Οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να επιδεικνύουν πολύ ισχυρή υποστήριξη για
μια συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά στην ετοιμότητα
και στην αντιμετώπιση καταστροφών, σύμφωνα με το τελευταίο ειδικό
Ευρωβαρόμετρο για την πολιτική προστασία της ΕΕ.
Καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυξανόμενους κινδύνους και ολοένα και πιο
σύνθετους φυσικούς κινδύνους και ανθρωπογενείς καταστροφές, εννέα
στους δέκα Ευρωπαίους πιστεύουν ότι είναι σημαντικό η ΕΕ να
συμβάλλει στον συντονισμό της αντιμετώπισης καταστροφών τόσο εντός των
εδαφών της όσο και σε άλλες χώρες, ενώ το 94 % συμφωνεί ότι τα κράτη-
μέλη θα πρέπει να αλληλοϋποστηρίζονται όταν μια καταστροφή
υπερβαίνει την ικανότητα μιας χώρας να αντεπεξέλθει μόνη της.
Ενισχύοντας την άποψη αυτή, το 91 % όσων απάντησαν συμφωνεί ότι η
συντονισμένη δράση της ΕΕ θα πρέπει να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο
για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων στο
μέλλον.
Η στήριξη εκτείνεται επίσης πέρα από τα σύνορα της ΕΕ: Το 91 % όσων
απάντησαν πιστεύει ότι θα πρέπει να παρασχεθεί ευρωπαϊκή βοήθεια
σε χώρες εκτός της ΕΕ που αντιμετωπίζουν μείζονες καταστροφές.
Συνολικά, τα πορίσματα υπογραμμίζουν τη σημασία που εξακολουθούν να
δίνουν οι Ευρωπαίοι στην αλληλεγγύη, στην ετοιμότητα και στη
συλλογική δράση ενόψει καταστροφών που δεν γνωρίζουν σύνορα και
απαιτούν όλο και περισσότερο κοινές λύσεις.
«Καθώς το επίπεδο απειλής ανεβαίνει, το ίδιο πρέπει να ισχύει και για την
ετοιμότητα της Ευρώπης». Αυτό ήταν ένα κεντρικό μήνυμα της ομιλίας της
προέδρου της ΕΕ κας φον ντερ Λάιεν για την κατάσταση της Ένωσης.
Οι πολίτες μας, τα κράτη-μέλη μας και οι επιχειρήσεις μας χρειάζονται τα
κατάλληλα εργαλεία τόσο για την πρόβλεψη και την πρόληψη κρίσεων όσο
και για την ταχεία αντίδραση όταν πλήττουν.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ετοιμότητα βρίσκεται στο επίκεντρο
της ημερήσιας διάταξης της Επιτροπής.
Η στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, η οποία εγκρίθηκε τον Μάρτιο
του 2025, μετέτρεψε την έκθεση Niinistö σε συγκεκριμένο σχέδιο δράσης με
63 δράσεις, με βάση μια προσέγγιση για όλους τους κινδύνους, για το σύνολο
της διακυβέρνησης και για το σύνολο της κοινωνίας.
Και όταν χτυπήσει μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, οποιαδήποτε χώρα
μπορεί να ζητήσει βοήθεια μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας
της ΕΕ.
Η ενεργοποίηση του μηχανισμού ενεργοποιεί το Κέντρο Συντονισμού
Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών για την κινητοποίηση βοήθειας ή
εμπειρογνωσίας από ευρωπαϊκές χώρες.
Λειτουργώντας 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, το κέντρο
διασφαλίζει την ταχεία ανάπτυξη της στήριξης έκτακτης ανάγκης και
λειτουργεί ως κόμβος συντονισμού μεταξύ όλων των κρατών-μελών της
ΕΕ, 10 επιπλέον συμμετεχόντων κρατών, της πληγείσας χώρας και
εμπειρογνωμόνων πολιτικής προστασίας και ανθρωπιστικής βοήθειας.
Έχει ήδη ενεργοποιηθεί περισσότερες από 900 φορές από 160 χώρες.
Η ετοιμότητα είναι συλλογική ευθύνη. Οι δημόσιες αρχές, τα μέσα
ενημέρωσης, τα ιδρύματα εκπαίδευσης, κατάρτισης και πολιτισμού, οι
οργανώσεις νεολαίας και κοινωνίας των πολιτών, οι κοινωνικοί εταίροι, οι
επιχειρήσεις, τα τοπικά δίκτυα και κοινότητες, καθώς και οι πολίτες, από
μικρή ηλικία, διαδραματίζουν όλοι ζωτικό ρόλο.
Η Επιτροπή συνεργάζεται ενεργά με τους πολίτες για να διασφαλίσει ότι οι
απόψεις και οι εμπειρίες τους συμβάλλουν στη διαμόρφωση των πολιτικών
της ΕΕ.
Η ομάδα ευρωπαίων πολιτών για την ετοιμότητα του πληθυσμού, η οποία
πραγματοποιήθηκε νωρίτερα το 2026, συγκέντρωσε 150 πολίτες από
ολόκληρη την ΕΕ και κατέληξε σε 20 συστάσεις με στόχο την ενίσχυση της
ετοιμότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Καλύπτοντας τομείς όπως η επικοινωνία σε καταστάσεις κρίσης, η ένταξη,
η αυτάρκεια, ο εθελοντισμός και η εκπαίδευση σε θέματα ετοιμότητας, οι
εν λόγω συστάσεις προς τους πολίτες παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό
Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας και θα συμβάλουν στην τεκμηρίωση των
επακόλουθων εργασιών της Επιτροπής στο πλαίσιο της στρατηγικής για την
ένωση ετοιμότητας.
Παράλληλα, η Επιτροπή φέρνει την ετοιμότητα πιο κοντά στους πολίτες
μέσω της εκστρατείας της «Ενεργούμε ως ένα», καταδεικνύοντας ότι η
ετοιμότητα αρχίζει πολύ πριν οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης γίνουν
πρωτοσέλιδο.
Η εκστρατεία υπογραμμίζει το έργο που επιτελείται πριν από την
πρόκληση καταστροφών, από την κοινή κατάρτιση και την ανταλλαγή
εμπειρογνωσίας έως τη διασφάλιση της ικανότητας της Ευρώπης να
ανταποκρίνεται από κοινού σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Συνεργασία σε όλα τα επίπεδα για να επιτευχθούν οι στόχοι και να
αντιμετωπιστούν οι κρίσεις των κρατών-μελών της ΕΕ.
Κων/νος Σ. Μαργαρίτης
Δημοσιογράφος
