Το Συμβούλιο συμφώνησε σήμερα τη θέση του σχετικά με το νομικό πλαίσιο εφαρμογής της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την παροχή δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία για τα έτη 2026-2027. Το Συμβούλιο στοχεύει τώρα σε ταχεία επίτευξη συμφωνίας με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ώστε να καταστεί δυνατή η εκταμίευση της πρώτης πληρωμής στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.
Το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας θα βοηθήσει την Ουκρανία να αντιμετωπίσει τις επείγουσες χρηματοδοτικές της ανάγκες καθώς η Ρωσία συνεχίζει τον επιθετικό της πόλεμο. Για τον σκοπό αυτό, θα στοχεύει συγκεκριμένα στην υποστήριξη του γενικού προϋπολογισμού και των αμυντικών αναγκών της Ουκρανίας .
Η σημερινή συμφωνία δείχνει ότι η ΕΕ συνεχίζει να ενεργεί αποφασιστικά υπέρ της Ουκρανίας και του λαού της. Η νέα χρηματοδότηση θα συμβάλει στη διασφάλιση της σθεναρής ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα. Ταυτόχρονα, στέλνουμε ένα ισχυρό μήνυμα ότι η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των κρατών πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προσβλέπω στην οριστικοποίηση των νομικών κειμένων που θα επιτρέψουν την εκταμίευση αυτών των δανείων.
Μάκης Κεραυνός, Υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας
Όπως επίσης συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το δάνειο θα χρηματοδοτηθεί μέσω δανεισμού της ΕΕ στις κεφαλαιαγορές και θα υποστηρίζεται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ . Τα δάνεια θα καταστούν αποπληρωτέα μόνο όταν η Ρωσία καταβάλει τις πολεμικές αποζημιώσεις στην Ουκρανία. Επιπλέον, η χρηματοδότηση θα συμβάλει στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών και ουκρανικών αμυντικών βιομηχανιών.
Η σημερινή απόφαση ελήφθη μέσω της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας με τη συμμετοχή 24 κρατών μελών.
Χρηματοδοτικά μέσα
Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, η ΕΕ θα διαθέσει χρηματοδότηση στην Ουκρανία με δύο τρόπους:
- 30 δισεκατομμύρια ευρώ θα παρασχεθούν ως μακροοικονομική στήριξη στην Ουκρανία , μέσω μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) ή μέσω της Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, του ειδικού μέσου της ΕΕ για την παροχή σταθερής και προβλέψιμης οικονομικής στήριξης στην Ουκρανία.
- 60 δισεκατομμύρια ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη της ικανότητας της Ουκρανίας να επενδύσει σε αμυντικές βιομηχανίες και να προμηθευτεί στρατιωτικό εξοπλισμό . Η χρηματοδότηση θα δώσει στην Ουκρανία κρίσιμη και έγκαιρη πρόσβαση σε αμυντικά προϊόντα τόσο από τις αμυντικές βιομηχανίες της Ουκρανίας όσο και από τις βιομηχανίες της ΕΕ.
Η χρηματοδοτική και οικονομική βοήθεια που διατίθεται στο πλαίσιο των δανείων θα καταστεί προσβάσιμη σύμφωνα με τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας , οι οποίες θα καθοριστούν από μια στρατηγική χρηματοδότησης που θα καταρτίσει η ίδια η Ουκρανία. Το Συμβούλιο θα πρέπει να εγκρίνει αυτήν τη στρατηγική μετά από αξιολόγηση της Επιτροπής.
Σε κάθε περίπτωση, η χρηματοδότηση θα συνδέεται με αυστηρούς όρους από την πλευρά της Ουκρανίας, όπως η τήρηση του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της διαφθοράς.
Στρατιωτικές και αμυντικές προμήθειες
Τα αμυντικά προϊόντα θα πρέπει κατ’ αρχήν να προμηθεύονται μόνο από εταιρείες στην ΕΕ, την Ουκρανία ή τις χώρες ΕΟΧ-ΕΖΕΣ. Σε περίπτωση που οι στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας απαιτούν την επείγουσα παράδοση αμυντικού προϊόντος που τυχαίνει να μην είναι διαθέσιμο στην ΕΕ, την Ουκρανία ή σε χώρα ΕΟΧ-ΕΖΕΣ, θα εφαρμόζεται ένα σύνολο στοχευμένων παρεκκλίσεων.
Επιπλέον, η εντολή του Συμβουλίου προβλέπει ότι τρίτες χώρες εκτός της Ουκρανίας ή των μελών του ΕΟΧ-ΕΖΕΣ μπορούν να συνδεθούν άμεσα με το Δάνειο Στήριξης της Ουκρανίας όσον αφορά συγκεκριμένα αμυντικά προϊόντα. Η εντολή διακρίνει μεταξύ δύο κατηγοριών τρίτων χωρών από αυτή την άποψη:
- Χώρες που έχουν συνάψει διμερή συμφωνία με την Ένωση βάσει του κανονισμού SAFE – του χρηματοδοτικού μέσου της ΕΕ που βοηθά τα κράτη μέλη να επενδύσουν στην άμυνα. Η σύνδεση θα πρέπει να καθοριστεί σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για κάθε τέτοια τρίτη χώρα, στην οποία θα περιγράφονται επίσης λεπτομερώς τα προϊόντα που θα μπορούσαν να προμηθευτούν από τη βιομηχανία της εν λόγω χώρας.
- Οι χώρες που έχουν συνάψει εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ έχουν δεσμευτεί να παρέχουν δίκαιη και αναλογική οικονομική συνεισφορά στο κόστος που προκύπτει από τον δανεισμό και οι οποίες παρέχουν σημαντική οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία. Η σύνδεση θα πρέπει να καθοριστεί σε εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου, η οποία θα περιγράφει επίσης λεπτομερώς τα προϊόντα που θα μπορούν να προμηθευτούν από τη βιομηχανία της εν λόγω χώρας.
Κόστος εξυπηρέτησης χρέους
Για να διασφαλιστούν οι ευνοϊκότεροι όροι δανείου και να διαχειριστεί η βιωσιμότητα του χρέους της Ουκρανίας, το κόστος των τόκων του δανείου προβλέπεται να καλυφθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Αυτό δεν θα έχει αντίκτυπο στις συνεισφορές στον προϋπολογισμό της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, οι οποίες έχουν επιλέξει να μην συμμετάσχουν στην ενισχυμένη συνεργασία.
Επόμενα βήματα
Το Συμβούλιο θα επιδιώξει τώρα ταχεία συμφωνία με το Κοινοβούλιο σχετικά με τα τελικά νομικά κείμενα του κανονισμού για την εφαρμογή του δανείου στήριξης και του κανονισμού για την τροποποίηση της Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.
Το Συμβούλιο αναμένεται επίσης τώρα να ζητήσει, μέσω γραπτής διαδικασίας, την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τροποποίηση του ισχύοντος κανονισμού για το ΠΔΠ, με σκοπό την εγγύηση της οικονομικής βοήθειας στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Μόλις ολοκληρωθούν όλα τα βήματα, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να εκταμιεύσει την πρώτη πληρωμή στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.
Φόντο
Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές προβλέψεις του ΔΝΤ, οι συνολικές εκτιμώμενες εναπομένουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2027 ανέρχονται σε 135,7 δισεκατομμύρια ευρώ, με την υπόθεση ότι ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας θα τελειώσει το 2026.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2025 συμφώνησε ότι η ΕΕ θα διαθέσει 90 δισεκατομμύρια ευρώ – που αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας – το 2026 και το 2027, συμπεριλαμβανομένων των μακροοικονομικών χρηματοδοτικών αναγκών, για την υποστήριξη των επενδύσεων στις αμυντικές βιομηχανικές της δυνατότητες και την προμήθεια του απαραίτητου στρατιωτικού εξοπλισμού. Οι υπόλοιπες χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένεται να παρασχεθούν από άλλες χώρες, ιδίως από τους εταίρους της G7. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έδωσε επίσης εντολή το δάνειο να καταστεί αποπληρωτέο μόνο όταν η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις στην Ουκρανία.
Από την έναρξη της στρατιωτικής επιθετικότητας της Ρωσίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν παράσχει 193,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια στην Ουκρανία. Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να συνεχίσει να παρέχει πολιτική, χρηματοοικονομική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική υποστήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της.
4,2.2026
