Η ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική (ΟΘΠ) της ΕΕ είναι ένα πλαίσιο πολιτικής που αποσκοπεί στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης όλων των θαλάσσιων δραστηριοτήτων και των παράκτιων περιοχών, μέσω της βελτίωσης του συντονισμού των πολιτικών που επηρεάζουν τους ωκεανούς, τις θάλασσες, τα νησιά, τις παράκτιες και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές και τους θαλάσσιους τομείς, καθώς και με την ανάπτυξη δια τομεακών εργαλείων.
Βασίζεται στην ιδέα ότι η ΕΕ μπορεί να αντλήσει μεγαλύτερο κέρδος από το θαλάσσιο χώρο με μικρότερο αντίκτυπο στο περιβάλλον.
Οι κύριοι στόχοι και τα αντίστοιχα πεδία δράσης της ΟΘΠ είναι:
- η μεγιστοποίηση της βιώσιμης χρήσης των ωκεανών και των θαλασσών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη των θαλάσσιων περιφερειών και των παράκτιων περιοχών όσον αφορά τη ναυσιπλοΐα, τους θαλάσσιους λιμένες, τις θέσεις εργασίας στη θάλασσα, το περιβάλλον και τη διαχείριση της αλιείας
- η δημιουργία βάσης γνώσεων και καινοτομίας για τη θαλάσσια πολιτική μέσω μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη θαλάσσια και τη ναυτιλιακή έρευνα (π.χ. οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (2008/56/ΕΚ) και πρόγραμμα «Ορίζων 2020»
- η βελτίωση της ποιότητας ζωής στις παράκτιες περιοχές με την ενθάρρυνση του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού, η δημιουργία κοινοτικής στρατηγικής για την πρόληψη των καταστροφών και την ανάπτυξη του θαλάσσιου δυναμικού των εξόχως απόκεντρων περιοχών και νησιών της ΕΕ
- η προώθηση του ηγετικού ρόλου της ΕΕ στις διεθνείς θαλάσσιες υποθέσεις μέσω ενισχυμένης συνεργασίας σε επίπεδο διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών και, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, μέσω της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ) και της Βόρειας Διάστασης
- η ενίσχυση της προβολής της θαλάσσιας Ευρώπης μέσω της διαδικτυακής εφαρμογής «Ευρωπαϊκός Άτλας των Θαλασσών», ως μέσου για την ανάδειξη της κοινής ευρωπαϊκής θαλάσσιας κληρονομιάς, και μέσω του εορτασμού, στις 20 Μαΐου, μιας ετήσιας Ευρωπαϊκής Ημέρας για τη Θάλασσα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε 134 έργα μεταφορών που θα λάβουν πάνω από 7 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις της ΕΕ από τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ), το μέσο της ΕΕ για στρατηγικές επενδύσεις σε υποδομές.
Πρόκειται για την προκήρυξη με τον υψηλότερο προϋπολογισμό στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδέοντας την Ευρώπη» για τις μεταφορές.
Περίπου το 83% της χρηματοδότησης θα στηρίξει έργα που υλοποιούν τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ βελτιώνοντας και εκσυγχρονίζοντας το δίκτυο, εσωτερικών πλωτών οδών και θαλάσσιων διαδρομών κατά μήκος του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) της ΕΕ.
Περίπου 20 θαλάσσιοι λιμένες στην Ιρλανδία, στην Ισπανία, στη Φινλανδία, στις Κάτω Χώρες, στη Γερμανία, στη Μάλτα, στη Λιθουανία, στην Κύπρο, στην Κροατία, στην Ελλάδα και στην Πολωνία έλαβαν χρηματοδότηση για την αναβάθμιση των υποδομών τους, και ορισμένοι από αυτούς θα αποκτήσουν δυνατότητα από ξηράς ηλεκτροδότησης των πλοίων ή μεταφοράς ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Τα έργα για τις υποδομές εσωτερικής ναυσιπλοΐας θα βελτιώσουν τις διασυνοριακές συνδέσεις στη λεκάνη Σηκουάνα-Σκάλδη μεταξύ Γαλλίας και Βελγίου και στον Δούναβη μεταξύ Ρουμανίας και Βουλγαρίας.
Σε συμφωνία χρηματοδότησης προχώρησαν η BNL BNP Paribas και η Grimaldi Euromed S.p.A., μέλος του ομίλου Grimaldi, ενισχύοντας τη μακροχρόνια συνεργασία τους.
Η συμφωνία αφορά δάνειο ύψους 50 εκατ. ευρώ, διάρκειας 10 ετών, για τη μερική χρηματοδότηση της απόκτησης του νέου πλοίου μεταφοράς οχημάτων «Grande Istanbul» για τον όμιλο Grimaldi επικεφαλής του οποίου είναι ο κ.Emanuele Grimaldi.
Η επένδυση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα ανανέωσης στόλου του ομίλου, που περιλαμβάνει 17 πλοία τύπου PCTC, συνολικού κόστους άνω των 1,6 δισ. δολαρίων.
Η νέα αυτή χρηματοδότηση αναδεικνύει τη σημασία των συνεργασιών μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και ναυτιλιακών εταιρειών, σε μια περίοδο όπου ο κλάδος καλείται να προσαρμοστεί στις αυξανόμενες απαιτήσεις για «πράσινες» μεταφορές και τεχνολογική εξέλιξη.
Το «Grande Istanbul», που παραδόθηκε στα τέλη Νοεμβρίου του 2025 και δραστηριοποιείται ήδη στην Ασία, διαθέτει μεταφορική ικανότητα άνω των 9.000 CEU και προηγμένες περιβαλλοντικές τεχνολογίες, επιτυγχάνοντας μείωση εκπομπών CO₂ έως 50%.
Παράλληλα, είναι πιστοποιημένο ως «Ammonia Ready» από τον RINA και εξοπλισμένο με συστήματα cold ironing, ενισχύοντας τη στρατηγική βιωσιμότητας του ομίλου.
Η Grimaldi Lines κάλυψε τα τελευταία χρόνια με τα πλοία της την περιοχή της Μεσογείου, συνδέοντας τόπους, πολιτισμούς, κουλτούρες, ήθη και έθιμα των λαών που βρέχονται από τη θάλασσα, στα νερά της οποίας έχουν γραφτεί πολλές από τις σημαντικότερες στιγμές της ευρωπαϊκής, και όχι μόνο, ιστορίας.
Μαζί μ’ αυτή την πολύτιμη υπηρεσία μεταφέρει καθημερινώς και ένα σημαντικό αριθμό, φορτηγών κυρίως, αυτοκινήτων, μετατρέποντας έτσι τη Μεσόγειο σε ένα τεράστιο δίκτυο «θαλάσσιων αυτοκινητόδρομων» που διευκολύνουν το εμπόριο και την διακίνηση αγαθών, μειώνοντας συγχρόνως το κόστος μεταφοράς και τηρώντας τους σύγχρονους περιβαλλοντικούς όρους.
Η διακίνηση ανθρώπων, αυτοκινήτων και αγαθών μεταξύ των χωρών της Μεσογείου μεταφέρθηκε ήδη από τους οδικούς άξονες των Βαλκανικών χωρών στους θαλάσσιους αυτοκινητόδρομους όπου περίοπτη θέση καταλαμβάνει τα τελευταία χρόνια ο όμιλος Grimaldi.
Η εξαγορά του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου από τον όμιλο Grimaldi δημιουργεί νέα δεδομένα πράσινης ανάπτυξης, αύξησης των θέσεων εργασίας και φυσικά νέων δεδομένων στο χώρο της ναυτιλίας.
Νέες επενδύσεις, βελτιωμένες υποδομές και αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών συνεπάγονται ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος.
Η θυγατρική εταιρία του ομίλου Minoan Lines εισέρχεται σε μια νέα εποχή και θα είναι από τις κυρίαρχες δυνάμεις θαλάσσιας μεταφοράς στο χώρο της Μεσογείου.
Με μειωμένο κόστος μεταφοράς, μείωση της χρονικής διάρκειας του ταξιδιού και μεγαλύτερη ασφάλεια οι θαλάσσιοι αυτοκινητόδρομοι θα μονοπωλήσουν τις μεταφορές ανθρώπων, αγαθών και οχημάτων μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και των χωρών της βορείου Αφρικής.
Η στρατηγική για τις θαλάσσιες λεκάνες είναι μια προσέγγιση ειδικά προσαρμοσμένη σε περιφερειακό επίπεδο, η οποία βασίζεται στη συνεργασία μεταξύ χωρών εντός της ίδιας θαλάσσιας λεκάνης για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και ευκαιριών με στόχο την ανάπτυξη της θαλάσσιας οικονομίας και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η θαλάσσια επιχειρηματικότητα, όταν ευθυγραμμίζεται με τις αρχές της βιώσιμης «γαλάζιας οικονομίας», μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία του θαλάσσιου οικοσυστήματος, μετατρέποντας την οικονομική δραστηριότητα σε εργαλείο προστασίας και αποκατάστασης.
Η ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων και άλλων μορφών θαλάσσιας ενέργειας μειώνει την εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, βοηθώντας στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής που απειλεί τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Νέα δεδομένα, μεγάλες προκλήσεις και υψηλοί στόχοι δείχνουν το δρόμο της ανάπτυξης.
Η γαλάζια» επιχειρηματικότητα μπορεί να λειτουργήσει ως θετικός παράγοντας (handprint) για το θαλάσσιο περιβάλλον, αντισταθμίζοντας τις αρνητικές επιπτώσεις και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των ωκεανών.
Κων/νος Σ. Μαργαρίτης
Δημοσιογράφος
7.4,2026
