινόκιο, μουσικό θέατρο, χορωδιακά, κύκλοι τραγουδιών και τραγούδια.

Έχει γράψει επίσης ηλεκτροακουστική μουσική, μουσική για θέατρο, κινηματογράφο και παιδικό θέατρο. Ασχολήθηκε με διασκευές και μεταγραφές Ελληνικών τραγουδιών. Έχει γράψει και αρκετά τραγούδια.

Έχει πάρει παραγγελίες από το Βρετανικό Συμβούλιο, την Ένωση Ελλήνων Μουσουργών, την Ελληνική Ραδιοφωνία, διάφορα Φεστιβάλ, καθώς και από εκτελεστές στην Ελλάδα, τη Βρετανία και την Ιταλία. Συνεργάστηκε με το «Αμφι-θέατρο» και τον Σ. Α. Ευαγγελάτο, την Ορχήστρα των Χρωμάτων, το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο και τον βιολιστη Γιώργο Δεμερτζή, τον σαξοφωνίστα Στάθη Μαυρομμάτη, τους πιανίστες Τίτο Γουβέλη και Μιχάλη Δημόπουλο, την τσεμπαλίστρια Γιούλη Βεντούρα και την σοπράνο Μάιρα Μηλολιδάκη.

Μουσική του βρίσκεται αναρτημένη στο κανάλι που διατηρεί στο YouTube.

16.9.2021

 

Video

Προσθήκη σχολίου

Σιγουρευτείτε πως έχετε εισάγει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες με το σύμβολο (*). Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Copyright © 2011-2017 lifespeed.gr

cpr certification online
cpr certification onlinecpr certification onlinecpr certification online
CPR certification onlineCPR certification onlineCPR certification online