Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την ενίσχυση της διαχείρισης και της χρηματοδότησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (ECHA). Οι νέοι κανόνες θα δημιουργήσουν ένα αυτόνομο νομικό πλαίσιο που θα βοηθήσει τον ECHA να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τον αυξανόμενο αριθμό καθηκόντων του.
Από την ίδρυσή του το 2006, ο ECHA και οι επιστημονικές του επιτροπές έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ σχετικά με την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH), παρέχοντας τεχνικές και επιστημονικές αξιολογήσεις και γνωμοδοτήσεις. Οι αρμοδιότητες του ECHA έχουν επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνουν την πολιτική για την ασφάλεια των προϊόντων και το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων σχετικά με τον περιορισμό των μικροπλαστικών και των PFAS.
Ένας ισχυρός και καλά χρηματοδοτούμενος Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση του μέλλοντός μας. Αυτή η συμφωνία παρέχει τους πόρους και την ανεξαρτησία που χρειάζεται ο οργανισμός για την αποτελεσματική αξιολόγηση και διαχείριση των χημικών κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των αναδυόμενων ουσιών όπως τα PFAS. Υποστηρίζει μια πολιτική για τα χημικά, όπου διασφαλίζουμε ότι το σύστημα παραμένει σαφές, λειτουργικό και προβλέψιμο για τη βιομηχανία και διατηρείται υψηλό επίπεδο προστασίας για τους ανθρώπους και το περιβάλλον.
Μαρία Παναγιώτου, Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας
Ενοποίηση της διευρυμένης εντολής του ECHA
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να ενοποιήσουν τα διευρυμένα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του ECHA σε έναν ενιαίο κανονισμό , αποσυνδέοντας τον οργανισμό από τον κανονισμό REACH του 2006, ο οποίος τον είχε αρχικά θεσπίσει. Αυτό το ενοποιημένο και αυτόνομο πλαίσιο θα παρέχει μια σαφή νομική βάση για τις λειτουργίες του ECHA και θα διευκολύνει την αποτελεσματική διακυβέρνησή του. Οι νέοι κανόνες περιγράφουν τα συγκεκριμένα καθήκοντα που ανατίθενται στον ECHA βάσει διαφόρων νόμων της ΕΕ.
Η συμφωνία επιτρέπει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή στα κράτη μέλη να ζητούν επιστημονικές γνωμοδοτήσεις από τον ECHA, μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή.
Ενίσχυση της δομής του ECHA
Η δομή του ECHA θα προσαρμοστεί ώστε να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τον τρέχοντα και μελλοντικό φόρτο εργασίας του , διασφαλίζοντας ότι διαθέτει τους απαραίτητους πόρους. Για τη διατήρηση των υψηλότερων προτύπων επιστημονικής και τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης εντός της ΕΕ, η συμφωνία προβλέπει τον διορισμό της απαραίτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων από τα κράτη μέλη στις επιτροπές αξιολόγησης κινδύνου και κοινωνικοοικονομικής ανάλυσης.
Απλουστευμένος προϋπολογισμός και αποθεματικό ταμείο
Με την ενοποίηση των προϋπολογισμών (από τρεις σε έναν ενιαίο και αυτόνομο), ο ECHA θα έχει μεγαλύτερη ευελιξία στην ανεξάρτητη κατανομή πόρων για την αποτελεσματική προσαρμογή στους μεταβαλλόμενους φόρτους εργασίας.
Αναγνωρίζοντας τις προκλήσεις στην ακριβή πρόβλεψη των εσόδων από τέλη και χρεώσεις, η συμφωνία θεσπίζει ένα αποθεματικό κεφάλαιο με ανώτατο όριο το 8% των τελών και χρεώσεων του ECHA, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι διακυμάνσεις στα έσοδα από τέλη και ο αντίκτυπός τους στις δραστηριότητες του ECHA. Η Επιτροπή μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει αυτό το ποσοστό από 1% σε 20%, ώστε να αντικατοπτρίζει καλύτερα τις πραγματικές οικονομικές ανάγκες του ECHA.
Διασφάλιση της αξιοπιστίας
Οι συννομοθέτες αναγνώρισαν ότι η εμπιστοσύνη στον ECHA και στις γνωμοδοτήσεις και τις συμβουλές του είναι ζωτικής σημασίας. Ως εκ τούτου, έχουν θεσπίσει σαφείς κανόνες για την πρόληψη και τη διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων για το προσωπικό και τους εμπειρογνώμονές του, συμπεριλαμβανομένων των μελών των εσωτερικών του οργάνων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία και η αξιοπιστία του.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα υποβληθεί τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για επίσημη έγκριση. Μετά την έγκριση, ο νέος κανονισμός θα δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του.
Φόντο
Ο ECHA διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του κανονισμού REACH και άλλων βασικών νομοθετικών πράξεων που σχετίζονται με τα χημικά, παρέχοντας ανεξάρτητες επιστημονικές συμβουλές και συμβάλλοντας στην προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, προωθώντας παράλληλα την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα. Ο ECHA διαχειρίζεται τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων για τα χημικά στην ΕΕ, η οποία περιέχει πληροφορίες για σχεδόν 500.000 χημικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων καταχώρισης REACH για περισσότερες από 25.000 ουσίες.
Οι ενοποιημένοι κανόνες, γνωστοί και ως ο βασικός κανονισμός του ECHA, προτάθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της για τη χημική βιομηχανία.
30.6.2026
