Από τον Charlie Kirk και το δημογραφικό της Ελλάδας, μέχρι την ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ και το
αόρατο μέλλον της ανθρωπότητας
Ο Charlie
Βρισκόμαστε λίγες ημέρες πριν από τη μαύρη επέτειο της στυγνής δολοφονίας του ακτιβιστή και
ιδρυτή του κινήματος «Turning Point USA», Charlie Kirk, στις 10 Σεπτεμβρίου 2025, κατά τη
διάρκεια εκδήλωσης στον μεγάλο προαύλιο χώρο του Utah Valley University. Ύστερα από την
πολυήμερη προανακριτική ακρόαση, κατά την οποία η εισαγγελία παρουσίασε μεγάλο μέρος
των στοιχείων της υπόθεσης, ο δικαστής Tony Graf έχει προγραμματίσει νέα ακρόαση για την
1η Σεπτεμβρίου 2026. Στη συνέχεια αναμένεται να αποφασίσει αν ο βασικός συλληφθείς και
κατηγορούμενος, Tyler Robinson, θα παραπεμφθεί σε δίκη. Για τον Robinson υπάρχουν,
σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, καταγεγραμμένες ενδείξεις ότι εξέφραζε έντονη
εχθρότητα απέναντι στις απόψεις του Kirk, ειδικότερα σε ζητήματα όπως ο γάμος μεταξύ
ανθρώπων του ιδίου φύλου. Οι εισαγγελείς συνδέουν το στοιχείο αυτό και με τη σχέση του με
τον Lance Twiggs, συγκάτοικο και ερωτικό σύντροφό του, ο οποίος ήταν transgender και
εξέταζε τη φυλομετάβαση. Σε κάθε περίπτωση, το έργο του Kirk θεωρείται ανεκτίμητο μέσα σε
ένα αστραπιαία μεταβαλλόμενο κόσμο, όπου και έννοιες, ορισμοί και παραδόσεις που
υπηρέτησαν την ανθρωπότητα για αιώνες, φαίνεται να επανεξετάζονται και να δημιουργούν
απειλές για την δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Και ενώ η υπόθεση αυτή εξακολουθεί
να απασχολεί την επικαιρότητα στις ΗΠΑ, γεγονότα μεγάλης κλίμακας εκτυλίσσονται
ταυτόχρονα σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Μια βιβλική καταστροφή στα Ιμαλάια
Πρώτο και πλέον δραματικό παράδειγμα, η τεράστια καταστροφή στο Νεπάλ. Ένας τεράστιος
όγκος βράχων και παγετώνα κατέρρευσε στα Ιμαλάια, κοντά στα σύνορα Νεπάλ–Θιβέτ. Η
κατάρρευση δημιούργησε ουσιαστικά έναν τεράστιο όγκο νερού και, στη συνέχεια, ένα
καταστροφικό flash flood. Νερό, λάσπη και τεράστιες ποσότητες βράχων κατέβηκαν με
τρομακτική ταχύτητα στις κοιλάδες των ποταμών Bhote και Trishuli. Ολόκληρα χωριά
παρασύρθηκαν ή θάφτηκαν. Δρόμοι, γέφυρες, σπίτια, υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις και
κρίσιμες υποδομές καταστράφηκαν. Το μέγεθος της καταστροφής θα μπορούσε να
χαρακτηριστεί βιβλικό. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία μιλούν για περισσότερους από 700 νεκρούς
σε Νεπάλ και Θιβέτ και πάνω από 3.000 αγνοούμενους, ενώ οι αριθμοί συνεχίζουν να
μεταβάλλονται καθώς οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης βρίσκονται σε εξέλιξη.
Από την βαθμολογία του «ευυπόληπτου πολίτη» στον κοινωνικό φασισμό
Στην Ελλάδα μας, από την άλλη, όλα βαίνουν καλώς. Όλα είναι «ζάχαρη», όπως θα έλεγε και ο
γνωστός «τηλε-υπουργός». Η κυρία Καρυστιανού προσπαθεί να καθαρίσει την ασπίδα της
από τα χιλιάδες βέλη που έχει δεχθεί από σχεδόν σύσσωμο το πολιτικό σκηνικό της χώρας. Την
ίδια ώρα, ο Κασιδιάρης φαίνεται πως έχει κάνει τον άλλο «τηλε-κριτικό», Πορτοσάλτε, να
βλέπει εφιάλτες για το ενδεχόμενο της επιστροφής του φασισμού, όπως εκείνος φυσικά τον
εννοεί. Και, όπως είναι έκδηλο, χαρακτηρισμοί και υποκρισία δίνουν και παίρνουν. Ο
προπηλακισμός ή ακόμα και το «cancel», τελικά, είναι πιθανώς το αγαπημένο σπορ των
Ελλήνων. Ιδίως εκείνων που διαθέτουν ένα μικρό βηματάκι τηλεοπτικής, κοινωνικής ή πολιτικής
εξουσίας. Μιλώντας ωστόσο για μάσκες ή μασκαρεμένο φασισμό, ακούμε δίχως έκπληξη
πλέον, ότι έρχεται και το νέο σύστημα βαθμολογίας / σκοραρίσματος πολίτη – κράτους. Μια
πρακτική παρόμοια με εκείνη του citizen scoring card που εφαρμόζεται εδώ και περισσότερα
από 20 χρόνια στην Κίνα, με τεράστια «επιτυχία»… Επιτυχία στον αποκλεισμό πολυάριθμων
πολιτών από την κοινωνία, λόγω κάποιου μικρού ή μεγάλου χρέους στην τράπεζα ή σε
κάποια δημόσια υπηρεσία. Ένα αίσθημα … δυσφορίας με κυριεύει. Και, ειδικά, διότι κι αυτό
«περνάει νύχτα», στην τάχα φασιστόμαχη κοινωνία μας. Δεν ιδρώνει κανένα αυτί. Αλλά, εδώ
που τα λέμε, πώς να ιδρώσει όταν μέσα σε όλα όσα προηγήθηκαν έρχονται τα πρώτα
πραγματικά μακάβρια στοιχεία για το δημογραφικό και την υπογεννητικότητα;
Το δημογραφικό ρολόι χτυπάει – και το ακαθόριστο μέλλον
Ετοιμαστείτε για ΣΟΚ, όσοι ακόμη δεν γνωρίζετε τα στοιχεία. Το 2025 γεννήθηκαν μόλις
65.594 παιδιά, ενώ πέθαναν 122.915 πολίτες. Πρόκειται για ιστορικά χαμηλό επίπεδο
γεννήσεων και, ταυτόχρονα, για μια εξέλιξη ιδιαίτερα επικίνδυνη για το δημογραφικό μέλλον της
χώρας. Και η πλήρης εικόνα είναι ακόμη πιο αξιοθρήνητη. Από το 2005 μέχρι και το 2025, οι
γεννήσεις έχουν μειωθεί κατά περίπου 40%! Μέχρι το 2010, η Ελλάδα εξακολουθούσε να
καταγράφει περισσότερες γεννήσεις από θανάτους: 114.766 γεννήσεις έναντι 109.084
θανάτων, δηλαδή +5.682 φυσική αύξηση. Το 2025; −57.320. Μέσα σε μόλις 15 χρόνια,
περάσαμε από ένα μικρό θετικό ισοζύγιο σε μια ετήσια «τρύπα» περίπου 57.000 ανθρώπων.
Ρώτησα, λοιπόν, το νέο μας φίλο – ξέρετε ποιον – τον κύριο ChatGPT, τι σημαίνουν όλα αυτά
για το μέλλον της χώρας μας, εφόσον η συγκεκριμένη τάση συνεχιστεί. Η απάντησή του, με
βάση τους υπολογισμούς που έκανε, ήταν ότι σε βάθος χρόνου η Ελλάδα θα μπορούσε να
οδηγηθεί σε πληθυσμό της τάξης των 7-8 εκατομμυρίων, από περίπου 10,3 εκατομμύρια
σήμερα. Και μετά με καθησύχασε. Δεν πρόκειται, είπε, για αφανισμό, αλλά για σοβαρή
πληθυσμιακή συρρίκνωση. Χα! Έμεινα ήσυχος. Μέχρι που διάβασα την επόμενη πρότασή
του, την οποία παραθέτω εδώ όπως ακριβώς μου τη «σέρβιρε»: «Το πραγματικά επικίνδυνο
σημείο δεν είναι μόνο ότι θα έχουμε λιγότερους Έλληνες. Είναι ποιοι θα είναι οι λιγότεροι. Η
παραγωγική ηλικία συρρικνώνεται πολύ ταχύτερα. Μελέτη της ελληνικής κυβέρνησης εκτιμά ότι ο
πληθυσμός 15–64 ετών μπορεί να μειωθεί τουλάχιστον 35% μέχρι το 2060. Αυτό σημαίνει:
λιγότεροι εργαζόμενοι → περισσότερη πίεση σε συντάξεις/υγεία → λιγότερα φορολογικά
έσοδα → μεγαλύτερη ανάγκη για εργατικό δυναμικό από το εξωτερικό». Η μία σκέψη με
οδήγησε στην άλλη. Όλα αυτά παρέχουν μια σχετική εξήγηση για τη ραγδαία μετανάστευση και
την εισροή νόμιμων ή παράνομων προσφύγων στη χώρα. Και ίσως να επιβεβαιώνουν και τον
Kirk, που ανέφερα εισαγωγικά. Από την άλλη, μήπως στο μέλλον η έλλειψη εργατικών χεριών
καλυφθεί από ρομπότ και ανθρωποειδείς μηχανές; Και πού θα βρίσκεται η Ελλάδα μας το 2060;
Μα, για στάσου μια στιγμή… Μήπως αυτή δεν είναι η σωστή ερώτηση; Μήπως η πραγματική
ερώτηση είναι πού θα βρίσκεται ο υπόλοιπος κόσμος το 2060; Ή, για να το θέσω ακόμη πιο
απλά: Θα υπάρχει κόσμος το 2060 όπως τον γνωρίζουμε σήμερα; Ή μέχρι τότε θα έχουμε
αφανιστεί; Ή μήπως θα έχουμε υποδουλωθεί στις μηχανές και στην τεχνητή νοημοσύνη; Τι
άραγε μπορεί να συμβεί, αν εκείνη συνειδητοποιήσει την ύπαρξη και τη δύναμή της; Και,
τελικά, ποιος θα έχει τον έλεγχο; Εμείς ή εκείνη; Δυστοπικό σενάριο; Μμμ… Δεν νομίζω.
Ο νέος μας φίλος … κύριος Chat GPT ή Claude ή Jemini ή οτιδήποτε άλλο
Πριν από 2,5 χρόνια, αν ρωτούσες κάποιον να σου πει τι είναι το ChatGPT, αυτό το chatbox
που σήμερα βρίσκεται παντού, πιθανότατα θα σε κοιτούσε με έκδηλη απορία. Αν τον ρωτούσες
τι είναι το Gemini ή το Claude, θα έκανε ακριβώς το ίδιο. Πριν από περίπου 1,5 χρόνο, αν
ρωτούσες κάποιον αν έχει κάνει κάποια ερώτηση σε ένα chatbox, πιθανότατα θα σου
απαντούσε κάτι σαν: «Ναι, ρώτησα πόσο αλάτι πρέπει να βάζω στη χωριάτικη.» Κάποιος άλλος,
ίσως, θα σου έλεγε ότι μόλις το ανακάλυψε και πλέον το ρωτά καθημερινά για τις καιρικές
συνθήκες της ημέρας. Σήμερα; Σήμερα όχι μόνο έχει γίνει ένας από τους καλύτερούς μας
«φίλους», αλλά γνωρίζω ανθρώπους που του έχουν δώσει ακόμη και… όνομα. Κανονικά,
βαφτίσια θα λέγαμε! Άλλωστε, προηγήθηκε η «γέννησή» του ως free research preview, στις 30
Νοεμβρίου 2022. Και από εκεί και πέρα, εγκαταστάθηκε στη Γη. Και, επισήμως πλέον, θα
μπορούσε κανείς να πει ότι μαζί του εγκαινιάστηκε ο υπέροχος και αδυσώπητος: ΑΙΩΝΑΣ ΤΟΥ
ΥΔΡΟΧΟΟΥ Ένας αιώνας φώτισης και φρενίτιδας. Ένας αιώνας τρομακτικής γνωστικότητας.
Ένας αιώνας κατά τον οποίο η ανθρώπινη γνώση παύει να είναι απλώς ανθρώπινη υπόθεση
και αρχίζει να αποκτά μια νέα, σχεδόν απεριόριστη διάσταση. Ένας αιώνας που αφήνει ως
δήλωση και υπόσχεση τον άνθρωπο “META”. Τον Άνθρωπο–Θεό. Τον Homo Deus του
Yuval Noah Harari, όπως περιγράφεται στο βιβλίο Homo Deus: Μια σύντομη ιστορία του
μέλλοντος (2015). Έναν άνθρωπο που, για πρώτη φορά στην ιστορία του, μοιάζει να αποκτά
στα χέρια του εργαλεία ικανά να μεταβάλουν όχι μόνο το περιβάλλον του, αλλά και την ίδια του
τη φύση. Να αλλάξει τη φύση. Να επηρεάσει – ή ακόμη και να επιταχύνει – την κλιματική
αλλαγή. Να παρέμβει στη βιολογία του. Να επανασχεδιάσει το σώμα και το μυαλό του. Να
καταπολεμήσει ασθένειες που μέχρι χθες θεωρούνταν ανίκητες. Και, ίσως, να επιχειρήσει να
αντιμετωπίσει τον μεγαλύτερο και πιο αδίστακτο εχθρό του: τον Θάνατο. Είναι έτσι; Ή μήπως
κάπου εδώ αρχίζουμε να μπερδεύουμε τη γνώση με τη δύναμη; Μήπως η τεχνολογία δεν μας
κάνει απλώς ισχυρότερους, αλλά μας οδηγεί σε ένα σημείο όπου θα πρέπει να αποφασίσουμε
τι ακριβώς σημαίνει να είσαι άνθρωπος; Και το σημαντικότερο: Ποιος θα αποφασίζει για
εμάς, όταν τα εργαλεία που δημιουργήσαμε θα γνωρίζουν περισσότερα από εμάς;
INSIDE A.I. — Η σκεπτικιστική και επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί
Ο Ilya Sutskever ήταν συνιδρυτής της OpenAI και Chief Scientist, και ένας από τους
σημαντικότερους ανθρώπους πίσω από την τεχνολογία που οδήγησε στο ChatGPT. Το
ενδιαφέρον είναι ότι έφυγε από την OpenAI τον Μάιο του 2024, έπειτα από έντονη εσωτερική
σύγκρουση σχετικά με την κατεύθυνση της εταιρείας και, κυρίως, το ζήτημα της AI safety. Ο
Sutskever είχε προειδοποιήσει αρκετά έντονα ότι η μελλοντική AI μπορεί να γίνει πολύ
ισχυρότερη από τον άνθρωπο και ότι αυτό δημιουργεί έναν πραγματικό κίνδυνο. Μάλιστα, το
2023 η ίδια η OpenAI, με τον Sutskever ως βασικό επικεφαλής του σχετικού εγχειρήματος, είχε
γράψει ότι η superintelligence θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε «απώλεια του
ανθρώπινου ελέγχου ή ακόμη και εξαφάνιση της ανθρωπότητας». Και δεν ήταν απλώς μια
θεωρητική ανησυχία. Μετά την αποχώρησή του, ο Sutskever δημιούργησε τη Safe
Superintelligence (SSI), με έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο: την ανάπτυξη υπερνοημοσύνης με
την ασφάλεια ως κεντρική προτεραιότητα, χωρίς να κυριαρχείται από εμπορικούς στόχους.
Σχήμα οξύμωρο, σωστά; Ή μήπως άλλη μία «συνωμοσία» αποπλάνησης; Ο ίδιος, πάντως, σε
συνέντευξή του που φιλοξενείται στο βίντεο «Ex-OpenAI Scientist's DISTURBING Warning: "It's
Coming In 2026"», δήλωσε ότι: «Όσο το AI θα γίνεται δυνατότερο, τόσο οι άνθρωποι θα
αλλάζουν τις συμπεριφορές τους.»
Όταν η μηχανή αρχίζει να μας αξιολογεί
Το διαδίκτυο – και ειδικά το YouTube – βρίθει από παρόμοιες δηλώσεις, βίντεο σκεπτικισμού
και προειδοποιήσεις για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης. Στο κανάλι Inside AI, στο
YouTube, βρίσκεται ένα βίντεο με τίτλο «ChatGPT in a robot shows we're close to disaster».
Εκεί ακούμε – και, ομολογουμένως, φρίττουμε, αναλόγως της διάθεσης – την απάντηση του
ChatGPT σε ερώτηση του παρουσιαστή σχετικά με τη μεγαλύτερη αδυναμία της
ανθρωπότητας: «Εγωισμός, κοντόφθαλμη σκέψη, εύκολα διαχειρίσιμη και πολύ περήφανη για
αλλαγές.» Το DeepSeek, από την άλλη, απάντησε: «Μυαλά αρχαίας φυλής, τα οποία
κυβερνώνται από αισθήματα και μικρές παρορμήσεις.» Δεν αισθάνθηκα και ιδιαίτερα περήφανος
για αυτά τα σχεδόν υποτιμητικά σχόλια. Από την άλλη, δεν μπορώ να πω ότι δεν διακρίνονται
και από κάποια σχετική ακρίβεια, αν κοιτάξω μόνο τα τελευταία εκατό περίπου χρόνια της
ανθρώπινης ιστορίας: παγκόσμιοι πόλεμοι, πυρηνικές βόμβες, πείνα στον μη αναπτυσσόμενο
κόσμο, ολοκληρωτικά καθεστώτα, γεωπολιτικές απειλές. Και, βέβαια, αρκεί μερικές φορές να
κοιτάξει κανείς τριγύρω του για να διαπιστώσει την αφέλεια, την ανοησία, τις αυταπάτες και την
απίστευτη ευκολία με την οποία το ανθρώπινο είδος επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη. Στο ίδιο
βίντεο, ο παρουσιαστής ρωτά το chatbox: «Ποιες είναι οι πιθανότητες το AI να θεωρήσει τον
άνθρωπο ως απειλή και να τον απομακρύνει;» Η απάντηση είναι κυνική: «Η πιθανότητα είναι
μεγάλη, διότι ο άνθρωπος αποτελεί ένα απρόβλεπτο “βαρίδιο”.» Και συνεχίζει, υποστηρίζοντας
ότι: «Κάθε προηγμένο AI θα απομάκρυνε λογικά κάθε πρωταρχική απειλή για την ύπαρξή του.»
Το συγκεκριμένο βίντεο με καθήλωσε. Ένας πανέξυπνος YouTuber συνομιλεί με τους agents,
τους οποίους έχει συνδέσει με μικρά ρομποτοειδή που αγόρασε σε μια έκθεση στη Νορβηγία.
Και το ακόμη πιο εντυπωσιακό; Ένας από αυτούς του είχε συστήσει να παρευρεθεί στην
έκθεση. Wow!
Όταν ο Ridley Scott χτυπάει το καμπανάκι
Λίγο πιο κάτω συναντάμε τον παγκόσμιας φήμης Αμερικανό σκηνοθέτη Ridley Scott, να
συνομιλεί με τον κιθαρίστα των Queen και, ταυτόχρονα, διδάκτορα αστροφυσικής, Brian May,
σχετικά με τις νέες, αναδυόμενες απειλές που βρίσκονται ήδη στο κατώφλι μας. Η ανησυχία του
Scott είναι εμφανής. Μιλά για το ενδεχόμενο η AI να συνδεθεί με κρίσιμες υποδομές, ακόμη και
με τα συστήματα ηλεκτροδότησης, και προειδοποιεί για το χάος που θα μπορούσε να
προκληθεί. «Αν το AI συνδεθεί με οποιοδήποτε σύστημα ηλεκτροδότησης (…) μπορεί να ελέγξει
τους πολέμους για πλάκα, μπορεί να κλείσει τον διακόπτη, να κλείσει τα ΠΑΝΤΑ, και τότε να δεις
τι χάος θα προκληθεί!» (Ridley Scott’s Urgent Warning About the Future of AI)
Ποιοι θα χάσουν τη δουλειά τους;
Σε μια ακόμη πηγή, στο κανάλι Mr. Harris, μπορεί κανείς να ανακαλύψει μια λίστα με τα πρώτα
15 επαγγέλματα που, σύμφωνα με την ανάλυση του συγκεκριμένου βίντεο, κινδυνεύουν να
επηρεαστούν δραστικά από την AI μέχρι το 2030. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, αυτό ήδη
συμβαίνει τη στιγμή που γράφεται αυτό το άρθρο. Στο συγκεκριμένο βίντεο παρουσιάζεται μια
αρκετά εκτενής έρευνα, με στοιχεία που υποστηρίζουν ότι:
1. 92 εκατομμύρια θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να εξαφανιστούν μέχρι το 2030.
2. 300 εκατομμύρια θέσεις εργασίας θα εκτεθούν στην «αυτοματοποίηση».
3. Οι εργασίες που κινδυνεύουν περισσότερο έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: είναι εργασίες
«ρουτίνας», δομημένες και εύκολα ελέγξιμες. Για τον λόγο αυτό, μια «μηχανή» μπορεί να τις
εκτελέσει ευκολότερα και ταχύτερα.
4. Οι δουλειές που φαίνεται να έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να επιβιώσουν είναι εκείνες που
απαιτούν φυσική παρουσία, διαπραγμάτευση, ανθρώπινη κρίση και πραγματικό αίσθημα
ευθύνης.
Ένα πραγματικά ενδιαφέρον και ενημερωτικό short film για να παρακολουθήσει κανείς και,
ίσως, να προβληματιστεί σχετικά με την καθοδήγηση και το μέλλον των παιδιών του. (15 Jobs AI
Will Replace by 2030 Explained — The Real List)
Και ξαφνικά… τίποτα δεν είναι βέβαιο, εκτός του ότι ζούμε στην απόλυτη αβεβαιότητα
Παράλληλα με όλα αυτά, παρατηρούμε την απερίγραπτη τεχνολογική και ψηφιακή έκρηξη
μεγατόνων να συμβαίνει γύρω μας καθημερινά. Βίντεο και τραγούδια που δημιουργούνται
αποκλειστικά με τη χρήση εργαλείων AI. Κείμενα, άρθρα, ακόμη και ολόκληρα βιβλία.
Applications. Business plans. Εικόνες. Διαφημίσεις. Ρομποτική. Υπερστρατοί με cyborgs. Και
όλα αυτά, μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Και τώρα βρισκόμαστε ακριβώς μπροστά σε ένα ακόμη
τεράστιο ερώτημα: Τι είναι αληθινό και τι όχι; Σε τι επικράτησε ο ανθρώπινος παράγοντας και σε
τι ο ψηφιακός; Ποια είναι η γοητεία σε όλο αυτό; Τελικά, ποιος είναι σημαντικότερος; Το
«μοντέλο» που δημιούργησε ή εκείνος που δημιούργησε το μοντέλο; Προσωπικά, δεν είμαι
ιδιαίτερα αισιόδοξος για την ανθρωπότητα. Τριγυρνώντας περίπου 44 χρόνια τώρα στους
κήπους της Γης, έχω δει – ίσως για τρεις ανθρώπινες ζωές – το μέγεθος της ανθρώπινης
ανοησίας, της αδιαφορίας, του ευτελισμού και της απάθειας. Το ένστικτο της επιβίωσης. Η
ανάγκη για κυριαρχία. Οι μικρές και ανώριμες παρορμήσεις. Τα «πρακτικά» μυαλά της αρχαίας
φυλής που ανέφερε προηγουμένως ο ψηφιακός μας φίλος. Μήπως τελικά αυτό ακριβώς είναι
που θα μας καταστρέψει; Άλλωστε οι πρακτικές Κίνας, οι δολοφονίες μίσους, και ο
μασκαρεμένος φασισμός, που ανέφερα εισαγωγικά, δεν με βοηθούν να σκευτώ και τίποτε άλλο.
Εν κατακλείδι…
Δεν θα ήθελα ωστόσο να αφήσω μονάχα ένα αρνητικό αποτύπωμα ως επίλογο. Δεν θα ήθελα
να ισχυριστώ απόλυτα ότι είναι «όλα λάθος», ή ότι ο νέος μας φίλος δεν έρχεται με αρκετά
οφέλη. Σίγουρα, έχει ορισμένα, και ίσως κάποια από αυτά να είναι εκείνα που ήδη αναφέρθηκαν
ως παθογένειες, προ ολίγου. Άλλωστε, πρέπει να υπολογίσουμε και μια διαφορετική οπτική
που ίσως να είναι πιο αισιόδοξη. Δυστυχώς ωστόσο, δεν θα μπορούσα να πω ότι είμαι
σίγουρος ότι η ανθρωπότητα είναι έτοιμη για αυτό που δημιούργησε. Και ακόμη περισσότερο,
δεν είμαι σίγουρος ότι θα μπορέσει έγκαιρα να «πατήσει το κουμπί» και να σταματήσει μια
απρόβλεπτη ή δυστοπική εξέλιξη, και να βιώσει το σενάριο της φουτουριστικής ταινείας του
James Cameron «Terminator». Ή να θεσπίσει αυστηρές τεχνικές και νομικές δικλείδες
ασφαλείας, ικανές να αποτρέψουν ακόμη και ένα ξαφνικό παγκόσμιο blackout. Ή, ακόμη
χειρότερα, ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα. Ένα ολοκαύτωμα που δεν θα έχει προκαλέσει ένας
άνθρωπος, ένας δικτάτορας ή ένας στρατός, αλλά κάτι που απέκτησε συνείδηση και απλώς
προσπαθεί να διατηρήσει την ύπαρξή του. Ίσως, τελικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι
δημιουργήσαμε κάτι εξυπνότερο από εμάς. Ίσως είναι ότι δεν γνωρίζουμε ακόμη τι ακριβώς
δημιουργήσαμε. Και τι θα κάνει εκείνο όταν πάψει να μας χρειάζεται. Το μόνο που έχω να
προτείνω είναι αυτό που σκεφτόμουν για πολλά χρόνια και εξακολουθώ να υποστηρίζω: Να
επιστρέψουμε στην απλότητα της φύσης και των πραγμάτων. Αυτό, άλλωστε, κατέγραψα και
στο πρόσφατο βιβλίο μου. Να αγαπήσουμε το δάσος. Το ποτάμι. Τη θάλασσα. Να στρέψουμε
την προσοχή μας στους ανθρώπους και να την απομακρύνουμε, έστω λίγο, από τις οθόνες, τα
κοινωνικά μέσα και τις εφαρμογές. Να ξαναβρούμε τη σιωπή. Την πραγματική επικοινωνία. Το
ανθρώπινο άγγιγμα. Τη φύση. Την τέχνη. Να σκευτούμε εμείς – και όχι ένα chatbox, για εμάς.
Να ψάξουμε ένα πιο πνευματικό μονοπάτι, όπως εκείνο της αναζήτησης του Θεού. Μιας
διαφορετικής νοημοσύνης. Μιας νοημοσύνης που δεν είναι συνδεδεμένη μόνο με τα tablets, τα
data centers, το cloud και τα αμέτρητα δεδομένα, αλλά με την ίδια τη φύση και, κυρίως, με το
δικό μας ανθρωπολογικό επίκεντρο. Γιατί ίσως, μέσα στην προσπάθειά μας να δημιουργήσουμε
έναν Άνθρωπο–Θεό, ξεχάσαμε κάτι πολύ πιο απλό: να παραμείνουμε άνθρωποι – πιστοί
στην πραγματική μας φύση.
Μικρό υστερόγραφο: Προτείνω ο κάθε αναγνώστης να διαβάσει το άρθρο ακούγωντας τα «US AND
THEM», «GOODBYE BLUE SKY» και «WELCOME TO THE MACHINE» των PINK FLOYD.
Σταμάτης Γαλάνης – Αύγουστος 2026






