Η προτεινόμενη κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων για το 2026 συζητήθηκε στο ΔΣ της ΚΕΔΕ. Στην εισήγησή του, ο κ. Μουράτογλου αποτύπωσε με σαφήνεια το συνολικό πλαίσιο των χρηματοδοτήσεων προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση Α’ βαθμού, αναδεικνύοντας τόσο το ύψος των προβλεπόμενων πόρων όσο και τις επιμέρους κατανομές που αφορούν βασικές λειτουργικές και επενδυτικές ανάγκες των δήμων .
Παράλληλα, η εισήγηση φωτίζει τις χρόνιες παθογένειες του συστήματος χρηματοδότησης, με έμφαση στη διαχρονική υποχρηματοδότηση, τη μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς τους αντίστοιχους πόρους και την ανάγκη θεσμικής θωράκισης των ΚΑΠ στο πλαίσιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σε μια περίοδο αυξημένων λειτουργικών, ενεργειακών και κοινωνικών απαιτήσεων, το ζήτημα των ΚΑΠ δεν αποτελεί απλώς λογιστική άσκηση, αλλά θεμελιώδη παράγοντα για την ικανότητα των δήμων να ανταποκριθούν στον ρόλο τους απέναντι στους πολίτες.
Σύμφωνα με την εισήγηση που παρουσιάστηκε, το συνολικό ύψος των αποδόσεων προς τους ΟΤΑ Α’ βαθμού για το 2026 ανέρχεται στα 2,741 δισ. ευρώ, ποσό στο οποίο περιλαμβάνονται και οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι .
Η σύνθεση των πόρων και οι βασικές κατανομές
Από το συνολικό ποσό, 214 εκατ. ευρώ αφορούν την Ειδική Επιχορήγηση και λοιπές αποδόσεις προς τους δήμους. Οι πόροι αυτοί καλύπτουν κρίσιμες δαπάνες, όπως η μισθοδοσία της Δημοτικής Αστυνομίας, το προσωπικό καθαριότητας σχολικών μονάδων, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», υπηρεσίες ναυαγοσωστικής κάλυψης, καθώς και δαπάνες για τη φροντίδα των αδέσποτων ζώων.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στα έκτακτα αντισταθμιστικά τέλη ύψους 5 εκατ. ευρώ, τα οποία αποδίδονται στο πλαίσιο της Σύμβασης Παραχώρησης του Ελληνικού Δημοσίου με τους Οργανισμούς Λιμένων Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Ηγουμενίτσας, καθώς και σε ειδικές χρηματοδοτήσεις που αφορούν τη διαχείριση σημαντικών μητροπολιτικών και εθνικών χώρων πρασίνου.
Λειτουργικές δαπάνες και πιέσεις κόστους
Στο σκέλος των λειτουργικών δαπανών, η εισήγηση τονίζει ότι οι ανάγκες των δήμων παραμένουν αυξημένες, κυρίως λόγω του ενεργειακού κόστους και της διεύρυνσης των παρεχόμενων υπηρεσιών. Για τις σχολικές μονάδες προβλέπεται η συνέχιση της πρόσθετης χρηματοδότησης, όπως ίσχυσε και το προηγούμενο έτος, με στόχο την κάλυψη αυξημένων λειτουργικών αναγκών.
Παράλληλα, προτείνεται αύξηση κατά 2 εκ για τις δαπάνες αφαλάτωσης, αντανακλώντας τις ιδιαίτερες ανάγκες των νησιωτικών δήμων, ειδικά κατά τη θερινή περίοδο, αλλά και την αύξηση των δήμων που λειτουργούν σχετικές μονάδες. Ενισχύσεις προβλέπονται επίσης για την ΕΕΤΑΑ, για την κάλυψη αναγκών της Τεχνικής Υπηρεσίας, καθώς και για το «Βοήθεια στο Σπίτι», όπου η αύξηση συνδέεται με νέες μόνιμες προσλήψεις.
Προτείνεται επίσης και η αύξηση της πυροπροστασίας στα 60 εκατομμύρια όπως διαμορφώθηκε η εισήγηση μετά την συζήτηση.
Επενδυτικές δαπάνες και ΣΑΤΑ
Όσον αφορά τις επενδυτικές δαπάνες μέσω ΣΑΤΑ, προτείνεται η εφαρμογή των ίδιων κριτηρίων και διαδικασιών που ίσχυσαν το 2025, τόσο για τα έργα των δήμων όσο και για τις σχολικές υποδομές. Η επιλογή αυτή εξασφαλίζει μια σχετική συνέχεια, ωστόσο δεν απαντά στο διαχρονικό αίτημα της Αυτοδιοίκησης για ουσιαστική ενίσχυση των αναπτυξιακών πόρων, ιδιαίτερα για μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς δήμους.
Το διαχρονικό αίτημα της ΚΕΔΕ
Στην ανακεφαλαίωση της εισήγησης τονίζεται με έμφαση ότι η ΚΕΔΕ ζητά την ισχυροποίηση των θεσμοθετημένων πόρων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μέσα από τη διαδικασία κατάρτισης του νέου Κώδικα. Κεντρικό αίτημα αποτελεί η τεκμηριωμένη αποτύπωση του πραγματικού κόστους λειτουργίας των δημοτικών υπηρεσιών, καθώς και των αρμοδιοτήτων που έχουν μεταφερθεί στους δήμους χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση.
Υπενθυμίζεται, μάλιστα, ότι ήδη από το 2009 είχε συμφωνηθεί διαδικασία απόδοσης παρακρατηθέντων πόρων προηγούμενων ετών, γεγονός που ενισχύει το αίτημα να υπάρξει αντίστοιχη καταγραφή και σταδιακή απόδοση των πόρων που παρακρατήθηκαν από το 2008 έως σήμερα.
6.2.2026
