Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα συμπεράσματα σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη ναυτιλιακή βιομηχανία, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία των τομέων της ναυτιλιακής βιομηχανίας και της ναυτιλίας της Ευρώπης για τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα, την οικονομική ασφάλεια, την αμυντική ετοιμότητα, την ευημερία και την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Στα συμπεράσματα, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν τον ναυτιλιακό τομέα ως ακρογωνιαίο λίθο της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης και τονίζουν τον ουσιαστικό ρόλο του στη διασφάλιση των αλυσίδων εφοδιασμού, στην υποστήριξη της καθαρής μετάβασης και στην ενίσχυση της τεχνολογικής ηγεσίας της ΕΕ. Αναγνωρίζουν επίσης τα ποικίλα εθνικά, περιφερειακά και τοπικά χαρακτηριστικά των βιομηχανιών ναυτιλιακής κατασκευής και ναυτιλίας σε ολόκληρη την Ένωση, καθώς και τις διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών μελών.
|
«Τα συμπεράσματα σχετικά με τη στρατηγική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς την αναγνώριση της στρατηγικής σημασίας και της παγκόσμιας αριστείας της ναυτιλιακής βιομηχανίας της Ευρώπης. Καταδεικνύουν το κοινό μας όραμα και τη δέσμευσή μας στη διατήρηση ενός ισχυρού, καινοτόμου και βιώσιμου ναυτιλιακού τομέα που προωθεί την οικονομική ανάπτυξη, διασφαλίζει ζωτική συνδεσιμότητα, ενισχύει την κοινή μας ασφάλεια και παίζει κρίσιμο ρόλο στις προσπάθειές μας για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.» |
| — Μαρίνα Χατζημανώλη, Υφυπουργός Ναυτιλίας της Κυπριακής Δημοκρατίας |
Η ναυτιλιακή βιομηχανική στρατηγική είναι ένα δομημένο σχέδιο δράσης με στόχο την ενίσχυση της ναυτιλιακής ηγετικής θέσης της Ευρώπης μέσω της προώθησης της ναυπηγικής βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας και του λιμενικού εξοπλισμού αιχμής.
Το Συμβούλιο σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες ναυτιλιακής κατασκευής και ναυτιλίας αντιμετωπίζουν αυξανόμενες προκλήσεις, όπως ο εντεινόμενος παγκόσμιος ανταγωνισμός, οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι στρατηγικές εξαρτήσεις από την παραγωγή τρίτων χωρών, η ανάγκη επιτάχυνσης της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές και οι επίμονες ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων. Τα συμπεράσματα που εγκρίθηκαν σήμερα καθορίζουν βασικές προτεραιότητες για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.
Βιομηχανική κυριαρχία και ανταγωνιστικότητα
Το Συμβούλιο υπογραμμίζει τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης στη ναυπηγική και τον σχεδιασμό, την επισκευή πλοίων, τη μετατροπή, τη συντήρηση, τον εκσυγχρονισμό, την ανακύκλωση, τον ναυτιλιακό εξοπλισμό και την ωκεανοτεχνία. Αυτές οι δυνατότητες θεωρούνται απαραίτητες για την ευημερία, την τεχνολογική ηγεσία, τη στρατηγική αυτονομία και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της ΕΕ.
Ωστόσο, τα κράτη μέλη εκφράζουν ανησυχία για τις στρεβλώσεις της αγοράς και τις αθέμιτες πρακτικές επιδοτήσεων από τρίτες χώρες που υπονομεύουν τον θεμιτό ανταγωνισμό. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο ζητά την αξιολόγηση μέτρων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής χρήσης των υφιστάμενων μέσων εμπορικής άμυνας σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις. Ενθαρρύνει επίσης τις επενδύσεις που αποσκοπούν στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων και στην ενίσχυση των κρίσιμων βιομηχανικών ικανοτήτων.
Επενδύσεις και καινοτομία
Τα συμπεράσματα τονίζουν τη σημασία της κινητοποίησης στρατηγικών επενδύσεων σε ολόκληρο το θαλάσσιο οικοσύστημα, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Τα κράτη μέλη υποστηρίζουν μέτρα που επιταχύνουν την ανάπτυξη ψηφιακών, καθαρών και κυκλικών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, των προηγμένων τεχνολογιών ανίχνευσης, του αυτοματισμού, της ρομποτικής και των έξυπνων λύσεων συντήρησης.
Για την επέκταση της δυναμικότητας της Ευρώπης σε προηγμένα πλοία χαμηλών και μηδενικών εκπομπών, το Συμβούλιο ζητά αυξημένες επενδύσεις σε καινοτόμες τεχνολογίες ναυπηγικής, καθαρά συστήματα πρόωσης και έρευνα και καινοτομία. Υποστηρίζει επίσης πρωτοβουλίες όπως τα Ναυπηγεία του μέλλοντος και τη δημιουργία μιας συμμαχίας αλυσίδων αξίας της ΕΕ για τη ναυτιλιακή βιομηχανία, για να βοηθήσει στη διοχέτευση των επενδύσεων προς στρατηγικές προτεραιότητες.
Απαλλαγή από τον άνθρακα και βιωσιμότητα
Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει τον κεντρικό ρόλο του ναυτιλιακού τομέα στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ και τονίζει ότι η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές απαιτεί συντονισμένη δράση σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας που προέρχεται από το νερό, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών και προμηθευτών καυσίμων.
Τα κράτη μέλη ζητούν την έγκαιρη και συντονισμένη ανάπτυξη βιώσιμων ναυτιλιακών καυσίμων και καινοτόμων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών. Υπογραμμίζουν ότι η διαθεσιμότητα ασφαλών, βιώσιμων και ανταγωνιστικών τιμών εναλλακτικών καυσίμων θα είναι κρίσιμη για την επιτάχυνση της υιοθέτησής τους.
Τα συμπεράσματα υπενθυμίζουν επίσης τη σημασία της χρήσης των εσόδων που παράγονται στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (EU ETS) για σκοπούς που σχετίζονται με το κλίμα. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζουν την ανάγκη αξιολόγησης πιθανών προσαρμογών στον κανονισμό FuelEU για τη ναυτιλία, στον κανονισμό MRV και στο πλαίσιο του θαλάσσιου ETS, ώστε να αποφευχθούν οι επικαλυπτόμενες δαπάνες και τα περιττά διοικητικά βάρη, σε περίπτωση υιοθέτησης παγκόσμιων μέτρων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη ναυτιλία.
Ασφάλεια και ανθεκτικότητα
Το Συμβούλιο προειδοποιεί ότι οι προκλήσεις για την ασφάλεια στη θάλασσα αυξάνονται, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων που συνδέονται με τη λειτουργία σκιωδών στόλων και την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια.
Τα κράτη μέλη τονίζουν την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας, της ετοιμότητας και των αμυντικών ικανοτήτων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας κρίσιμων θαλάσσιων υποδομών και της ανθεκτικότητας των θαλάσσιων αλυσίδων εφοδιασμού. Τα συμπεράσματα υποστηρίζουν επίσης μια συντονισμένη προσέγγιση για την ανάπτυξη υποδομών διπλής χρήσης ικανών να εξυπηρετήσουν τόσο πολιτικούς όσο και στρατιωτικούς σκοπούς.
Δεξιότητες και εργατικό δυναμικό
Το Συμβούλιο σημειώνει ότι ο ναυτιλιακός τομέας αντιμετωπίζει σημαντικές ελλείψεις εργατικού δυναμικού, γήρανση του εργατικού δυναμικού και ολοένα και πιο απαιτητικές συνθήκες εργασίας, στοιχεία που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και ανθεκτικότητά του, και που ήταν επίσης ο βασικός στόχος της διακήρυξης της Λευκωσίας, η οποία υιοθετήθηκε και υπογράφηκε από όλα τα κράτη μέλη στο άτυπο Συμβούλιο Μεταφορών και Εμπορίου για τις ναυτιλιακές υποθέσεις που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο τον Απρίλιο.
Συνεπώς, τα κράτη μέλη ζητούν την ενίσχυση της ναυτιλιακής εκπαίδευσης και κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένων πρωτοβουλιών αναβάθμισης και επανεκπαίδευσης. Τα συμπεράσματα ενθαρρύνουν τη λήψη μέτρων για την προσέλκυση περισσότερων νέων σε ναυτιλιακά επαγγέλματα και υποστηρίζουν την ανάπτυξη μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τις ναυτιλιακές δεξιότητες.
Φόντο
Στις 4 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την ανακοίνωσή της σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη ναυτιλιακή βιομηχανία, στην οποία καθορίζεται ένα όραμα και ένα σχέδιο δράσης για την ενίσχυση των βιομηχανιών ναυτιλιακής μεταποίησης και ναυτιλίας της Ευρώπης, την ενίσχυση της καινοτομίας και τη διαφύλαξη της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας.
Οι ναυτιλιακές και ναυτιλιακές βιομηχανίες είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία και τη συνδεσιμότητα της ΕΕ. Ο ευρωπαϊκός ναυτιλιακός κατασκευαστικός τομέας είναι παγκόσμιος ηγέτης στη ναυπηγική βιομηχανία σύνθετων και υψηλής αξίας, στις προηγμένες θαλάσσιες τεχνολογίες και στις βιώσιμες λύσεις πλωτών μεταφορών. Αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη για την καινοτομία, την περιφερειακή βιομηχανική ανάπτυξη και τη γαλάζια οικονομία. Για παράδειγμα, το 97% του παγκόσμιου στόλου κρουαζιερόπλοιων κατασκευάζεται στην Ευρώπη.
Ο ναυτιλιακός τομέας της ΕΕ είναι επίσης κορυφαίος παγκόσμιος πάροχος υπηρεσιών θαλάσσιων μεταφορών. Διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην εξασφάλιση εφοδιασμού με βασικά αγαθά, στη διευκόλυνση του διεθνούς εμπορίου και στην υποστήριξη της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Μαζί με άλλους τομείς που μεταφέρονται μέσω των υδάτων, δημιουργεί ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες ναυτιλιακής κατασκευής, διαμορφώνοντας παράλληλα την τεχνολογική ανάπτυξη του ευρύτερου θαλάσσιου οικοσυστήματος.
9.6.2026
