Παρουσίαση Προτεραιοτήτων Κυπριακής Προεδρίας Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη κοινή συνεδρίαση της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων – 20.1.2026
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,
Αξιότιμες Κυρίες και Αξιότιμοι Κύριοι Βουλευτές,
Εκ μέρους του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Νίκου Χριστοδουλίδη, έχω την ιδιαίτερη τιμή να βρίσκομαι σήμερα ενώπιον σας, μαζί με τους συνεργάτες μου, εδώ στη Βουλή των Ελλήνων, στο λίκνο της Δημοκρατίας για να παρουσιάσω τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην κοινή συνεδρίαση της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων.
Η παρουσία μας εδώ επιβεβαιώνει τους διαχρονικούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου και την κοινή μας προσήλωση στις ευρωπαϊκές αξίες.
Κυρίες και κύριοι,
Η ανάληψη της Προεδρίας από την Κυπριακή Δημοκρατία, κατά το τρέχον πρώτο εξάμηνο του 2026, λαμβάνει χώρα σε μία από τις πιο απαιτητικές περιόδους της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Η Ευρώπη δεν βρίσκεται απλώς αντιμέτωπη με μεμονωμένες κρίσεις. Βρίσκεται ενώπιον μιας συνολικής δοκιμασίας στρατηγικού προσανατολισμού: πώς διασφαλίζει την ασφάλειά της, πώς ενισχύει την οικονομική και κοινωνική της βάση και πώς τοποθετείται σε έναν κόσμο αυξανόμενου ανταγωνισμού ισχύος.
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004 αποτέλεσε τη σημαντικότερη εξέλιξη της σύγχρονης ιστορίας της μετά το 1960. Από αυτό το βήμα, εκφράζω την ειλικρινή ευγνωμοσύνη της Κυπριακής Πολιτείας και του κυπριακού λαού για την αμέριστη και καθοριστική συμβολή της Ελλάδας στην πορεία ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ένταξη αυτή δεν υπήρξε απλώς μια στρατηγική επιλογή εξωτερικής πολιτικής, αλλά μια
συνειδητή εθνική επιλογή ταυτότητας, ασφάλειας και μακροπρόθεσμου προσανατολισμού.
Με την ίδια ακριβώς αντίληψη αντιμετωπίζουμε και την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Όχι ως απλή θεσμική υποχρέωση, αλλά ως εθνική αποστολή και ευρωπαϊκή ευθύνη.
Όπως έχει τονίσει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας:
«Αναλαμβάνουμε Ευθύνη. Ευθύνη απέναντι στην Ευρώπη, απέναντι στους συμπολίτες μας, απέναντι στις επόμενες γενιές. Και είναι μια Ευθύνη που αναλαμβάνουμε με περηφάνια, γιατί έφθασε η στιγμή της Κύπρου.»
Η Κυπριακή Προεδρία αναλαμβάνει καθήκοντα σε μια ιδιαίτερα απαιτητική συγκυρία, κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πλέγμα ταυτόχρονων και αλληλένδετων γεωπολιτικών προκλήσεων. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία, η κλιμακούμενη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή, οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν, καθώς και οι μεταβαλλόμενες δυναμικές στις διατλαντικές σχέσεις, με ενδεικτικό παράδειγμα την αμφισβήτηση ζητημάτων εθνικής κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας, όπως στην περίπτωση της Γροιλανδίας. Παράλληλα, η συστηματική εργαλειοποίηση της ενέργειας και της μετανάστευσης προσθέτει επιπλέον επίπεδα πίεσης στη συνοχή, την ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.
Όλα αυτά καθιστούν σαφές ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ενώπιον μιας συνολικής δοκιμασίας στρατηγικού ρόλου.
Σε αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό και γεωοικονομικό περιβάλλον, η Κυπριακή Προεδρία φιλοδοξεί να αναλάβει τον ρόλο ενός υπεύθυνου και αξιόπιστου διαμεσολαβητή, αλλά και ενός καταλύτη ουσιαστικών συγκλίσεων.
Στόχος της δεν είναι απλώς η αποτελεσματική διαχείριση επιμέρους φακέλων, αλλά η ενεργή συμβολή στη διαμόρφωση κοινών, συνεκτικών και στρατηγικών ευρωπαϊκών απαντήσεων.
Η Κυπριακή Προεδρία επικεντρώνεται σε μια ΕΕ πιο αυτοδύναμη, πιο ασφαλή, πιο ανταγωνιστική, πιο αξιακή και πιο σταθερή διεθνώς, με κεντρικό άξονα την γεωπολιτική ενίσχυση της Ένωσης.
Στον πυρήνα της Προεδρίας μας βρίσκεται η ενίσχυση της Στρατηγικής Αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όχι ως ιδεολογικό σύνθημα, αλλά ως πρακτική ικανότητα (η οποία τίθεται συχνά σε αμφιβολία): η ικανότητα της Ευρώπης να λαμβάνει αποφάσεις, να προστατεύει τα συμφέροντά της, να διασφαλίζει τους πολίτες της και να ενεργεί με συνέπεια και αξιοπιστία.
Η αυτονομία δεν σημαίνει απομόνωση. Σημαίνει ελευθερία επιλογών. Σημαίνει ανθεκτικότητα και στρατηγική ωριμότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κυπριακή Προεδρία δομείται γύρω από πέντε αλληλένδετους πυλώνες.
Πρώτος πυλώνας: Αυτονομία μέσα από την ασφάλεια, την άμυνα και την ετοιμότητα.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ανέδειξε τα κενά της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Η στήριξη προς την Ουκρανία θα παραμείνει κορυφαία προτεραιότητα, ιδιαίτερα για ένα κράτος-μέλος που γνωρίζει βιωματικά τι σημαίνει εισβολή και κατοχή.
Μια Αυτόνομη Ένωση είναι μια Ασφαλής Ένωση και για αυτό η Κυπριακή Προεδρία δίνει έμφαση σε μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, για άμυνα και ετοιμότητα, στρατιωτική κινητικότητα, θαλάσσια ασφάλεια, οικονομική ασφάλεια, διαχείριση του μεταναστευτικού, δημοκρατική ανθεκτικότητα και ετοιμότητα διαχείρισης κρίσεων.
Δεύτερος πυλώνας: Αυτονομία μέσα από την ανταγωνιστικότητα.
Η ευρωπαϊκή αυτονομία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία. Η εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς, η μείωση της γραφειοκρατίας, η χρηματοοικονομική αυτονομία, οι επενδύσεις στην καινοτομία, καθώς και η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση με κοινωνικά δίκαιο τρόπο αποτελούν βασικές
προτεραιότητες. Η οικονομική ανθεκτικότητα είναι πλέον γεωπολιτική αναγκαιότητα.
Τρίτος πυλώνας: Μια Αυτόνομη Ένωση ανοικτή προς τον κόσμο.
Η αυτονομία δεν ταυτίζεται με την εσωστρέφεια. Η διεύρυνση παραμένει το ισχυρότερο γεωπολιτικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό την αυστηρή προϋπόθεση της πλήρους συμμόρφωσης με το διεθνές δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη Νότια Γειτονία, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο. Η Κύπρος, ως κράτος-μέλος πρώτης γραμμής στην Ανατολική Μεσόγειο, φέρνει στην Προεδρία την εμπειρία της γειτονίας, της διασύνδεσης και του διαλόγου. Παράλληλα, η διατλαντική σχέση είναι εξαιρετικά ουσιώδης. Οι ευρωατλαντικές σχέσεις διανύουν μια περίοδο κρίσης και πολύ πιο σύντομα θα κληθούμε να πάρουμε σημαντικές αποφάσεις. Απαιτείται ενότητα, ψυχραιμία, σύνεση και αποφασιστικότητα.
Τέταρτος πυλώνας: Μια Αυτόνομη Ένωση αξιών, για όλους.
Η προσιτή στέγη, το κόστος ενέργειας, η προστασία των παιδιών και των νέων στο ψηφιακό περιβάλλον, η υγεία, η παιδεία και η αξιοπρεπής εργασία αποτελούν θεμέλια κοινωνικής συνοχής. Η στρατηγική αυτονομία χωρίς κοινωνική συνοχή είναι κενό γράμμα.
Πέμπτος πυλώνας: Ένας ισχυρός και αξιόπιστος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός.
Στόχος είναι να επιτευχθεί πολιτική συμφωνία εντός του 2026, ώστε το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο ΠΔΠ να τεθεί σε εφαρμογή το 2028. Το νέο ΠΔΠ θα κρίνει αν οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες θα μεταφραστούν σε απτές πολιτικές. Η χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού μέλλοντος δεν είναι τεχνικό ζήτημα· είναι στρατηγική επιλογή.
Οι πιο πάνω κύριες προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας επικεντρώνονται στην άμυνα και την ασφάλεια, την μετανάστευση, την ανταγωνιστικότητα, την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και της Κύπρου ως γέφυρας προς κρίσιμες περιοχές, την προώθηση διεθνών εμπορικών συμφωνιών και την κοινωνική συνοχή.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,
Όταν μιλούμε για κυριαρχία, ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα, δεν το πράττουμε θεωρητικά. Το πράττουμε βιωματικά. Η Κύπρος παραμένει το τελευταίο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό στρατιωτική κατοχή. Αυτή η πραγματικότητα προσδίδει στο ευρωπαϊκό μας μήνυμα ηθικό βάθος και πολιτική συνέπεια.
Η Κυπριακή Προεδρία στοχεύει στη μετατροπή των προκλήσεων σε ευκαιρίες, μέσα από μια ρεαλιστικά φιλόδοξη προσέγγιση που συνδυάζει αρχές και αποτελεσματικότητα. Θα εργαστούμε σε στενή συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με πλήρη σεβασμό στους θεσμικούς κανόνες, ώστε οι φιλοδοξίες μας να συνοδευτούν από δράση και απτά αποτελέσματα προς όφελος όλων των Ευρωπαίων πολιτών.
Η επιτυχία της Κυπριακής Προεδρίας αποτελεί ταυτόχρονα ευρωπαϊκό και εθνικό στοίχημα. Η Κύπρος έχει την ευκαιρία να ενισχύσει περαιτέρω τη διεθνή της εικόνα ως ενός αξιόπιστου, προβλέψιμου και στρατηγικά χρήσιμου κράτους-μέλους.
Σε μια εποχή αυξανόμενης αβεβαιότητας, μπορεί να συμβάλει ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να εξέλθει πιο ενωμένη, πιο ανθεκτική και πιο ικανή να διαμορφώνει – και όχι απλώς να υφίσταται – τις εξελίξεις.
«Μια Αυτόνομη Ένωση. Ανοικτή στον Κόσμο.»
Αυτό δεν είναι απλώς το μότο της Κυπριακής Προεδρίας. Είναι το πολιτικό διακύβευμα της Ευρώπης για τα επόμενα χρόνια.
Σας ευχαριστώ.
