Στην εποχή της ψηφιακής επικοινωνίας, φαινόμενα όπως η χλεύη και η στοχοποίηση αποκτούν νέες διαστάσεις. Ωστόσο, το φαινόμενο αυτό δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο διαδίκτυο, αλλά εκδηλώνεται σε δημόσιους χώρους εξίσου, όπως καφετέριες και κοινωνικές συναθροίσεις.
Όταν κάποιος, αδυνατώντας να ‘κατακτήσει’ ή ανταγωνιστεί άλλους, καταφεύγει σε ψευδείς προσβλητικούς χαρακτηρισμούς (π.χ., «τρελός», «ανισόρροπος», «κουτσός», «στραβός»), αποκαλύπτει εσωτερικά ψυχολογικά προβλήματα και ζήλια. Η θεωρία της κοινωνικής σύγκρισης (Festinger, 1954) αναδεικνύει ότι η αδυναμία αυτοβελτίωσης οδηγεί σε υποτίμηση του «άλλου».
Η χλεύη αποτελεί μορφή λεκτικής κακοποίησης με σαφείς νομικές και ηθικές συνέπειες όχι μόνο για τον αυτουργό αλλά και για όσους δέχονται τη συμπεριφορά αυτή. Ο Νόμος 927/1979 και ο Ποινικός Κώδικας (άρθρο 361) προστατεύουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ενώ η ηθική διάσταση καταδικάζει τη μεταχείριση του ανθρώπου ως μέσου. Αυτές οι συμπεριφορές εντάσσονται στο πλαίσιο της «τοξικής αρνητικότητας», προωθώντας κοινωνική υπονόμευση.
Η ανοχή τέτοιων πρακτικών είναι ηθικά και κοινωνικά απαράδεκτη. Υπάρχει ηθική και νομική υποχρέωση να τις καταγγείλουμε. Η κατονομασία λειτουργεί ως εργαλείο δικαιοσύνης, ενθαρρύνοντας την αποτροπή τέτοιων συμπεριφορών. Παραδείγματα από την ελληνική δικαιοσύνη, όπως υποθέσεις διαδικτυακής εξύβρισης, δείχνουν ότι η σιωπή ενθαρρύνει την επανάληψη, ενώ η δράση αποτρέπει.
Οι καταγγελίες αφορούν όχι το θύμα, αλλά τον θύτη. Είναι καθήκον μας να υπερασπιστούμε μια υγιή κοινωνία, όπου η ζήλεια δεν γίνεται όπλο, αλλά ευκαιρία για αυτοβελτίωση. Τέτοιες ανήθικες, παράνομες και κακοποιητικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται από ανθρώπους με ανασφάλεια, έλλειψη αυτοπεποίθησης καθώς έλλειψη υγιούς χιούμορ, πρέπει να καταδικάζονται πρωτίστως από την ίδια την παρέα.
Μαριλένα Βότση
22,2.2026
